اشعار کُردی

[به یان]

ژماره کانی گه یشتن به تو


کاتیک که زه وی سارد بی و
شه قام که رو و
دره خت لال و
روبار کش ومات بی
ئیتر من بو
په نجه له ژماره کانی توبوبده م
ته له کان و
بی ته له کان و
رایه له ی کزه ی شه مال
هه زاران پیتی الف وبیی
بی زمانی
له زمانی خوزگه یکه وه
کرده ته رجومه ی نیازیک و
تویش...
تولاقت له سه رلاقت
له سه رریی
بی ئاگایی داناوه و
من ره نگ ده گرمه وه
ره نگ
په نجه ی بوکی خه ونه کانمی
سورو
سه وز و
شین و
زه رد و
په مه یی و
گه زیزه یی
پی ده ره نگینم.
باخچه ی پاشا له و به رئاوه
خیلی دوژمنیشی لی نییه و
که سیش
ده وره ی لینه داوه
ئه ی تو بو؟
توبوپه رده ی په نجه ره که ت
وه سا ئه ژنوکانی من
شل وشورن
بوچی
حه سره تی بینینی
پریشکی تیشکی
ئه و نوره ت به زولم داوه؟
باخچه که ی پاشا
دوسته که ده وره ی داوه
ده روم هه روه ی
ناروم هه روه ی
به دریژایی ریگای
باخچه که و
ئه م سه هول به ندانی
هه ناسه ی زستانه و
ته مه نی ئه م داستانه
ئه ونده م ئاره زو کوشت و
ئه ونده م ئاره زومردن
گورستانه خه ونه کانم و
هه ناسه یشم
کوری تازییه یش گه رمه
ئیتر من بو
به ته مای چی ؟
په نجه له ژماره کانی
ئادریسی تو بو بده م!
ئای که چه تون و
هارو هاج بوو
مندالیمان
چه ندشوشه شکا
چه ندسه رهه لپیچرا
چه ند ده ست
ئاویته ی سه رومل بوو
چه ندلاق
بووبه چوارلاق
به چیولاق
ژییان بوشاییکه و
هه ربه ته نیا به من
پرنابیته وه
خه تاو
تاوان
چیده کاله نیوان
ئه ودوجه مسه ره دا
بی هیوایم
پانتایکی بوش و
هیند به ربلاوه
پرنابیته وه
ئه م مه ودایه
وه ک دایکم هه موجاریک ده لی
خوامه گه ر
خواخوی بتانی
گرییکه و بیکاته وه
دستم دامینی خوای گرتووه
ئه ونده توند گرتم
دامینی درا
دامینی دراو
منیش ماندوم
چیدی وزه ی گرتنی
دامینی خودا و
وره ی هه ستانه وه و
خوزگه ی خوزگه کانم
تیانه ماوه
ئیستا ژیان
چاوه رووانی
جی چمکه کانی مه رگه
به سه ر ده رگای
جی هیشتنی حه سره ته کانی
پیگه یشتن
ئه ری
ئه ری ته نیا
چرنوکه کانی مه رگه
ئه توانی
ئه وبوشاییه پر کاته وه و
من له ده س
وه رزی هه رده م سه رماو
شه قام و
دره خت و
په نجه ره و
روبار و
ژماره کان و
باخچه که ی پاشا و
ئادریسی تو و
تویش ...
تویش له ده س
حه رفه کانی الف وبیی من
ده رباز بکا. عه تا.

[به یان]

بۆ تۆ

من ده زانم زرده خه نه ی
سه ر لێوت چه ند جوانه
به ڵام
هه ر گیز نه م دیوه
بزه ی ئه م لێوانه
ئاخر ئازیزه که م
تۆ لێم ونی
تۆ دیار نی
تۆ ته نیا خۆ شه ویستی
خه یاڵاتی دلی شکاوی منی
تۆ ونی خۆ شه ویستم
تۆ ته نیا مانای هه ست بزوێنی
شێعری منی
به ڵام ئازیزه که م
تۆ ئه زانی
هه رچه ند که نات بینم
به ڵام ده نگی خه نده ت
ئه بزوێنێ
دڵی سڕم

[به یان]

پاییز....


ئه‌گه‌ر هاتی

وه‌ک بارانێك له‌پایزدا

لێم بباره

ته‌پوتۆزی

سه‌ر دره‌خته‌ بێ گه‌ڵاکان

ڕابماڵه

ئه‌گه‌رهاتی

به‌هێواشی له‌سه‌ر که‌ناری

ئه‌م دڵه‌م

له‌نگه‌ر بگره

نه‌کا له‌قوڵایی دڵما

بزر ببی

ئه‌گه‌ر وون بویت

هیچ که‌س نیه

هانا بۆ ڕزگاربوون به‌ریت

چونکه‌ دڵم

زه‌ریایه‌که

له‌ خۆشه‌ویستی ودڵداری

به‌هه‌شتێکه

له‌ئێواران و له‌ جوانی

[به یان]

خاکه لێوه






کورده گيان يا خوا جێژنت پيرۆزبێ


به هاري ژینت جێژني نه ورۆز بێ


چه ند دڵ گوشايه خاکه لێوه که ت


پێرۆزه ڕه نگه شاخ و کێوه که ت

[به یان]

خه‌یاڵ من
ئێسک‏سوک تۆ
کوانوی ته‌م گرتوو من
پریشک تۆ
گوێچکه‌ من
چرپه‌ و زه‌رده‌خه‌نه‌ تۆ
چاو، ئاه چاو من
به‌ڵام په‌یکه‌ر تۆ
هه‌ستم، موچرکم
چه‌نین و راخوشین تۆ
خه‌ون منم
فریشته‌ی خه‌و ئه‌تۆ
فرمێسکم
په‌نگی هه‌نیسک ئه‌تۆ
ده‌روازه‌ منم
هه‌نگاو ئه‌تۆ
شار، شار منم
داگیرکه‌ری تۆ
کاخه‌زی سپیتم ئه‌ی مه‌رکه‌بی شێعره‌کانم
دڵ منم ئه‌ی هێزی ترپه‌کانی دڵم
شه‌و منم ئه‌ی چرکه‌کانی تێپه‌ڕینی زه‌مه‌نم
دامه‌چڵه‌که‌ ده‌ڵێم منم
ئه‌ی فه‌رمانڕه‌وای سه‌رزه‌مینی دڵم


فه‌رهاد نێعمه‌ت‏پور

[به یان]

ئه‌مڕۆش له‌ناو ته‌می ژیان
خۆمم ون کرد
ده‌ستم خسته‌ پرچی دوێنێ
کاتێ گه‌یشتمه‌
گه‌ردنی رووت
لێوی ئه‌‌وین
ئه‌تۆ خۆتت حه‌شار دابوو
باوه‌شم کرد به‌ سبه‌ینێ


فه‌رهاد نێعمه‌ت‏پور

[به یان]

خۆشت ویستم
هه‌ستت ویستم
له‌لابونت ئه‌ویستم
به‌ڵام سه‌د داخ
نیگای شه‌رمی خۆشه‌ویستیت
هه‌ڵنه‌هێنا
دیواری ساردی نه‌ریتت
قڵش نه‌هێنا
نه‌تدرکاندو
له‌ ناو ژووری ته‌نیایی دڵ
له‌ پشت هاواری گه‌رووی سڵ
مۆلت ده‌خوارد
په‌نگت ده‌خوارد
منی نامۆشت خه‌م ده‌خوارد
ئه‌ی ئه‌و کچه‌ی خۆشت ویستم
پاش ئه‌و هه‌موو ساڵ به‌ ساڵه‌
سه‌بری خۆزگه‌ بۆ کوێ ده‌به‌ی؟
که‌ی ده‌ته‌وێ
هه‌رێمی دڵ ئاوه‌ڵا که‌ی؟
منی کوڕیش
له‌ ئامێزی دار به‌هارتا
ژین پڕژێن که‌ی
خه‌م ره‌وێن که‌ی



فه‌رهاد نێعمه‌ت‏پور21.01.2007

[به یان]

له دونیای من دا
خور له درزی نه توانینه وه سه یرم ده کا
ئاسمان بی ره حمانه چلکنه
بویه باران تابلوی گریانیکه و هیچی تر

[به یان]

ڕووبارنوستووه

د. ئه‌سعه‌د ڕه‌شیدی

ڕووبارنوستووه له به ستێنێکدا
ـ پڕله خه نه تیفه و هه زاربه ردی سارد ـ
ئاسمان نزم و نزم تر ده بێته وه...

ڕووباره ڕه شه خه مباره که!
وه بیر بێنه وه
جه سته ده ریاژنه که ت
له ژێر هه زارنه شته ری ڕووتی هه تاودا
که زقزه قیان ده کرد و ده سووتان و
بای مه ست
سکڵه ئه رخه ونییه کانی ده گه شانده وه...
وه بیربێنه وه ،وه بیربێنه وه
ته رمه نێژراوه منداڵییه که ت
له نێوتوودڕکه چڕه کاندا،
ـ هێشتا
خوێنی پژواویان له سه ر لێو و دستمان
ده بێ مابێ!
وه بیر بێنه وه!
ئاسمان و مه لافه ته ڕه بووڵیینه که ی
که تاهه رمان ڕاده کێشرابه سه رکوێستاندا
ـ کاتێک
باران له که نارکوانگه کاندا
سه هۆڵی ده به ست.

وه بیر بێنه وه!
یاڵه تۆزاوییه کان و
گه رووی تینوی کانییه کان
که به قسڵ وسمیت ده خنکان،
قاچه ماندووکان وه بیر بێنه وه
که به سه ر هه وریشمی به یاندا
تێده په ڕین و
ونده بوون له ته مێکی مه ندا،
ـ پڕمه پڕمی بێبڕانه وه ی جه نگه ڵ
به سه رشانه له رزۆکه کانی کوێستانداـ.

وه بیربێنه وه!
فرمێسکه ڕژاوه که ی کێژوڵیکی پرچ سه وز
که ده تگوت:
له فرمێسکه کانی من گه رمترن
سوێرترن...

وه بیربێنه وه گه مییه شکاوه کان
سنگتیان بریندارده کرد و
پیاوه شه که ته کنیان ده برد
به سه رشه پۆله گڕگرتووه کاندا
به ره ونادیار...

وه بیر بێنه وه ،گۆرانی شه وانه ی کوێستان
خرینگه خرینگی ده فه ئابییه که ی مانگ و
ڕانه سپییه کانی ژنێک
که شه پۆله کانت ده یان لستنه وه و هه ڵده ستان
تا مه مکه تورته کان و
شه رمنانه ده گه رانه وه.

وه بیربێنه وه.وه بیربێنه وه!
ئاهه نگی نیزیکبوونه وه ی هه نگاوه کانی پیاوێک
به سه ربه فر و به ڕوودا
له ژیرئاسمانێکی کورت
کورت تر له باڵای ڕۆژ
کاتیک
ـ ده ڕه نگی بنه وشی ئاسۆداونده بووـ
نیزیک ده بێته وه،نیزیکتر
هه نگاوێک پاش و هه نگاوێک پێش
نیوێکی له گیان و نیوێکی له خوێن...
ـ که هێشتاگه رمن ـ
له سه رده ستی ده فڕی.
ده پڕژی به دیمه نتا.

وه بیر بێنه وه،وه بیر بێنه وه
ڕووباره ڕه شه خه مباره که.

[به یان]

به‌ بێ وه‌ستان

وتت :
ئێواره‌‌یه‌‌ك دێم و
گفتت پێدام : دڵنیا بم!
ناهێڵی هه‌‌رگیز ته‌‌نیا بم!
**
ساڵه‌هایه‌ تێده‌په‌ڕێ،
به‌ بێ وه‌ستان!
به‌هاری ژین ،
ڕووی کردۆته‌ گه‌ڵاڕێزان!
ئێستاش کاتێ ئێواره‌ دێ
چاوه‌ڕوانیم چرۆ ده‌کا
نه‌فرین ده‌که‌م له‌و دڵداره‌ی
ده‌گه‌ڵ یاری درۆ ده‌کا!

[به یان]

خۆرنشین


«ماڵه‌که‌مان ، ڕووی له‌ خۆره»‌!
ئه‌مه‌م وت و
هاوڕێکانم ،
وتیان نابێ ! نانا درۆیه‌!
ماڵی ئێوه‌ باکووریه‌ !
به‌ر سێبه‌ره‌ !

ئاخر ئه‌وان نه‌یان زانی ؛
ماڵی ئێمه‌ و ماڵی ئێوه‌ به‌رانبه‌ره‌!


ك.د.ئازاد

[به یان]

دوایین گولله‌

كه‌ جه‌نگاوه‌رێك،
له‌ گه‌مارۆ دا یه‌ك گولله‌ی مابێ‌!
هه‌ر چه‌ند ئازا بێ ،
ده‌بێ به‌ ژیری
ڕێیه‌ك وه‌دۆزێ:
یا مه‌رگی سه‌ربه‌ست،
به‌ دوایین گولله‌،
وه‌یا ئه‌سیری

[به یان]

ناشاره‌زا

هه‌موو ڕۆژێ
ده‌هاته‌ سه‌ر په‌نجه‌ره‌که‌ و
له‌ ماڵی ئێمه‌ی ده‌ڕوانی !

من په‌نجه‌ره‌م ده‌کرده‌وه‌ و
له‌ دووره‌وه‌ ،
چاوم ده‌بڕیه‌ چاوانی !
نه‌م ده‌زانی ،
ئه‌و نازه‌نینه‌ نابینێ !
له‌و په‌نجه‌ره‌ش ،
ته‌نیا هه‌تاوی گه‌ره‌که‌ !
ئاخر ئێمه‌ هه‌ر مانگێک بوو
ماڵمان هاتبۆ ئه‌و گه‌ڕه‌که‌!
ك.د.ئازاد

[به یان]

داهاتوو
ڕابردوویان بۆنووسیوم
ده‌سه‌ڵاتم نیه‌ بیگۆڕم!
چاك یا خراپ به‌ شوێنمه‌وه‌!
به‌ڵام داهاتوو شێعرێكه‌
چۆن پێم خۆش بێ ده‌یهۆنمه‌وه‌ !

ك.د.ئازاد

[به یان]

فيدايي..



روحمي بكه به حالم ئه ي شوخي كورده واري
*كز بلبلان برآمد فرياد بي قراري

جه رگم برا به تيرت ئه و كاره كه ي ره وايه؟
*مرهم به دست ومارا مجروح مي گذاری

گه رتوله كوري عاشق دابي ده بن هه مووگه ش
* چون بر شكوفه بارد باران نو بهاري

عه ترت له باغه لي دا يا بوني ميخه كانه؟
*يا مشك در گريبان بنماي تاچه داري؟

گولغونچه كه ي وه كووتون گه رچي هه مووجوانن
* تو در ميان گلها ، چون گل ميان خاري

مردم به داوي زولف وتيري مو‍‍‍‍ژه ي خه ده نگت
* ان ميكشد به زورم اين ميكشد به زاري

پرچت كه مه ندي ملمه پيم وايه من كه مردن
* دربند خوبرويان خوشتر كه رستگاري

به زماني چه ور وشيرن گيان و دلت ستاندم
* چون مهر سخت كردم سست آمدي به ياري

ماچم نه كرد ليوت داخم گرانه چه بكم ؟
* کاين عمر صرف كردم اندر اميدواري

، قيبله ي دلي من و تو روويي جوانه عابيد
* باطل بود كه صورت بر قبله مي نگاري

چاره ي غه مي فيدايي ماچي له رووي ياره
* درمان درد سعدي با دوست سازگاري

[به یان]

حافزی روحی په پووله


پیم ئه لین فه رمووته شیتم
هه ی به قوربان ئه و ده مه


باسی شیتیم تا قیامه تگه ر بکه ی هیشتا که مه
نه ک ئه تو عاله م بزانن شیت و سه رگه ردانتم


شیته گیان عاشق چ باکیکی له لومه ی عاله مه
یان ئه وه ی بیستوومه هه ر حاشا له ناسینم ئه که ی


ئه م که لامه ت دل ته زینه ئه و په ری ده ردوو خه مه
گه ر ئه شاره ی چاوه که ت هیوای نه خستایه دل


چون له کولی خوم ئه نا
ئه م کوله ئیش وماته مه


عه باس که مه ندی

[به یان]

غه ريبی



له به ر ده ردی غه ريبی و ژانی دووری



له دل دانيمه ساتی کيش سه بووری




په روشی چاره نوسی خه لکی کوردم



له حه سره ت حالی کورد داماو و وردم




ئه ره ئه ی دله خوشی نه بينی



که ساس و بی که س تالی ببينی




شه مال تو بی و کزه ی جه رگی هه ژاران



په يامی من به ره بو دوست و ياران




بلی خاکی غه ريبی بو به به شمان



ئه دی کوا ئه و بليسه ی ئاگری گه شمان

[به یان]

کچی هه تیو (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
7%25D9%2587%2B%25D8%25AA%25DB%258C%25D9%2588)


له ویرانه یه کی چول و بی ده نگا
له نیو مالیکی سه رد و دل ته نگا

خه و توه خه مین کچیکی هه تیو
هه تیوی خوشی له دونیا نه دیو

دایکی به ینیکه دوره له دونیا
ئه و کچه ماوه له ویدا ته نیا

مندالی بچوک له نیو به رگی خه و
ئه دا له گونایی شه وقی مانگه شه و

به لام ئه و کچه هه تا کو به یان
گو تو ویژ ده کا له گه ل ئه ستیران

له وان ده پرسی دایکی وا له کوی
بو چی به ته نیا هیشتویه ته جی

ساتی فرمیسکی لی جیا نا بی
ئا خو مندالو دلنیا نابی

گوی بگره ساتی به سه ر هاتی ئه و
له گه ل ئه ستیران چی ده کرد ئه و شه و

ئه ی مانگی جوان ئه ی ئه ستیره کان
ئیوه ده بینن له نیو ئا سمان

باغی به هه شتی خودا له کوی دا
ده لین دایکی من وا له ئه ویدا

ئه ی ما نگ تو دایکی ئه ستیره کانی
تو خودا پیم بلی ئه گه ر ده زانی

ئه ستیره کانت کو بو نه ته وه
وان له گه ل خوتا چه شنی هه ر شه وه

پیم بلی دایکی من که ی دیته وه
منیش ئه ستیره م مانگی من ئه وه

[به یان]

پینووس


پینووس ریگای پیروزی منه
پینووس ریگای پیروزی ئیمه یه
سویند به و خوینه ره شه که له گه روویه وه ده تکی
سویند به و ناله و هاواره ی که له سینگی دیته ده ره وه
که قه ت ریگای پیروزم نافروشم
نایده مه ده ست زوره وه
نایده م به کیسه ی زیرین
نایخه مه سه ر قامکی دوورووی و ریاوه
ده ستم ده که م به پینووس و پینووس له ده ست دانانیم
چاوه کانم کویر ده که م
گویه کانم کپ ده که م
پیم ده شکینم
جمگه جمگه قامه کانم ده برم
سینگم ده قلیشینم
دلم له ترپه ده خه م
ته نانه ت زبانم ده برم و لیوه کانم به یه ک ده درووم
به لام
پینووسه که م ناده م به ده ست بیگانه وه

[به یان]

بو قه ره جیک



به س ته ماشای ناو له پم که!
خو من نامه وی پیم بلیی،
ده بم به باوکی چه ند منال،
زه نگین ده بم، یا هه روا لات...
ته نیا شتیکم پی بلی:
هه تا ماوم وه ک تو ده ژیم،
یا خو ده بمه خاوه ن ولات؟!

[به یان]

له به ر ده رگه


شه و راشکا،
ئه ژنوم شل بوو
مانگ به تاقی ئاسمانه وه هه لپرووکا.
ده رگه که تم لی بکه وه!
ئه م شه و هاتووم
بو چنینی
چه پکه نیرگزیکی چاوت،
بو وچانی،
بو خه ونی، توزه گریانی،
له سه ر هه وری قژی خاوت.



ئه م شو هاتووم ...
ترووسکایی شاری یادگار بانگی کردووم.
له گه ل سیمای منالیما،
له گه ل خه می شوره بیما،
هاتووم و ناگه ریمه وه.
یا پیت ده گه م،
یا وه ک مومیک
ده سووتیم و ده تویمه وه


ده رگه که تم لی بکه وه!
هه ر دلداره که ی جارانم،
هه ر کیلگه که ی به ر ده رگه تم،
هه ر تینووه که ی به ر کریوه و با و بارانم.



ده رگه که تم لی بکه وه!
من ئه و که سه م،
تا دوینی بوو،
له ناو گه رووی رووناکیدا ده تشاردمه وه.
له ناو جامی مه ترسیدا ده تخواردمه وه.



کات - له ژیر بالی ئاسماندا خه ریکه باویشک ده دات.
شوین- قوله ره شیکی کپه.
ده رگه که تم لی بکه وه،
شتیک نییه شیرین تر بی
له خشپه ی پی و چرپه ی چپه.



ده رگه که تم لی بکه وه،
کفت و ماندووی ریگه ی دوورم:
وه کوو جاران،
که میک له لات ده مینمه وه و راده بوورم.



شه و راشکا،
ئه ژنوم شل بوو
مانگ به تاقی ئاسمانه وه هه لپرووکا:
ده رگه که تم لی بکه وه،
دار و به ردی به ر ده رگه تان هاتنه تکا!


1969- هه ولیر

ع.په شیو

[به یان]

شنو له نارنج خوش رنگ وخوشبو
وت اي داش انار و ارواي ليمو

منيش وينه تو و شاخه داربيم
چو سلطان و تخت ويم برقراربيم

گوشم هميشه و نغمه سازبي
سرم شوريده كرشمه و نازبي

صبا وزير بي شبنم ناظربي
بلبل له بزمم دايم حاضربي

نسيم داده پيم يه يادرگاري
عطري نمونه مشك تاتاري

من و يادگار نسيم دوسم
هنوز بوي عطرش ميو ژپوسم

يه ي روژ بدبختي هاته ديارم
باغبان پير كفته هاوارم

در دم فرمان دا صندوق هاوردن
منيش وينه تو بي چاره كردن

منيش وينه تو كفتم وامار
حاشاله وفا و رسم روژگار

يه له وهار بي شنو له پاييز
بشنو له دونياي دون غم انگيز
شامي كرمانشاهي

[به یان]

له‌ بیرت بێ

له‌ بیرت بێ!
ئه‌ وه‌ تۆ بوی
هه‌ ناسه‌ ی منت خسته‌ وه‌ ستان
له‌ پێچی کۆچی ئه‌ م ئه‌ ستێره‌ دا
که‌ ته‌ نیا شه‌ قامێکی مابوو بۆ ماڵه‌ که‌ تان
ناغافڵ خه‌ ڵتانی خوێن بوو
چاوه‌ کانم
گه‌ ر چی چه‌ قۆ کێشی هیچ کۆڵانێ نه‌ بووم بیجگه‌ له‌ عه‌ شق!
له‌ بیرت بێ!
من دوورترین ئه‌ ستێره‌ کانم ئاگر دا
وه‌ ک سیگارێک ده‌م نا به‌ لێوی
به‌ رزترین بورج و مناره‌ کانی شاروه‌
به‌ ڵکوو تۆ حه‌ ز بکه‌ی له‌ پیاسه‌ کردن له‌ گه‌ڵ شاعێرێک دا
له‌ بیرت بێ!
من ناوی ساڵۆنه‌ کانی چاوه‌ روانیم گۆری
به‌ سالۆنی عاشقانی جیهان.
له‌ بیرت بێ! ته‌نیا چاوه‌ روانی منه
‌که‌ یه‌خه‌ کراسی عه‌شق ده‌دڕێت و
ترمیناڵ وه‌ ڕه‌س ده‌ کات!
له‌ بیرت بێ!
کورسی و نیمکه‌ت نه‌ ماوه‌ له‌ م شاره‌ دا
له‌گه‌ڵ خۆت یان خه‌ یاڵی کراسه‌ به‌نه‌وشه‌ که‌ت دا
دانه‌نیشم
له‌ بیرت بێ!
من یه‌ که‌م که‌س بووم له‌ دونیادا
که‌ له‌ ب تاپم کرد به‌ ده‌فته‌ری شێعر

[به یان]

وتم: زانی ک چه ن ساڵه دڵم لاێ تو به جی ماوه
وتی: ئه م دڵه بێ ناو‌‌‌ه هنی تووه ک بێ خاوه


وتم سوتانت نه دیوه ک ئه م به زه ت به سه ر لێوه
وتی:سوتان ک بو یاره تۆ بۆچی ره نگت په ریوه


جور خوه ر هه ڵاتی، شه واران نه مه ن
وه هار هاته دڵ زمسانان نه مه ن


خه م و خوسه چگ،شه وق هاته و وه دڵ
بارکۆڵه ێ ژان بان شان نه مه ن


زنه ێ هاته جوش قوڵ وسا ده لیو
ده س به سێاگ وه رو زرانان نه مه ن


مه م ره سی وه زین، فه رهاێ وه شرین
بولبول دی بێ گوڵ له شاخان نه مه ن


ده روه ده ر ده شار شاعیر هاته وه
مانگ ره نگ زه رد وه رو ئاسمان نه مه ن


هاتی ده ئه وین، هه ست پاک وتی
توریان و چییه ن ده مه یان نه مه ن


هاوار هات:هیوا جیایێ نه مه ن
دیم گیشت خه وه هووچ رامان نه مه ن

[به یان]

ئامان هه ێ ئامان

ئامان هه ێ ئامان، ده رون پر ده رده ن
ده رون دارزێاگ، ده ئاه سه رده ن


ئامان هه ێ ئامان ده دووری یاران
دی ره ێێن نێێه فه سڵ وه هاران


ئامان هه ێ ئامان واێ شه ماڵ هاكو
زوڵفه ێل شێوێیاگ تاڵ وه تاڵ هاكو


ئامان هه ێ ئامان چه ن بوشم ئامان
ئه وانه گ یاروون گیشت چێگن ده لامان


ئامان هه ێ ئامان هیوا مه ن بی كه س
ده ده روه چ عشق ره سی وه بنبه س

[به یان]

چه ند ده ترسم (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)

چه ند ده ترسم
كه دێمه وه،

هه واڵێكی تاڵت پێ بێ.
چه ند ده ترسم،

كه باوه شت پێدا ده كه م،
بۆ نی نا مۆ یه كت لێ بێ.

چه ند ده ترسم،
كه دێمه وه،
گرامه ری زمانی چاو،

رێنووسی هێمات گۆ ڕابێ.
چه ند ده ترسم،

پله ی گه رمیی په نجه كانت
وه ك به جێم هێشت وا نه ما بێ.
له مه ش زێتر،

چه ند ده ترسم،كه سم!هاو ڕێم!
كه دێمه وه،
تۆ وه ك خۆت بیت،من بگۆ ڕێم!

عه بدووڵا په شێو

[به یان]

هاوار له من (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)


هێنده له گێژی گه ردوونا
گێژم خوارد
هه مو ساته سه وزه كانی خۆزگه م هه ڵوه رین
بۆ وه ی گوڵه كانی خه یانه ت
ره نگ زه رد نه بن
دڵۆپ دڵۆپ نمه بارانی چاوه كانم هه ڵده مژێ
قاقڕێكی پڕ له سه راب
چ خۆشبه ختن ئه و باڵنده كۆچه ریانه ی
له سه وزایی ئه به دییه تدا
ئاوا ده بن و
نه فره تی زه وی نایانگاتێ
له م جیهانه پڕغوربه ته دا
رێگه ی دووری ئه ندیشه م
چڵی زه ردی دار سێوه كرمۆڵه یه
وا فریشته كانی سه رم
نه زانانه سوجده ی بۆ ده به ن
گه ر هه نگاوێ دورتر بفڕم
ئه گه مه وه رزی ره شی گه رده لوولی تاوان
مردم ئه وه نده
له گێژه ڵۆكه ی نه دامه تیدا
بووم به ده سرۆكه ی سه مای جندۆكان
مردم ئه وه نده زیكری ساته مه یوه كانم كرد
له به رزی سامناكی چاوه ڕ‌وانیدا
سه دان ساڵه له دوایین جاری مردنم
تێپه ڕ ده بێ
كه چی نه حه شرم ده كه ن
نه له م گۆڕیچه ته نگه ش ده رم دێنن
ئاخۆ كه نگێ
ئایه ی حه قیقه ت نازڵ ده بێ!؟
كام پێغه مبه ر...
كام ئۆمه ت وه ری ده گرێ
ئاخ په پووله قژ ئاگرینه كه
ئه وه تۆ بووی یا من؟!
له پێناوی ئه وینێكی ئه فسانه ییدا
چی تاشه به ردی ئاسمانه
باری به سه رماندا؟
ئه ی بۆ نه مردین؟!
تۆ بڵێ مه رگ به هێز تره یا ژیان؟
به رد سه ختتره یا گیان؟
یا ئه وینی وڵات دامان ئه گیرسێنێ
به پشكۆی پیرۆزی رقی تۆڵه
ئه ی ئه و خاتوونه دیله ی چوار مێخه یان كێشاوی
له جۆگرافیای تاوانێكی پیرۆزدا
چه پكێ بۆ كڕووزی سینگت
بكه تێشوی رێگام
ئاسمان ژه نگاوی و
پێغه مبه ره كان خائینن
ئایه كان به پیرۆزی ناگه نه ده ستمان

فه وزیه سووڵتان به یگی

[به یان]

قاله مه ڕه (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)

ئه ي شيله ي هه نگويني سروشت!
ئه و شمشاڵه ت
ده گه ڵ
ڕۆحي پاكي
كام ئه ستێره سه ر بڕاو دا
هاو په يمانه،
وا...هێنده به هێز
قه سيده ي ڕه نج و ته نياييم
تێكه ڵ تالاري ئاسمان ده كا؟
خۆشه ويستي خاك
جاڕ ئه دا؟
ئه ي پاكترين به رهه مي ده رد!
به ره به يان
له كه وشه ني سه وزي سۆزت
به ره و ژيان ده ڕۆمه وه
ئێوارانه
چاو پشكووتن و پێكه نين و
خه مه كانم
مروور ده كه مه وه
هۆ په ر وه رده ي هه واي هه وار!
خه م به ره و كۆتايي ئه چێ
به قورباني په نجه كه ت بام
ئاهه نگي نوێ
ئاهه نگي نوێ

جه هانگير غه فاري(ئاگرين)-بانه مه ره ي1378هه تاوي

[به یان]

ئه وینی تۆ (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)


له و کاته وه ئه وینی تۆ
له ناخم دا سه ری هه ڵدا
داری هیوام با ڵای كردو،
گوڵی بزه م سوور هه ڵ گه ڕا
روژێك نه بو هه زار كه ڕه ت
گڕی عیشقت
په ڕ و باڵی مه لی خه یاڵ نه سووتێنێ
شه و نه بوو هه ناسه كه م
له سه ت لاوه
شووشه ی دڵم نه چڕژێنێ...

خالید عینایه تی

[به یان]

ئه گه ر هاتی

وه ک بارانێک له پایيز دا
لێم بباره
ته پو تۆزی
سه ردره ختی نێو گه ڵا کان
را بماڵه
ئه گه رهاتی
به هێواشی له سه ر که ناری
ئه م دڵه م
له نگه ر بگره
نه کا له قوڵایی دڵما
بزر ببی
ئه گه ڕوون بوی
هیچ که س نیه
هانا بۆ ڕزگاربوون به رێت
چون که دڵم
زه ریایه که
له خوشه ویستی ودڵداری
به هه شتێکه
له ئێواران و له جوانی

[به یان]

چل‌چرا (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)

من پێكه‌وه به هه‌ر دوو ده‌ست
ته‌لی گه‌رم و ته‌لی ساردی
خۆشه‌ویستیم گرتووه
بۆیه له‌شم خۆی بۆته وزه‌ی كاره‌باو
له‌م شه‌وه‌دا
چل‌چرای ئه‌م هه‌موو شێعره‌ی
له سه‌ر سه‌رت هه‌ڵكردووه!

شێركۆ بێكه‌س

[به یان]

سه ره تای سه ره تا (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)

له كوێ عاشق بم
له وێ له دایك ده بمه وه و
سه ره تای سه فه رمه.
من له عاشق بوونی خواوه هاتوم.
خواش باوه ری به شێتی هه یه.
ده نا چی داوه له عه شقی من و
له شه یتان...

ئازادموحه مه دیانی

[به یان]

خوزگه ....


قه ت خوشه ویستی نه بووبایه
که هاتیش ئه وه ی که خوشه ویستی بو شاباش ده کرا
پی زان بایه

خوزگا قه ت دله پاکه ئه وینداره کان
نه ده شکان به به ردی پی نه زانی
بی هه سته کان!!!

[به یان]

ئه گه ر رووبار
گه لای ته رمم هه تاکو نیو ده ریا ببا
من ئاماده ی هه لوه رینم.



ئه گه ر ئاسمان
مه لی روحم تا ئه وپه ری بی کوتایی ریگا بدا
من ئاماده ی هه لفرینم.




مارف ئاغایی

[به یان]

ویرانت کردم مال ویران نه بی
برو له دووای من ئه ودان نه بی

ئازیزمال ئاوائاخر مه نزله
ئا خرین فرست خیل خانه ی دله

ئاخرین کووچی تو دوا هه ناسه کمه
ده س پیه کردنی مه یل وتاسه مه

وتت مه ترسه بی بگره ده ستم
له بیکه سیتا هه ر خوم گشت که ستم

وتک کسیکا بووم به ها ونه فس
نه مزانم ده ستت ئه بن به قه فس

[به یان]

روژگار





روژگاری به ختم تا که ی هه ر وایه




من و دلداری له یه ک جودایه




خودایه تا که ی حالی من وابی




هه موو ژیانم هر به ته نها بی




سه رانسه ردونیا حالم ده زانی




که س جاره ی ده ردی دلم نازانی




ته مه ن سه رتا پای گه لا وه رین بور




هه ر زامی سه خت و هه ر دل برین بور




خو توئه زانی چه ن دل شکارم




به دوای عیشقی تو بی هیوا ماوم




ئیتر بوچی توش وازم لی دینی




وه ک گولی به ها ر عیشقم ده مرینی

[به یان]

((واران))


باران


واران که ی تیه یدن؟
باران کی می ایی؟
ها له کو مالد؟
خانه تو کجاست؟
له کو پیه نه وکه ید
کجا پهن میکنی؟
هم شو والد
پیراهن توریت را
که ی بوودن واران؟
باران کی می شود؟
له یره بوواری
در اینجا بباری
باوشی له خوه شی
یک بغل پراز شادی
ئه رامان باری
برایمان بیاوری
ئوری هاته وجی
ابری از راه رسید
ده یدن نم وناز
با ناز باران میریزد
گرمه هر تیه یدو
رعد وبرق می اید
که یدن یه قه واز
یقه ان را باز میکند
بووخاک واران
بوی خاک باران خورده
کوچه گرده ور
کوچه را پر میکند
ته قه ی ده سی تید
صدای دستش می اید
ها له پشت ده ر
پشت در است
هه لس هه لاکه
بلند شووبجنب
بچوه پیری یه و
به پیشوازش برو
بنوره واران
به باران نگاه کن
دایه م ریواره
همیشه رهگذر است
زه نگیانه به ش که ید
مروارید تقسیم میکند
سوو تا ئیواره
صبح تا غروب
بایه چو واران
باید مثل باران
بواریم له سه ر
با تمام وجود ببارم
نه جوور که یکوور
نه اینکه مانند درخت کیکو
بومن بی سه مه ر
بی ثمر باشیم


شاعر: کیومرث بلده
مجموعه شعر :هه ساره گی خوم

[به یان]

توم هه ر له بیره

له شایی دا له وه ختی هه لپه رینا
له خوشی دا له کاتی پی که نینا
له کوری ماته م و گریان و شینا
ئه من ئه ی نیشتمان توم هه ر له بیره
به شه و تاکوو به سه رما زال ده بی خه و
به روژ تاکوو دوباره دیته وه شه و
زه مانیکی که ده چمه سه یری گولزار
له گه ل پولی ره فیقانی وه فادار
ته نانه ت وه ختی ده سبازی له گه ل یار
ئه من ئه ی نیشتمان توم هه ر له بیره
له کویستانی ده می راو و شکاری
له م زرایه که خوم هه لکرد له کاری
له جی ژوانی که ده کوشک مه مکی یاری
ئه من ئه ی نیشتمان توم هه ر له بیره
دکه م ته رخان له ری ی تودا ژیانم
له سه نگه ردا به ره ورووی دوژمنانم
به خاکی تو دمی ئاویلکه دانم
ئه من ئه ی نیشتمان توم هه ر له بیره

[به یان]

عاشقی بێ‌دڵ ده‌ناڵێ، مه‌یلی گریانی هه‌یه‌
بێ‌شکه‌ هه‌وره‌ تریشقه‌ تاوی بارانی هه‌یه‌

چاوی من ده‌م‌ده‌م ده‌رێژێ ئاوی ساف و خوێنی گه‌ش
دا بڵێن ده‌ریای عومانه‌ دوڕڕ و مه‌رجانی هه‌یه‌


په‌رچه‌می ڕوو داده‌پۆشێ، پێچی زوڵفی پێچه‌یه‌
دا به‌ ڕۆژیش پێی بڵێن شه‌معی شه‌بوستانی هه‌یه‌

ئاسمانی حوسنی مه‌حبووبه‌م له‌ ئه‌برۆ و زوڵف و ڕوو
دوو هیلال و دوو شه‌و و دوو ماهی تابانی هه‌یه‌

هه‌ر له‌بت، یا سینه‌شت هه‌ر دوو به‌ده‌رخه‌، دابڵێن:
له‌علی ڕوممانی هه‌یه‌، یا له‌عل و ڕوممانی هه‌یه‌

وه‌حشیه‌ لێمان له‌به‌ر ته‌عنه‌ی ڕه‌قیبی سه‌گ سیفه‌ت
ڕاسته‌ هه‌ر زیی‌ڕۆحێ بۆ وه‌سواسه‌ شه‌یتانی هه‌یه‌


دڵ موشه‌ببه‌ک بوو له‌ به‌ر ئێشانی نیشانی موژه‌ت
حه‌یفه‌ قوربان! ئاخر ئه‌م نیشانه‌یه‌ شانی هه‌یه‌

له‌حزه‌یێک و له‌محه‌یێک چاوم به‌ چاوی ناکه‌وێ
کێ ده‌ڵێ وه‌حشی غه‌زاله‌ مه‌یلی ئینسانی هه‌یه‌

تۆ ئه‌گه‌ر هه‌ستی، له‌ جێ ڕاوه‌ستی دێو و کافریش
دێن ده‌ڵێن: به‌ خودا قیامه‌ت ڕاسته‌ هه‌ستانی هه‌یه‌

فارس و کورد و عه‌ره‌ب هه‌ر سێم به‌ ده‌فته‌ر گرتووه‌
«نالی» ئه‌مڕۆ حاکمی سێ موڵکه‌ دیوانی هه‌یه‌!

[به یان]

(ترجمه فارسی)



عاشق بی‌دل می‌نالد میل به گریه دارد
بدون تردید آذرخش خبر از باران می‌دهد

چشم من دم به دم می‌ریزد آب صاف و خون سُرخ
تا که گویند دریای عمان است و دُر و مرجان دارد

زلفش رخسارش را می‌پوشاند، پیچ زلفش چون نقاب است
تا که گویند در روز نیز شمع محفلی دارد

آسمان حُسن محبوبم از ابرو و زلف و رخسار
دو هلال و دو شب و دو ماه تابان دارد


فقط لبت را، و یا سینه‌ات را نیز، نشان ده تا که گویند:
لعل اناری دارد، و یا لعل و انار دارد

از ترس طعنه زدن‌های رقیبان از دستمان وحشی‌ست
درست است که هر ذی‌الروحی برای وسوسه شیطانی دارد

دل مشبک گشت از نشانهای تیر مژگانت
حیف است قربان! آخر این دل شأنی دارد

لحظه‌ای و آنی چشمم بر چشمانش نمی‌افتد
آهوی وحشی از کجا معلوم که علاقه‌ای به دیدن بنی آدم داشته باشد
تو اگر برخیزی دیو و کافر نیز
خواهند گفت: به خدا قیامت راست است و رستاخیزی وجود خواهد داشت

فارس و کورد و عرب را در دفترم گرفته‌ام
«نالی» امروز حاکم سه مملکت است، دیوان دارد!

[به یان]

شه‌وی یه‌لدایه‌ یا ده‌یجووره‌ ئه‌مشه‌و
که‌ دیده‌م دوور له‌ تۆ بێ‌نووره‌ ئه‌مشه‌و؟!

دڵم وه‌ک حاکمی مه‌عزووله‌ قوربان!
خه‌ڵاتی وه‌سڵی تۆی مه‌نزووره‌ ئه‌مشه‌و


دڵیش مایل به‌ دیده‌ی تۆیه‌، بۆیه‌
له‌ من وه‌حشی و ڕه‌میده‌ و دووره‌ ئه‌مشه‌و


که‌ تۆی شای که‌چ‌کولاهی دیده‌ مه‌ستان،
چ باکم قه‌یسه‌ر و فه‌خفووره‌ ئه‌مشه‌و؟!



له‌ خه‌و هه‌ڵساوه‌ یا ئاڵۆزه‌ چاوت؟
هه‌میشه‌ وایه‌ یا مه‌خمووره‌ ئه‌مشه‌و؟


سوروشکم نه‌قشی چاوی تۆ ده‌کێشێ
که‌ جێم سه‌رداره‌که‌ی (مه‌نسوور)ه‌ ئه‌مشه‌و

موسوڵمانان ده‌پرسن حاڵی «نالی»
له‌ کونجی بێ‌که‌سی مه‌هجووره‌ ئه‌مشه‌و

[به یان]

(ترجمه فارسی)



شب یلداست یا شبی ظلمانی امشب
که چشمانم دور از تو بی‌نورند امشب؟!


دلم همچون حاکمی عزل گشته است، قربان!
خلعت وصال ترا آرزو دارد امشب


دل نیز مایل به دیدن روی توست، به همین خاطر
از من وحشی و رمیده و دور است امشب


که ترا شاه کج کلاه ِدیده مستان را داشته باشم
چه باکی از قیصر (لقب پادشاهان روم و روس) و فخفور (لقب پادشاهان چین) خواهم داشت؟!

از خواب پریده‌ای، یا که چشمانت را خشمگین نموده‌ای؟
همیشه اینچنین است یا خمارند امشب؟

اشکهایم نقش چشمانت را می‌کشند
تا سرانجامم را همچون «منصور حلاج» به بالای دار بکشند
مسلمانان از حال «نالی» می‌پرسید؟
در کنج بی‌کسی‌اش ترد گشته است امشب

[به یان]

هـــــــــــــــه‌ر كه‌س كه‌ لایه‌نی ئه‌هلی وه‌فا بپارێزێ
خودا ـ له‌ هه‌رحاڵدا ـ ئـه‌و له‌ بــــــــــــــــه‌ڵا بپارێزێ

ئه‌گه‌ر پێتخۆشه‌ كـــــــــــــه‌ دڵدار پێوه‌ندی نه‌پچڕێ
بپارێزه سه‌ری ڕسته‌، هـــــــــــــــــــــــــــــ ـه‌تا بپارێزێ

له‌ جه‌وری دۆست، قسه ‌ناكه‌م بێژگه‌ له‌گه‌ڵ دۆست
كـــــــــــــــه‌‌وا ئـاشنا قسه‌ی ئاشنــــــــــــــــــــا بپارێزێ

ســــــــه‌‌ر و ماڵ و دڵ و گیان به‌ قوربانی حه‌بیبێک
كـــــــــــــــه مافی هاوده‌می و عه‌هدی وه‌فا بپارێزێ

دڵی ئێمه‌ی نه‌پاراست و هیچ جێی گله‌ییش نییه‌
منی به‌نده‌ چم له‌ ده‌ست دێ؟ خـــــــــــودا بپارێزێ

ئه‌ی دڵ، ژیان وه‌ها ڕابوێره‌ كـــــــه ئه‌گه‌ر كه‌وتی
فریشته‌ گیانت ـ ده‌ست بـه‌ دوعـــــــــــــــا ـ بپارێزێ

غوباری ڕێگوزه‌رت كــوانێ تاكـوو «حافز»، ئـــه‌م
بــــــــــــــــــــــــــــه ‌ یادگاری سروه‌یی سه‌با بپارێزێ؟

[به یان]

سۆفی! وه‌ره‌ كـــــه‌ ئاوێنه‌ی سافی‌یه‌، ئه‌م پیاڵه‌یه‌
هه‌تا بڕوانی سه‌فای ئـــــــــــــه‌و مه‌یه‌ ڕه‌نگ ئاڵه‌یه‌

هـــــــه‌‌موو ڕازی ژێرپه‌رده‌، له‌ ڕه‌ندی مه‌ست بپرسه‌
كــــوانێ ئه‌مه‌ كه‌شفی ئه‌و نوێژكه‌ره‌ خوێنتاڵه‌یه‌؟!

ئـــــــه‌ی دڵ، لاویی تێپه‌ڕی و نه‌تچنی گوڵی عه‌یش
تـــــــــازه‌ له‌ عه‌یب و عاری سه‌ری پیرییت زاڵه‌یه‌؟!

خۆشیی نه‌غدی دنیایه‌ مه‌ده‌ به‌ قه‌رزی به‌حه‌شـت
كـــــــــــــــــه‌ میراتی باباده‌م، ته‌نیا له‌تێك سواڵه‌یه‌

یه‌كــــــــــــــدوو قومان بخۆوه‌ له‌ به‌زمی ده‌ور و، بڕۆ
یانی هـــــــــــــــــــه‌‌تا سه‌ر نییه‌، ژوانگه‌ له‌و ماڵه‌یه‌

داوه‌كانت خـــــــــــــــــــــڕ كه‌وه‌، ڕاوی تۆ نییه‌ سیمڕغ
كــــــــه‌ داو، هه‌میشه‌ لێره‌ له‌ به‌ر با، وه‌ک جاڵه‌یه‌

ئه‌مـــــــــــــن ده‌بوو زانیبام خۆشیی له‌ خۆم نابینم
له‌و ڕۆژه‌وه‌ ده‌رگـــــــــــــــــــای دڵ بۆ ئه‌وین ئاواڵه‌یه‌

مـــــــــریدی جامی مه‌یه‌ «حافز»، ئه‌ی سه‌با بێژه‌:
زۆر له‌مێژه‌ نۆكــــــــــــه‌‌ری پیری «جام» و پیاڵه‌یه

[به یان]

ئه‌ فـسـانه

باش ده‌‌‌زانـێ خۆشـم ده‌‌‌وێ
باش ده‌‌‌زانـم خۆشی ده‌‌‌وێم!
٭٭
که‌ ده‌‌‌سـت ده‌‌‌خـاته‌ ناو ده‌‌‌سـتم
داده‌‌‌گیـرسێ وه‌‌کـوو سۆبه‌ ،
گه‌‌رم گه‌‌رم !
ماچی ده‌‌‌که‌‌م ،
ده‌‌ تـوێته‌وه‌
ده‌‌ بێته‌‌ شه‌ونم و شه‌‌رم !

[به یان]

ئه‌ستێره‌

به‌ درێژایی ئه‌م شه‌وگاره‌ ،
ئه‌ستێره‌کان ده‌سڕنه‌وه‌ !
دانه‌ دانه‌ ، کۆمه‌ڵ کۆمه‌ڵ !
که‌چی هه‌ر واش ،
ئاسمانه‌که‌ی پاکی ئێره‌ ،
هه‌ر جمه‌ی دێ له‌ ئه‌ستێره‌ !
ئازاد

[به یان]

وانه
‌
دوژمن ،
نه‌فره‌تی فێر کردم !
ڕۆژگار، خه‌م و
نیشتمانم ،
خۆشی و شادی !
تۆ ،
ئه‌وینت پێ به‌خشیم و
سروشت ،
سه‌ربه‌ستی و ئازادی !
**
به‌ینێکیشه‌، به‌ ته‌نیایی ،
خۆم ڕادێنم ،
له‌ جودایی !
ئازاد

[به یان]

ڕۆژنامه
‌
وه‌كوو ڕۆژنامه‌ی
هه‌ڵواسراوی
جامخانه‌ی سه‌ر ڕێم !

هه‌موو ئێواران ،
چاوێكی خێرام ،
پێدا ده‌خشێنی !

كه‌ ناوچاوانت ،
گرژ ده‌كه‌یت و سه‌رت بائه‌ده‌ی!
تێده‌گه‌م وێڵی
هه‌واڵی تازه‌ی !

به‌ڵام من ته‌نیا
هه‌ر یه‌ك په‌یامم تێدا نووسراوه‌ :
«كه‌سێ ڕووگه‌مه‌
ڕۆژانی شادی !
كه‌شان به‌شانم له‌خه‌بات دا بێ
هه‌تا ئازادی » !

ئازاد

[به یان]

ڕاز

هه‌ر دوو ،
گوێیان له‌ من ده‌گرت !
ئه‌ویان له‌و دیو
ئه‌میان له‌م دیو!
كه‌ دایكی بانگی كرد :
كاڵێ !
هه‌ردوو ڕۆین به‌ دڵ پڕی!
ئه‌وپه‌نجه‌ره‌كه‌ی پێوه‌ دا و
كۆتره‌ باریكه‌ش هه‌ڵفڕی !

ئازاد

[به یان]

مۆسیقا


تۆ ژیواری ڕاسته‌قینه‌ی‌، تینی تاوی ژینی منی
تۆ شنه‌ی لابه‌ری ته‌می، چه‌می پر ئه‌سرینی منی
تۆ گه‌شه‌ی مه‌به‌ستی هه‌ستی مه‌ستی ئاگرینی منی
تۆ هه‌وێنی شیعر و به‌سته‌ی، مۆسیقای، ئه‌وینی منی

[به یان]

تاسه‌‌ بار


هه‌ڵوه‌دام و که‌یله دڵ بۆ دیتنی کوێستانه که‌م
تاسه بارم، تاسه‌باری خاکی کوردستانه که‌م
وا په‌ڕیوه‌ی بێ په‌‌ڕوپۆی هه‌نده‌رانم داخه‌که‌م
هه‌رچی ده‌ڕوانم ده‌بینم دووره، دووره ژوانه‌که‌م
کۆڵه وارێکم ڕه‌به‌ن ، ڕێبواری ڕێگه‌ی سه‌خڵه‌تم
شۆره کات و دڕک و دال و به‌رده ڕێگه‌و بانه که‌م
کۆچه‌رێکم هه‌ڵ گری سه‌ر ، وا له پێناوی وڵات
ئه‌و مه‌له‌م ئاکامی کۆچم ، دێمه‌وه هێلانه‌ که‌م
به‌رزه‌ هه‌نگاوم به‌ره‌و ئامانجی سه‌رکه‌وتن ئه‌ڕۆم
تۆف و ڕێبه‌ندان و زریان ، ناته ‌زێنی گیانه‌ که‌م
دێم و بۆ ژوانێ ده‌چم تاپۆی شه‌و ئه دڕێنێ وزه‌م
ژوانی من ژوانی هه‌تاوه ، ژوانگه ، کوردستانه‌ که‌م


حه‌سه‌ن سافێعی _ تۆرنتۆ کانادا

[به یان]

ئه‌وا لێره‌


له‌ ئاسانه‌ و ڕووگه‌ی هه‌زار هیوای مرۆڤ
ژیان شانۆی مه‌رگه‌ساته‌
ئه‌وا لێره‌
له‌ باژێڕی پاره‌ و گیرفان
درۆ یاسا
ئه‌وین دراو
خۆشه‌ویستی و ڕاستی قاته‌
ئه‌وا لێره‌
له‌م وڵاته‌ بێ به‌هاره‌
ئاسمان وو مانگ وو ئه‌ستێره‌ ڕه‌نگ بزرکاو
مه‌ل غه‌واره‌
ئه‌م وڵاته‌ ڕێبه‌ندانی خاکه‌لێوه‌ و
گه‌لاوێژی به‌فرانباره‌
نه‌ قاسپه‌ی که‌و
نه‌ بژوێن وو چیا و کانی
نه‌ سه‌مای دارستانی چڕ
له‌ ئاوێنه‌ی چه‌ما دیاره‌
ئه‌وا لێره‌
له‌ به‌ژی به‌ به‌ژن بڕاوی سه‌رمایه‌
مرۆڤایه‌تی بێ بایی
ژین سه‌ودایه‌
لێره‌ هێشتا
سوڵتان سێبه‌ری خودایه‌
هێشتا ده‌وری کڕنۆش وو شا و باره‌گایه‌
به‌ بارسایی دار وو به‌ردی ئه‌م دنیایه‌
جیاوازی
وا له‌ نێوان مرۆڤایه‌
ئه‌وا لێره‌
له‌م دوورگه‌یه‌ ، له‌م زیندانه‌
له‌م وڵاته‌ بێ ئاسمانه‌
گۆنای گوڵه‌ کۆچه‌ره‌کان زه‌رده‌په‌ڕه‌ و
هێشتا مرۆڤ
هه‌ر ده‌ساژۆی ژه‌مێک نانه‌
ئه‌وا لێره‌
له‌م وڵاته‌ پڕ داوه‌ڵه‌
نه‌ زه‌رده‌ی لێو، نه‌ پێکه‌نین
هه‌موو ته‌وێڵێک
دۆژه‌نگه‌
لێره‌ مرۆڤ
ده‌سه‌مۆی خوای یاسای نوێیه‌
نه‌ گۆڕان وو نه‌ سه‌ر هه‌ڵدان
گه‌رووی ڕاپه‌ڕین ، بێ ده‌نگه‌
ئه‌وا لێره‌
له‌ مه‌ڵبه‌ندی خوێناوو ئاره‌قه‌ و دڵۆ
ئه‌وه‌ی ورگی زه‌لام تر بێ
به‌ پێز تره‌
له‌م خاکه‌ سه‌ر لێ شێواوه‌
گیرفان له‌ دڵ
نه‌زان له‌ هۆزان وو زانا
سه‌گ له‌ ئینسان
به‌ڕێز تره‌

[به یان]

میوان

هاورێ دڵنیا به
میوانی دیكه‌ی ئه‌م خانووه خه‌و لێ كه‌وتووه
خه‌ونی پاكیه
گۆرانی دیكه‌ی ئه‌م به‌زمه چرپه‌ی خۆشیه
ده‌نگی تۆ،قاقای دیانا،گابۆڕی سامناكی
مزگێنی مرۆڤن
بۆنی له‌شی به‌خته‌وه‌رین
به سروه‌ی هه‌ناسه‌ی ئه‌وین هاتوون
به نیگای ئێوه
جوانی سه‌ر هه‌ڵدێنێ له ژێر گڵكۆ
رووناك ده‌بێته‌وه چاوی مێژوو
تابۆكان زه‌رد هه‌ڵ‌ئه‌گه‌رێن
ده‌نگی خه‌ڵكی دێ
ده‌ڵێن میوان به‌ڕێوه‌یه
به‌ڵام میوان رچه‌ی شكاوی ده‌وێ
ده‌بێ من و تۆ و دیانا هه‌نگاو هه‌ڵێنین
ئه‌و كات زڕه له ده‌ركه‌مان هه‌ڵده‌ستێ و
منداڵێك به گاوڵكێ،گورج و گۆڵ به‌ره‌و ده‌ركه‌ ده‌ڕوا
هاورێ ده‌زانی چه‌ند ئه‌سته‌مه؟
به‌ڵام راسته ته‌نیا رۆیشتن گرینگه
هه‌نگاوه به هێزه‌كانت ئه‌وه‌م پێ ده‌ڵێن
گیانه، لێره هه‌ناسه ناتوانێ ده‌نگ هه‌ڵێنێ
زستان هێزی لێ سه‌ندوه
ته‌نیا به بزه‌ی نیگام بزانه چه‌ند رۆژم خۆش ئه‌وێ

فوئاد قاموسی

[به یان]

متمانه ناكه‌م


ده‌وا ئێستا

بێ‌ده‌نگی سه‌ر شانی شاری گرتووه

شار له‌رزۆك

هیوادار

بێ خه‌م

هه‌موان خه‌یاڵی نێو خه‌و ده‌بینن و

بێ‌ ده‌نگن

به‌ڵام گوڵه‌كه‌م

من ئێستا نانوم

متمانه ناكه‌م

ده‌بێ خۆم

جارێكی دیكه ببینم

مه‌رگی بێ ده‌نگی

و سه‌ركه‌وتنی شه‌پۆلی هه‌تاو

ده‌بێ رووناكایی شاڵاو بێنێته نێو كه‌پرم

ئه‌و جار

بێ خه‌م

به مێشكی ئۆقره له ئامێز گرتوو

شلشل ده‌نوم

[به یان]

باوه‌ڕی ئه‌وانه‌ی وا...
له ساڵوه‌گه‌ڕی
مه‌رگی ژیان و
له دایك بوونه‌وه‌ی مه‌رگ
ره‌سته‌یه‌ك شێعر
له كێوێكی خۆڕاگر
بۆ هه‌موو ئه‌وانه‌ی وا...
بۆ هه‌موو ئه‌وانه‌ی وا
رۆژی پێنج جار مه‌ست ئه‌كه‌ن و
هێشتا بۆنی ده‌می خه‌ڵك ده‌كه‌ن
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
چركه‌یه‌كیش بیر كردنه‌وه‌یان
پێ حه‌رامه
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
سه‌ری مانگ
بۆیان یانی
دیسان ژماردنه‌وه‌ی پاره‌كانیان
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
هه‌موو رۆژ هه‌ڵده‌خه‌نه‌وه
ته‌نیا بۆ پێنج چركه
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
ساڵی پێنج جار
زگی سووسمار خۆره‌كان
تێر ئه‌كه‌ن و هێشتا پیان كه‌مه
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
هۆی كه‌ریه‌تی خۆیان
ئه‌خه‌نه‌ پای ره‌ش و روته‌كان
بۆ هه‌موو ئه‌و به‌ڕێزانه‌‌ی وا
ئه‌‌ونده ملیان له راستی هه‌ڵچه‌رخانه
وه‌خته ملیان بشكێ
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
سێكس تێلیان هه‌یه و
شێعریش ده‌ڵێن
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
هه‌روا شێعر ده‌نووسن
بۆ ئه‌و ئازیزانه‌ی وا
له روی فه‌رهه‌نگۆكه‌وه
شێعر ده‌نووسن
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
نێوی شێعره‌كه‌یان ئه‌وینه‌ و
وا ده‌زانن ئه‌وین شووتیه
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
شێعر ده‌‌ڵێن
تا پیان بڵێن شاعیر
بۆ ئه‌و جوان خاسانه‌ی وا
بۆ مل هۆڕه‌كان شێعر ده‌نووسن
بۆ ئه‌و بیر جوانانه‌ی وا
ده‌ڵێن بریا
شاعیر گا بوئایێ و
شێعریش شیر
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
هه‌رگیز قه‌ڵه‌میان نه‌بوه
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
نووسینیان پێ دڵ خۆشیه
بۆ ئه‌و جوان چاكانه‌ی وا
گه‌ر ده‌قی كراسه‌كه‌یان بشكێ
جیهان له‌به‌ر چاویان ده‌ڕوخێ
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
گه‌ر له‌به‌ر پریستیژه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كه‌یان نه‌بوایێ
روی به‌ربه‌ره‌كانیان سپی ئه‌كرد
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
ده‌س لێ دانه‌وه‌یان
پێ ئازادیه و
چاو حیزیشیان پێ ته‌مه‌دوون
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
ته‌نیا شتێك كه له بیریانه
ئه‌ژماری كچانی شاره
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
هه‌ر دێن و ده‌ڕۆن و
هه‌ر ده‌یشڵێن: ئێمه گوناح كارین
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
بۆ ماچێك
خۆیان ئه‌تڕێنن
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
كون به كون
به شوێن ژماره تێلی
كچانی شاره‌وه‌ن
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
سه‌د و هه‌فتاد و پێنج
ده‌سگیرانیان هه‌یه و
هێشتا پیان كه‌مه و
به‌ڵێن وایه له‌گه‌ڵ هه‌ر هه‌موویان
ژیانی هاوبه‌ش پێك بێنن!
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
نمه‌كی خه‌ڵكی ده‌كه‌ن و
ئه‌ڵێن: ئێستا هه‌لێ باشه!
بۆ ئه‌‌وانه‌ی وا
ده‌یان ئه‌وێ
چێژی ده‌سگیرانی هه‌رگیز نه‌بویان
به هاوڕێكه‌یان
جوبران بكه‌نه‌وه
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
به یاری كردن به تۆ
ده‌یان ئه‌وێ عه‌شقه‌كانیان
له بیر كه‌ن
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
به ده‌ڵقه‌ك بوون
خۆیان به خه‌ڵك
ناس ئه‌كه‌ن
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
هه‌میشه قسه‌ی قۆڕ ئه‌كه‌ن
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
وا ئه‌زانن كه ئه‌زانن
بۆ ئه‌و جوان خاسانه‌ی وا
به تف
قژ به‌سه‌ریانه‌وه ئه‌لكێ
بۆ ئه‌وانه‌ی وا
رۆژی سێسه‌د و شه‌ست و پێنج جار و
هه‌ر جار
پێنج پووت گوو
ده‌كرێ به‌سه‌ر
بیر و باوه‌ڕیانا و
زات ناكه‌ن
ده‌نگ هه‌ڵێنن
ئا ئا
راستی شێعره‌كه:
*"باوه‌ڕی ئێوه‌ زۆر به‌رزه
ئه‌ونده به‌رز
تا ژێر گونتان دێ"
فوئاد قاموسی

[به یان]

ئه‌سرينت بسره‌وه ئه‌فريقا

برنارد ده‌دي
وه‌رگيراني له ئينگليزييه‌وه: ئيبراهيم شه‌وقي

ئه‌سرينت بسره‌وه ئه‌فريقا!
رؤله كانت ئه گه رينه وه
له ناو گه‌رده‌لوول و كريوه و تؤفي سه‌فه‌ري
بي ده‌سكه‌وت.
له ناو ئه گريجه ي شه‌پؤل و ئاوازي شنه‌با،
له زيري رؤژهه‌لات و
هه‌تاوي ئه ‌رخه‌واني ئيواران،
له لووتكه‌ي چياي سه‌ربه رز و
مه‌زراي رووناكدا ،
ئه‌وان ئه‌گه رينه‌وه
له ناو گه‌رده‌لوول و كريوه و تؤفي سه‌فه‌ري بي ده‌سكه‌وت.
ئه‌سرينت بسره‌وه ئه‌فريقا!
ئيمه له به‌هاراني چاره‌ره‌ش و
سه‌ربه‌رزدا سه‌رمه‌ست بووين و
هه‌نووكه هه‌ست ئه‌كه‌ين
شكؤي جوانيت
بؤن و به‌رامه‌ي ليره‌وارت ...
دلرفيني ئاوت ...
پاكي ئاسمانت ...
لاواندنه‌وه‌ي هه ‌تاوت
جواني شاخ و گه‌لاي به مرواري شه‌ونم رازاوه ت.
ئه‌سرينت بسره‌وه ئافريقا!
رؤله‌كانت ئه‌گه رينه‌وه
ده‌ست پر له بووكه شووشه و
دل پر له ئه‌وين
ئه‌وان ئه‌گه رينه‌وه تا له خه‌ون و
هيواياندا پؤشته‌ت كه‌نه‌وه.


رؤله كانت ئه گه رينه وه
له ناو گه‌رده‌لوول و كريوه و تؤفي سه‌فه‌ري
بي ده‌سكه‌وت.
له ناو ئه گريجه ي شه‌پؤل و ئاوازي شنه‌با،
له زيري رؤژهه‌لات و
هه‌تاوي ئه ‌رخه‌واني ئيواران،
له لووتكه‌ي چياي سه‌ربه رز و
مه‌زراي رووناكدا ،
ئه‌وان ئه‌گه رينه‌وه
له ناو گه‌رده‌لوول و كريوه و تؤفي سه‌فه‌ري بي ده‌سكه‌وت.
ئه‌سرينت بسره‌وه ئه‌فريقا!
ئيمه له به‌هاراني چاره‌ره‌ش و
سه‌ربه‌رزدا سه‌رمه‌ست بووين و
هه‌نووكه هه‌ست ئه‌كه‌ين
شكؤي جوانيت
بؤن و به‌رامه‌ي ليره‌وارت ...
دلرفيني ئاوت ...
پاكي ئاسمانت ...
لاواندنه‌وه‌ي هه ‌تاوت
جواني شاخ و گه‌لاي به مرواري شه‌ونم رازاوه ت.
ئه‌سرينت بسره‌وه ئافريقا!
رؤله‌كانت ئه‌گه رينه‌وه
ده‌ست پر له بووكه شووشه و
دل پر له ئه‌وين
ئه‌وان ئه‌گه رينه‌وه تا له خه‌ون و
هيواياندا پؤشته‌ت كه‌نه‌وه

[به یان]

کوردستان

راسته ، شه ون هه یه
له تو خو ش تر
ریک و پیک تر
ئه مه ش راسته
شه ونی‌ دی که هه یه
له تو ، دوله منتر
پا ک و خاون تر
به لام
به ‌ژی ، ولات ببه
له تو
خو شه و یست تر،،،؟


********
ده ستی‌ یه ک مان گرته بوو

جاری واش ، دسه مان ئه‌خه سته سه ر شانی‌ یه ک

به روو گوزه ری خه واروو

بووی عه تر و شه ته ورده کانی‌ ناو وه نه دیی خه ر را زه کان

به رقه برقی ‌دووکانی‌ به زازه کان

ده نگه ده نگی‌ خه یاته کا ن

زه رمه زرمی ‌ساتوری قصاوه کان

چه قه دوکه لی‌ لای که باب چی‌ یه کان

ساعت سازه یک چاوه کان

کوره سوره ی ئا سنگره کان

گورانی‌ دووکانی ‌ صحفه فروشه کان


ده ستی‌ یه ک مان گرته بوو

جا ری واش ، ده سمان ئه خه سته سه ر شانی‌ یه ک

ماجد لحمی

[به یان]

ته‌رکی وه‌ته‌ن ناکه‌م




که حه‌سته‌متر له مه‌ش بێ ژینی من،ته‌رکی وه‌ته‌ن ناکه‌م
هه‌تاماوم خه‌یاڵی له‌نده‌ن و چین و خوته‌‌ن ناکه‌م

وڵاتی خۆم ده‌وێ، وه‌ک سورمه‌یه خاکی له سه‌ر چاوم

ره‌گاژۆیه دڵم له‌م خاکه‌دا، دڵ ریشه‌که‌ن ناکه‌م




به ئاوی کانیاوی نیشتمانم تینوێتیم ده‌شکێ

ئه‌من قه‌ت ئاوی هه‌ڵدێری نیاگارا په‌سه‌ن ناکه‌م




ئه‌رگه‌ر چی هه‌لپه‌رست بیشی ڕفێنێ تیکه‌که‌ی زارم

به‌نانی وشکی ده‌ژیێم، ئاره‌زووی هه‌نگوین و قه‌ن ناکه‌م




له جاویش بێ جل و به‌رگم ده‌ساچێنم به ئه‌و مه‌رجه‌ی

له خاکی خۆم بژیم، نا نامه‌وێ، به‌رگم له به‌‌ن ناکه‌م




له ئه‌م خاکه ژیاون دایه گه‌وره و باو و باپیرم
منیش هه‌روه‌ک ئه‌وان لێره‌ ده‌ژیم، خۆم بێ وه‌ته‌ن ناکه‌م




ئه‌من خۆ داره‌بی نیم راشه‌کێ هه‌ر سرو‌ه‌یه‌ک لێم‌دا
به‌بای کوێستانی خۆشم گه‌ر به‌نێ، قه‌ت مه‌یلی شه‌ن ناکه‌م




که جه‌رده‌ و ریگرانیش ببنه ئاڵا هه‌ڵگری خاکم
ده‌سووتێم و خه‌یاڵی سوئێد و مسکۆ و قه‌ره‌ن ناکه‌م




به ده‌روێشی ده‌ژیم و تاکوو ماو رووته‌ڵه و برسی
له کوردستانی خۆم ده‌مرم، ئه‌به‌د ته‌رکی وه‌ته‌ن ناکه‌م


بانه‌مه‌ڕی ٧٢

عه‌بدولره‌حمان فه‌هیمی (ده‌روێش)

[به یان]

ده‌ ژماره
منداڵ بووم وام ده‌زانی که‌ زۆرتر له‌ ده‌ژماره‌یه‌ک نیه‌ ،
ئێستا نازانم کام ژماره‌ له‌ هه‌موو زۆرتره‌
خۆشتم ده‌وێ به ‌ئه‌ندازه‌ی ده‌ ژماره‌که‌ی منداڵیم

[به یان]

ئه‌من ده‌مگوت له‌ دونیا تا بمێنم
له‌ به‌ر که‌س ئه‌سته‌م سه‌ر دانه‌وێنم

که‌ چی ئیستا له‌ داوی بسکی تۆ دا
گرفتارم گوڵم موو ناپسێنم
هێمن

[به یان]

خۆزگه‌
شه‌رته‌ تا مردن له‌ یادی تۆ بم
به‌شداری خۆشی و ناخۆشی تۆ بم

خۆشه‌ویستی تۆ زۆر گرنگه‌ لام
خۆزگه‌ ه‌مزانی منیش لای تۆ وام

[به یان]

له‌ بیرم

هه‌موو کاتێ له‌ بیرتم
له‌ بیرم نایێت‌
تۆ له‌ بارانی
یان له‌ شنۆ‌
هه‌ر شتێک هه‌ی
له‌ بیرم ناچێ یادت

[به یان]

وێرانه‌

وێرانه‌ نه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ جه‌مشید به‌نای کرد
وێرانه‌ نه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ فه‌رهاد رووخاندی

وێرانه‌ دڵی ئێمه‌یه‌ که‌ به‌ هه‌ر ڕوانینییار
سه‌د بار سازرا و باری دیکه‌ش ‌رووخا

[به یان]

وا مه‌زانه‌ که‌ خۆشهاڵم له‌ کاتی هه‌ڵپه‌ڕینا
که‌ باڵنده‌ش هه‌ڵده‌فڕێ له‌ کاتی سه‌ربڕینا

شێرکۆ بێکه‌س

[به یان]

ڕووگه‌م،ئاویه‌ر،جێ ژوانی پیرۆز
هۆی بیره‌وه‌ری دڵه‌ی پر له سۆز
دێته‌وه یادم شێوه‌ی ڕه‌نگینت
سینه‌ی خه‌مڵیوی به گوڵ نه‌خشینت
که‌روێشکه‌ی ڕه‌وتی سه‌وزه‌ی لاپاڵت
گه‌ردانه‌ی به گوڵ هۆنراوه‌ی یاڵت
پۆل پۆڵ که‌نیشکی شۆخ و لاوی قۆز
ئاواز و هۆره‌ی عه‌شق ئه‌چڕن به سۆز
وا تێک ئاڵاون گوڵ و گۆنا گوڵ
ده‌روونی که‌یلی شیعرم هاته کوڵ
چما سه‌وزه پۆش باڵای ئاویه‌ر
له هێلانه‌ی دڵ،ناهێڵێ که‌سه‌ر
تاسه‌ و ئه‌وینی به هارانی تۆ
ناسۆر ئه‌خاته جه‌رگی پر له سۆ

[به یان]

به ناخی که‌یل،به تاسه و مه‌یل، ئه‌ناڵێنم
چه‌شنی بولبول،به سۆز و کوڵ،ئه‌چریکێنم
به مرواری فرمێسکی هۆنراوه‌ی تاسه‌م
سای گه‌ردنی سه‌وزه پشت ئه‌نه‌خشێنم

[به یان]

ئه‌وسا سه‌یری به‌هارانت
به‌ژنی ڕازاوه‌ی کوێستانت
ئاواتی کۆن به‌دی دێنێ
چلووره‌ی تاسه‌م ئه‌شکێنێ
کاتێ خێڵی دڵداره‌کان
ڕێگه ئه‌برن به‌ره‌وجێ ژوان
سه‌یری به‌هاری ئاویه‌ر
له یاد ئه‌با کوڵ و که‌سه‌ر

[به یان]

بۆ سه‌قز

ئه ی سه قـز چه ن خۆشه سه يـری ديمه نی ده شـتـوو چيات

خـێـوه تی به زمي دڵانه باغ و گـوڵـزار و گـيات

بێ شـکـه سه رتـۆپـی کـۆڕن لاوی بێ ڕه نگ و ڕيات

هـه ق که دڵ وێـران ئـه که ن سـيمـيـن ڕوخاني مـوو سـيات

قـيـبله گای خاوه ن دڵانه سه ر تـه پـی ماڵانی تـۆ


پـێـم به هه شـته پارکی شار و ساحيلی و بـلـواره که ت

فـه رشی ڕازاوه ی گـوڵانه ديـمه نی کـۆساره که ت

لام وه کـوو ئاسکی نـزاره کـيـژی گـوڵ ڕوخساره که ت

سه د به هاری شه رمه زاره چـيـمه ن و گـوڵـزاره که ت

ئه شکی ديده ی ئاشـقانه ، ده نکه که ی بارانی تـۆ



ئه ی سه قـز موڵکی فـه ره نگي خاکی بێ قـه دره له لات

شـۆڕه باغـی بابلی بێ نـرخه لای دار وو گه ڵات

شه رمه زاری شه وقی تـۆيه خۆری بێ وێـنه ی وڵات

هـه ر له کانی ئاشـقان، تا پـردی سه ر چـۆم و قـه ڵات

به رگی نه رمی پـه ڕ نـيـانه خاکه که ی کـۆڵانی تـۆ




خاکی زێـڕت مه رهـه مي جه رگی بـريـنـداری مـنه

ناوی خۆشـت شـه معی ڕووناکی شه وی تاری منه

ئه ی سه قـز خاوه ن دڵـێکـم ، مه دحی تـۆ کاری منه

شاهـيدم هه ڵـبه ست و شـيعـر و ويـردی شه وگاری منه

پـێـم شـنه ی خۆشی به يانه ، سـۆزه که ی زريانی تـۆ


حه‌سه‌ن شافێعی

[به یان]

له من گول ناردن * له توش بوون کردن <p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>

له من یادگاری * له توش هه ل گرتن
خوشویستیمان تا روژي مردن

[به یان]

سه ر له لی شیویان مه گه ر چه س؟


نه قصه ت راسه نه وه قه ول که س که ی
نه ری وه راس به ی نه هاوار ده رکه ی

هه م بی اعتمادی هه م اعتماد نه یری
وه یجوره زانم تو فره سه یری

زه خم زوانت زه ره ر له خوه ت ده ی
کی قازانچ که یتن کی منفه عه ت به ی

یه ک جه م نیشتنه له بان تا وه خوار
هه رکه س وه شکلیک مه که یتن هاوار

یه کی نقوض ده ی یه کی که ی ته فسیر
له لیان هالی ناوم وه صداقه ت پیر

نه وه گفتار باوه ر که ی نه یچ خو وه قه له م
که س راس ناویشی یا خو من هه له م

گشتی وه قصه تومه ت بار یه ک که ن
وه هاوار هاوار وه دادو شیوه ن.

بایه د جور سه رباز فه رمانبه ر بیمن
له تصمیم گیری بی خه وه ر بیمن

بیست و هه شت سال نه و که ری بیگانه به سه
ته فره قه و دو دلی، ئیمه خواست ناکه سه

ده س قه یبیک له کوروه بایت بیه یت نجاتمان
خو بیگانه یچ هه رگز ناکه ی خه لاتمان

فقط خوه مانیم چاره ی خوه مان که یم
با له بیگانه ده س دریژ نه که یم

یه ک ریگای راسی بخه نه وه رمان
تا بزانیم چه که یم خه رگ وه سه رمان

ئه وقه ره وه تیم ئه وقه یچ ژنه فتیم
هه مرای هیچ نه ویه گشت له پا که فتیم

[به یان]

ئا زیزه که م


من که نیگای خووم له چاوه کانی توودا قه تيس كڕده بوو،
من که هه تا دره نگانی شه و به خه به ر بووم
تا پیته کانی خووشه ویستیم بکم به وشه و، به بالا به رزه که ی توودا هه لبه ستم،
من که سوێندم ده خوارد خووشه ویستترینی منی
دوای دایکم ،من که له ئاوی کانیاوه کانی کووردوستان پاکتر بووم،
من که هه ستم به را به ر به تو له کلپه ی بابه گور گور به تین تر بو،
من که وشه ی بێ وه فایی بو مێشکم زور غه ریب بو،
من که خوشه ویستیم له قه ندیلو و شاهوو کووسالان به رز تر بو،
من که خووم له یاد بردبوو بو تو ئه ژیام ،
من که هه ر هه ناسه یێک که هه لم ده مژی له گه ل یادی توودا تێکه لم ده کرد،
بو چی روویشتیت و منت ل م شاره غه ریبه دا به جێ هێشت ،
بو چی رویشتیت و دووا مالاواییت لێ نه کردم،
ئه دي بو ده تگوت تا ئیسته هیچکه س به قه د تو له ناو دلما جێگه ی نه بووه،
ئه دي بو ده تگووت هه تا ماووم لێت جوودا نابمه وه ،
ئه دي بو ده تگوت دۆزیمه وه ئه و که سه ی سا له هایه خه ونی پێوه ده بینم،
ئیستا که رویشتیت به لام له دلی مندا هه ر ماوی سۆێندت ئه ده م به دایکم،
سۆێندت ئه ده م به خوشه ویستی رابردوومان، که چی دی تا نه م لێ نه ده ی


(نه به ز)

[به یان]

چاو سه وز (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)


چاوی سه وز
چاویکی سه وز، له حه وشه ی میژوودا.
به ژنیک وه ک گوله گه نم.
شوره بییه ک به ری دا ئه روا.
روومه ت گه ش، کیژیکی سه میرا.
بزه ی نه رم و شه پول، شه پولی زیرینی قژ؛
داخه که م تیم ناگات، نا.
ئاسوی چاوه کانی، حه سره تی ده روونی منه.
من!....
ئه م شوخه به شه رمه.
خوشه ویستمه، خوشه ویست!!!..

[به یان]

فرمیسک (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)


فرمیسک
تیای زیا؛
دلوپیکی جوان، له چاوه کانتا.
بارته قای هه موو ده رده کان
هه موو ئیشه کان.
که هاته خوار،
به سه وزه زاری نیگاتدا؛
گولی خه فه ت پشکووت و له دایک بوو.
ناویان نا فرمیسک!!!.....

[به یان]

ئه گه ر چرکه کان لیم گه رین (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)


هه موو ساتیک به یادی تو
ئاوازی سه ر که وتن به ئامیری نیگاکانت
به سه ر نه هاتدا ئه ژه نم
ئه گه ر چرکه کان لیم گه رین
سه یری کاتژمیر مه که،نه گبه تیه
با پیر نه بی
ئاوینه کان تیک شکینه
با غه م رووت تی نه کات
گوی گره بو موسیقای مه رگ
که ده ست پیکی ژماره ی به ره و پاش چوون تا تیدا چوونه
له په رتووکی ناوچاوانی تو
ئه و ده مانه که خولی لی ده نیشی
هه زار ده سته گولی رازاوه ده چنم
ئه گه ر چرکه کان لیم گه رین
سه ر هه لبره و پشت راست که وه قیت راوه سته
که وا پیری له م سه ر سه رای به هاره دا
ره شمالی خه زانی داخستووه....
چوک دا نه ده ی،به قین بیسته،
گروو بگره له ژیان و له بوون.
له دیلی و ئازادی
په یکه ر بتاشه له به ر خودان
چوک دا مه ده و مه وه سته با چرکه کان دیلت نه که ن.
وا تابلویه کی ره نگ بوزم به ده سته وه
چه ندین و چه ند نیگاری ده م به بزه ی له ناخی دا
ئه گه ر چرکه کان لیم گه رین
تابو کان بشکینه،هیچ نیه،ئه ها من وام لی هات...
هیچ ته نیا تیدا چوونه نه زیاتر.
ئاخر چاره نووسی ئه م چه وسانه وه م چ ده بی،
من به ر له مه رگ چه نده ژیاوم.
من له گه ل مه رگیشدا ژیاوم
من له دوای مه رگیش هه ر ده ژیم
منالیکی هاروهاجی بی ده ره تان
به به رگیکی ره ش و چلکن وپیلاوی پینه په رو کراو
ئاخر به شی من له ژیاندا هه ر نه دارییه و به س
ئاخ نه داری وغه م و ته نیای؛سی هه والی ژیانی من.
چه نده تاله که دلم ده بیته سیویک و که س نییه بیخوات.....
سرووشت سه وز و هه ناوی من زه رد هه لگراو له به هاری ته مه نیدا
هاوار له من که له پال گه نجیم قاقایه ک نییه؛ که هه لکاته مه زرای دلی من.
به چاوه جوانه کانی تو که هاوه ل سه وزی بینراوی
به رده لانی نیگای منه
چه ندین چیروکم پییه بیلیم
ئه گه ر چرکه کان لیم گه رین
به بزه ی هه لگیرساوی لیوانی تو...
ئه ی هه تاوی بی ئاوا بوون
چییها دیاری نویم پییه
بو تو ئه گه ر چرکه کان لیم گه رین
رووناویک له هه ناودا و جوگه یه ک له به ر چاوم
هه ر وه ک تو هه وری سالی وه جاخ کویر بی
به سه ر کیلگه مدا بباری،تاکوووینووسی په یکه ری جوانی
دنیا روون که م
تیژ و سه ره رو هه موو ئاوبه ست و ئه ستیره کان تیک بشکینم
تا به ئاو بلیم ئازاد برو تاکوو گوران
ئه گه ر چرکه کان لیم گه رین
نا لیم مه ترسه ،توش وه کوو من ئینسانیکی ؛نه ئاده م
ئه گه ر چرکه کان لیم گه رین
رامه مینه ؛توش ئه توانی
وه کوو من به ر له چرکه ،تی فرینگینه به ره و ئاسو
ئه گه ر چرکه کان لیم گه رین .......
ئه گه ر چرکه کان لیم گه رین........................................

[به یان]

ژینی تال و هه ناسه ی سارد


تو یان من!! نا ، هه ردوکمان

لیک دورین وه کوو ئه ستیره کان
من و تو،هردووکمان گه شین
ئی مه دو چاوی یه ک له شین


که چی یه ک تر مان نه دیوه
ئاوینه توی به من نا سیوه
خوشم ئه وی تا دوایین کات
چا وه روانم بو گه یشتن به ئاوات


تو دریاو من که ناریکی تینوم
به شه پول بی بولام ده نا مردوم
پیم خوشه ئاویته ی یه ک بین
تا له خوشه ویستیمان دلنیا بین


ئه وه قسه ی دلمه ده کا هه ره شه
باس له جودایی، وشه یه کی ره شه
هه رگیز مه ی هینه سه ر زار
چمکی، ده خنکینی منی هه ژار


تا د ه توانی خو شه ویستی بکه
هه میشه بو ئه وین په له ی بکه
ژینی ئه وینداری ژینیکی به هویه
له لای ئه وین مردن درویه

له شه ویکی تاریک

له رو ناکی ییکی بی هه ست و خه یالاوی
له ناو هه و ره ره شه کانی پر له خه م
که ده هاتنه ده ر له قولایی هه ناسه


دانیشت بوین له گه ل هاوریکان
ده نگی خوشی گورانی ییکی کوردی
مه ستی ئه کردین به نه رمی
چ شه ویکه ئه و شه و ه


ئه ستیره کان راماون داماون
هه ست ئه که ن ته نیا جی ماون
پیک ئه لین ئی مه بو دورین لیک
من و هاوریکانم بوین به هیوای ئه ستیره کانی ئاسمان


ئیمه پیکه وه بوین به لام ئه وان به شیان بوته لیک دابران
وه ره ره فيقي من ئیمه یه ک له شین
ئه بی یه ک تر بگرینه وه ،ئه بی هه زاران شه و
جی بیلین ببین به خوری زرین روناکی که ین ئه م شه وه


چ گه رم و گوره ئه و به یانیه که به یک هه ل ئه ستین له و خه وه
هه مو مان خه ونی سه ر که وتنمان دیوه
شتیکت پی ده لیم و گوت لی بی
که ده سته کانمان له ده ستی یه ک دابی


ئه بین به باییکی توندوو به هیز شه پول دروس ئه که ین
تا که شتیه شکاوه که ی پر له هیواکانمان
بگه یینینه که ناری پر له مه به سته کان
هه مومان به ده نگیکی به رز هاوار بکه ین

[به یان]

ئه‌مڕۆش له‌ناو ته‌می ژیان
خۆمم ون کرد
ده‌ستم خسته‌ پرچی دوێنێ
کاتێ گه‌یشتمه‌
گه‌ردنی رووت
لێوی ئه‌‌وین
ئه‌تۆ خۆتت حه‌شار دابوو
باوه‌شم کرد به‌ سبه‌ینێ

[به یان]

ئه مڕۆ دوو ساڵه تامه زرۆی
نیگای چاوی دڵبه رێکم
بێ وکۆرپه "په پووله"ی
باڵ نه گرتووی
پڕ گڕوتینی ناو دڵم هه ڵفرێنێ
وه رزی دوو ساڵه پاییزی خه ونه کانم
له بن بێنێ
ورده باران
له سه ر زه ریای وشک هه ڵاتوی چاوه کانم
ببارێنێ
بێت و له ناو دوونیای شێعرم
هه ستێکی تر به دی بێنێ.

[به یان]

سوێندم خواردوه‌ نیازم پاك بێ
خۆشه‌ویستی تۆ له‌ دڵم تاك بێ
دڵم له‌ دوای تۆ ته‌نها بۆ خاك بێ

[به یان]

وا نه‌زانی نه‌بینینت ڕه‌نگتم له‌ بیر ده‌باته‌وه‌

دڵم له‌گه‌ڵ هه‌موو لێدانێکی یادت ده‌کاته‌وه‌.

[به یان]

به‌ فرمێسکی چاوه‌کانم بیابانم کرده‌ ده‌ریا

هێشتا ده‌ڵێم کوێر بێ چاوانم که‌ بۆ دووری تۆ نه‌گریا

[به یان]

ئه‌گه‌ر خه‌مت پیرم بکات

ئه‌گه‌ر عشقت زنجیرم بکات

ئه‌گه‌ر دڵت له‌یادم بکات

هه‌ر ده‌ڵێم خۆشم ده‌وێی

[به یان]

هه‌موو کاتێک بیرم کردوی

له‌چاوانما هه‌ڵمگرتوی

هه‌موو کاتێک له‌ بیرم دای

له‌ خه‌یاڵی ته‌نیایم دای

وه‌ک په‌پوله‌ له‌ باخم دای

وه‌ک هه‌ناسه‌ له‌ سینه‌م دای

[به یان]

كچــم رولـه ى كزوله ى به رده بـاريم چراى روناكي بى ده ستى و هه ژاريم

كچم پارچه ى نه ژاكــاوى زه مانـه م نه تيجه ى ئيهتــيمامى خويـــنده واريم

وه ره گوى را گــره بو په ندى دايكت فه ره ح به خشى ده رونى بى قه راريم

كچم هوشى حه يا وناموسى خوت بى نه كه ى كارى زياد كه ى ده ردى كاريم

نه خوى هه رگيز فريوى ساده روويان نه بيته هوى زيــادى شين و زاريـم

كچم هوشيارى خوت به تاكو مردن وه كوو من به به زرنگى و هوشياريم

كچم وه للا هه مووى داخى كچــانه نه خــوشين و كــزى و بى ئيختــياريم

نه ته نــيا وه ســيه تم بو تويه روله فـيـــداكارى كچـانى كــورده واريـم


ماموستا قانع

[به یان]

تونامری

تو نامری چاوه کانم

له هه ر کوی بی

له سه ر عه رز

له ژیر گلکو

له گه لمانی

له خه باتی گه لی چاو ساوه ی شورشگیر

له شورشی کول نه ده رانه ی کوردستان




تو نامری چاوه کانم

له گه لمانی

له په لاماری ئاگرین

له هه لسوورانی بی وچان

تو نامری چاوه کانم

له هه ر کوی بی

له سه ر عه رز

له ژیر گلکو له گه لمانی .......

[به یان]

وه كوو ده ریا شه پول ده ده م
به گریان هه راسانم

به چوار ده ورم گیژه ن ئه خوم
چی به سه ر هات ده سگیرانم

ده سگیرانم وه كوو په ری له كه ناری خورئاوا بوو
به بی بزه ی مال ئاوایی له ده ستم ده ر چووه بی شوو

ئه و روژانه ی به یه كه وه په ری گولمان هه لئه وه راند
ئه و ساتانه له لیوی یه ك ماچی به هاریمان ئه چاند

وه ره وه وه ره وه ده ردی دل چاره كه ی
ده ردی دل گرانه و با ئیتر چاره ی كه ی

با ئیتر نه سووتیین هه ردووكمان تاكوو هه ین
وه ره وه له غه ریبی وه ره وه

بگه ریوه تاكوو ده ستی باغچه و به هار لیوه بگرین
بگه ریوه له غریبی باچی دی بو یه كتر نه گرین

ئیستا ئیره وشكه بومن وه كوو عه رزی گه لا وه رین
ئیستا پیكی په شیمانی ئه نوشم له داخی ئه وین

[به یان]

نه مردم من ئه گه ر ئه مجاره بی تو
نه چم شه رت بی هه تا ئه م خواره بی تو
ده روونم خالییه، وه ک نه ی ده نالی
هه واریکی چ پر هاواره بی تو
بیناییم کویره هه لنایه به رووی که س
موژه م یه ک یه ک ده لیی بزماره بی تو
هه موو ئه عضایی نالینم ده نالی
سه راپام میثلی موسیقاره بی تو
قه سه م به و شه ربه تی دیداری پاکه ت
شه رابم عه ینی ژه هری ماره بی تو
له کن تو خار و خه س گولزاره بی من
له کن من خه رمه نی گول خاره بی تو
له کن من با وجودی ناس و ئه جناس
که سی تیدا نییه ئه م شاره بی تو
هه تا توم ئاشنا بووی، ئاشنا بوون
ئه میستا موو به مووم ئه غیاره بی تو
هه موو روژی له تاو هیجرانی ئه مسال
ته مه نای مردنی پیراره بی تو
له حه سره ت قه ددت چاوی نالی
دوو جوگه، به لکو دوو غوباره بی تو

نالی

[به یان]

له بت میم و قه دت ئه لف و زولفت چیم
ئه زانی به م سییانه طالیبی چیم
وه فای عه هده له من روح و له تو ماچ
چییه چاره ی ئه مانه ت غه یری ته سلیم
که هاتی تیغی بیزاریت له سه ر دام
سه ری خوم خود به خود هه لگرت و روییم

[به یان]

ئاخر چون...چون؟
من و تو ده توانین خوین له ناو چاوانی ئه م توفانه بسرین
چه قو له ده ستی ئه و دره ختانه ده ربهینین له باخچه ی گشتیدا خویان ده کوژن
خه م له دلی کوتره کانی سه ر گومه ز و مناره کاندا ده ربهینین
خه م له دلی ئه و ریشولانه دا ذه ربهینین که من و تو نایانناسین
برینی گیایه ک ببیسین... شکانی چلیک له هه نار تیمار بکه ین.
که رویشکیکی چکوله له پشیله کان بکرینه وه (که ئه وانیش دلیان نه شکیت)
په پووله کان فیر بکه ین که ده بیت که میک زورتر بن
مردن تیبگات که که میک زیاتر له به ر ده رگاکه مان دوور بکه ویته وه

[به یان]

سه یر که ن گه ر ئاوینه ش نه مینیت، من خوم له هه موو مه خلووقه کاندا ده بینم
گه ر زه مانیش نه مینیت، جوانتر و سافتر خوم له ده ره وه ی زه ماندا ده بینم!

[به یان]

دلی ره شت هه لپه سیره به سه ر دلی ره شمدا، که هه میشه له
نیوان قه ترانی حه رفی من و قه ترانی حه رفی تودا، فاریزه یه کی عاشق هه یه

[به یان]

ئا
با له تو دلسوز تره
به س نییه
جار جار
له ده رگا شره که م ده دا

[به یان]

ئه ی خودایه
بمده ری زنجیری ئاو
بمده ری قفلی هه رمی
بمده ری کلیلی روحی نه ی
بمده ری شفره ی هه تاو

ئه ی خودایه
مه یوه رینه گومانی من بو سه ر به هار
مه یروخینه مناره ی من، له کوچه ی یارانی کوژراو
می شکینه ئاوینه ی شه و، ئاوینه ی با، ئاوینه ی ئاو

ئه ی خودایه
بمده ری ده ستی تیشک
بمده ری ئه سرینی تار
بمده ری مالی له سه ر شه قامی مانگه شاو
بمده ری شه وی ناو ده نکی هه نار

[به یان]

ئاه، ئه گه ر هینده باستان له راستی نه کردبایه،
دروکانی ئه م مندالییه به چی وا گه وره ده بوون؟

[به یان]

چرکانه‌

1)


کام هه‌نگاوت گه‌یشته‌ تاریکی و
کام هه‌نگاوت به‌ره‌و رووناکی؟
تاریکی که‌ من و
رووناکتر تۆ!!


(2)


شاعیرێک ده‌لوورێنێ و
دایکی بێ ماڵاوا،
گه‌یشته‌ چۆڵترین بیابان.


(3)


خه‌می نانم خنکا و
خه‌می نیشتمان،
گه‌یشته‌ تنۆک تنۆکی ئێسقانم.


(4)


ده‌ستێکم چۆڵ و
ده‌ستێکم له‌ ملی ته‌نیایی.
به‌ دوای ئامێزمدا وێڵ مه‌به‌!!


(5)


بۆ ئه‌به‌د
سوور ده‌نووسێته‌وه‌ و
گه‌ش ده‌خوێنێته‌وه‌،
ئه‌و شه‌هیده‌ی سه‌رگه‌ردانه‌
ئه رسه لانی چه ڵە بي

[به یان]

به یانی زوو
مانگیان برده پیی سیداره و
به بی تاوان هه لیانواسی
_له و ساته وه_
هه موو شه ویک
ئاسمان ده ریای فرمیسکه و
ئه ستیره کان ده بنه ماسی


نه جاری

[به یان]

نه وای ناله ی دل وینه ی سه دای نه ی
پیاله ی زووخاو مه نوشوو چون مه ی
که واو پاره ی جه رگ سینه ی پر جه تاو
ره حمت بویه نه ی، یه مه ی، یه که واو
هه ر ئه ساسی هه ن جه لام جه م بیه ن
گه رمی کزه ی به زم هیچش که م نی یه ن
ته سعیدت کیشان ساحیب شه رت و شون
چ ئیحتیاجی وه ی که واو تون؟

مه وله وی

[به یان]

ئه گه ر حه کیمی ئه م باغچه گوشه گیره یت
ئاشوفته ترین ده رویشی ئه م جه نگه له م
ئه گه ر شازاده ترین ئاده مکوژی
شه رانگیزترین روحی ناو ئه م بایه م

بختیار علی

[به یان]

چاره م نه بوو...
چاره م نه بوو خوشه ویستم
من له بری ئه وه ی خوم له سه ر ده فته ره کانی باران و
فه رهه نگه کانی گیا و خاکدا بنووسم
خوم له ناو گوناحه کانی تو دا نووسی و
له ناو لیسته ی ره شی عاشقه کانتدا مردم

[به یان]

من ئابڕووی عه‌شقم


نوسره‌ت ره حمانی





له‌یلی!
چاوت خه‌ڕاجی سه‌ڵته‌نه‌تی شه‌ویی
له‌ شاعیرانی رۆژهه‌ڵات ده‌وێ
من ئابڕووی حورمه‌تی عه‌شقم
نه‌که‌ی....
ئه‌گه‌ر بیڕێژی!
له‌یلی!
پڕ که‌ پیاڵه‌
هێدی تر بڵێ
نه‌وای مه‌وداکانی روانین له‌
کۆڵانه‌ باخه‌کانی هه‌ڵکه‌وت و ژووان.
پرچت ئاواڵه‌ که‌و لێکی ده‌ شه‌و له‌ شه‌و دا
بێ وه‌ڕه‌ز بوون له‌ گه‌ڵما به‌، به‌ڵام مه‌مبوغزێنه‌
نهێنی ژانی شه‌وان
شێعری منه‌!
کوتت:
له‌ نێو ده‌سته‌کانتا گوڵ سیس ده‌بێ
کوتم: خه‌و
له‌ چاوه‌کانمان دا شه‌هید بووه‌
کوتت: چاکترینی!
به‌ڵێ،چاکم
شێعری ته‌ڕم
تاژی سێ په‌ڕی عیرفانم
ده‌روێشم
خاکم!
ئاوێنه‌روانی په‌یوه‌ندییم دانیشه‌!
له‌ که‌نار رێکه‌وت دا دانیشه‌!
ناوم بخه‌ره‌ هزرت
به‌ڵام
ناوی من
مه‌خه‌ره‌ لێوان، که ‌ژه‌هر‌ چێژ ده‌بین
من داخدارم
له‌یلی!
له‌ جێ پێ کانی تۆ
له‌ به‌ر ده‌رگه‌
بۆنی هه‌ڵاتن دێت
ئاور به‌رمه‌ده‌ له‌ سنگی پێخه‌و
به‌ عه‌تری له‌شی رووتی سه‌وزت
دانیشه‌!
خاتوونی خاتوونه‌کانی شه‌و و‌ شێعر
خانم!
له‌یلی! کلیلی به‌یان
له‌ پێلوه‌کانی تۆ دایه‌
ده‌ستم بگره‌
له‌ چوار ڕێیانه‌ی خه‌و تێ په‌ڕه‌؛
لێگه‌ڕه ‌وگوزور که‌ین له‌م هۆزه‌ نوستووانه‌!
ده‌ستم بگره‌ تا بهۆنمه‌وه‌:
له‌‌ ده‌سته‌کانی من دا
باڵی کۆترێکه‌.
له‌یلی!
من ئابڕووی عاشقانی جیهانم
نه‌که‌ی...ئه‌گه‌ر بیڕێژی!
من پاسه‌وانی ڕێزی ژانم
چاوت خه‌ڕاجی ده‌وێ؟
هانێ خه‌ڕاج!
له‌یلی!
کاتێ پاک ده‌که‌یته‌وه‌ خه‌تی چاوت
دیواره‌کانی ئه‌م شه‌وه‌ به‌ سامه‌
تێک ده‌شکێ،ئۆف...که‌ بێداد ده‌که‌ی؛
کاتێ پاک ده‌که‌یته‌وه‌ خه‌تی چاوت
له‌ باخه‌کانی سه‌وزی له‌شتا، شه‌و
رزگار ده‌که‌ی!
له‌یلی!
که‌وشه‌ن به‌زێن به‌،
دیواره‌کان بڕووخێنه‌،
له‌ خه‌ت و خاڵ به‌وه‌،
له‌ گه‌ڵما وه‌ره‌،هه‌میشه‌یی به‌!
شه‌و باری
بارینه‌ سێڵاوی فرمێسکه‌کان تێک شکا
خه‌ت کووژایه‌وه‌.
گوڵ له‌ نێو ده‌سته‌کانما ژاکا و هه‌ڵوه‌ری
خه‌ت تێکه‌ڵ بوو،
رووخا!
له‌یلی!
بێ سنوور ئه‌وینداری بکه‌،
بێ خه‌ت و خاڵ به‌.
له‌ گه‌ڵ من دا وه‌ره‌ که‌ چاکترینم
له‌ گه‌ڵ من دا که‌ ئابڕووی عه‌شقم
له‌ گه‌ڵ من دا که‌
شێعرم
شێعرم
شێعرم.
له‌ من دا ده‌س نوێژ بگره‌
به‌رماڵم، دانیشه‌ له‌ پاڵم
روو له‌ من که‌ که‌ رووگه‌ی ئاشقانم
ئه‌وسا نوێژت
له‌ گه‌ڵ ماچێکی درێژ دا
ده‌س پێ بکه‌!
له‌یلی!
له‌گه‌ڵ من دا بوونا چاکه‌:

من ده‌تهؤنمه‌وه‌

[به یان]

سه‌ربازێک له‌ شه‌ڕ گه‌ڕایه‌وه.
ده‌ستێکی به‌ چه‌که‌وه‌ و
ده‌ستێکی پڕ له‌ گوڵ.
له‌ دووره‌وه‌ ژنێک ده‌گری و
ژنێک پێده‌که‌نێ.
ئێوه‌ بڵێن:
ئه‌وه‌ی ده‌گری دایکییه‌تی
یا
ئه‌وه‌ی پێده‌که‌نێ؟

[به یان]

من به دارستانه کانم گووت: هه موو وه رزه کان وه کوو یه کن
من به ئه ستیره کانم گووت: بوون و نه بوونتان وه کوو یه که
سوودی مانگ بو ئاشقان له م شاره دا ئا فسانه یه
بالا به رزی بو سه روه کان، که چاویان نه گات به ده ریا، بیهووده یه

بختیار علی

[به یان]

راستی کچ خوشتره یا نیشتمان؟
نیشتمان مه سه له ن
ئه گه ر کچ نه بی که ی ئه دره ختی...
کچیش شه هیدیکه و
له هه وه سی نیشتمانی پیاوئاوی دا
له خه لتانی خوینا خه له تا...

[به یان]

ئه‌گه‌ر ده‌ئ ساته ئمشه‌وو نایدێره
بده‌و بێا وه سه‌رینم ئایدێره


چنه‌و هامه خێال وو چه‌م وهرێتم
خودا زانێ ک زۆ هه‌م بێایدێره

[به یان]

سه چۆ ئه‌وو یه‌ک دیارۆمن من ووتو
ره‌فیق گیانه‌ێ‌ گیانۆ‌من من ووتو

ت وێنه‌‌ئ خوه‌ر م چۆ ئاسارهمینم
مه‌گه‌ر دوو شان وه شانۆمن من ووتو

[به یان]

هه‌ر شه‌و وه هۆر هاتنت زرکه‌ئ چه‌مم دیائ تا وه سوو

دی رووژنای رووژ هه‌م تامازروو چه‌م نیه‌ورئ
چه‌مم ده خوه‌ر بئزانیه ، به‌ختت بسوزئ مانگ نوو
------
بئ دووس وجاخ کووریه ئه‌ر ده‌س خوه‌ر ئه‌و ده‌ستوو
چۆ زارو خوه‌ئ خه‌له‌تن پرسم هه‌وال هاتنت
ده وا ٬ ده مال خالوان ، ده وه‌یل و چئه‌یلئ چۆ که‌پوو
-----
ملوانگئ بریاگه‌سه‌و ، په‌خشه ده دیشت ئاسمان
دارا و نه‌دار رۆ زه‌مین شه‌وو گشتمان هایمه ته‌ما
ئه‌ر میه‌رگئ ده‌ئ داجرئ که‌ئ بکه فئ ده تاله‌مان
-----
ده ئی شه‌ماله‌ئ ئاگره پا نیه‌گرئ دی ئی تۆه مه
چۆ داول هشک و ره‌ق ک قورو قامه‌تئ چگه
بۆ مه‌سه سا به‌شه و که‌ر هه‌رچگ قلاسه ده‌ئ شۆ‌ ه مه

[به یان]

ده‌مت جميا دلم هۆرئ مه‌ته‌ل كرد
شه‌راو ليوئ تو شين عه‌سه‌ل كرد

شه‌راوه‌ئ زولف تو سا خس ده عاله‌م
دو به‌يتي ليوئ تو سۆرئ غه‌زه‌ل كرد

[به یان]

گيان خووه د به پيم پياله ی له ئاوه
فه ره هلاكم جه رگم كه واوه

فه رهاد كو شه گه ي شيرين قامه تم
ديوانه د بومه ويلم له ي ناوه

ئاگرواراني هاله ده رونم
ئه سره يل چه وم چو سه ر سه راوه

له قه د قامه ت چو قه يا مه تد
تا قه يامه ت وسم وه پاوه

كه س له لي نه يري چشتي ت دير ي
ديده پياله س ده مد شه راوه

چه وه ري ريدم سو تائيواره
شايه د به يده ولا په رده ي كه ژاوه

خوماري دوري دوس ئرابالاد
وه باده ي مه س كه خه ير وسواوه

لاوه ليم بكه مال و مينه گه م
جوواوه و نه يان ماناي جوواوه

سه ي نه جه ف حساو ئمره خه يده و سو
دوس حساويه خووه ي ناحساوه

(جليليان

[به یان]

شنو له نارنج خوش رنگ وخوشبو
وت اي داش انار و ارواي ليمو


منيش وينه تو و شاخه داربيم
چو سلطان و تخت ويم برقرار بيم



گوشم هميشه و نغمه ساز بي
سرم شوريده كرشمه و ناز بي


صبا وزير بي شبنم ناظر بي
بلبل له بزمم دايم حاضر بي


نسيم داده پيم يه يادرگاري
عطري نمونه مشك تاتاري


من و يادگار نسيم دوسم
هنوز بوي عطرش ميو ژ پوسم


يه ي روژ بدبختي هاته ديارم
باغبان پير كفته هاوارم



در دم فرمان دا صندوق هاوردن
منيش وينه تو بي چاره كردن


منيش وينه تو كفتم وامار
حاشاله وفا و رسم روژگار

يه له وهار بي شنو له پاييز
بشنو له دونياي دون غم انگيز


شامي كرمانشاهي

[به یان]

یه سه جاندادم باوان خه راوی * زخمیم وه تیر بژانگی چاوی
بوه سه قاتلم دودیده مه سی * کوشیامه وونازابرو پیوسی

خدانیشتیه ورخی کیشایه * چن بدبخت جور مئه مالی رمیایه
خدا یه بندس یا فرشتیگه * سرگونای خاله یا فرشتیگه
چوماهی دمی وازو وسته کئی * دل پیر وجوان وه وسوسه خئی
او ناز کردنه هر وه خوئی تییدن * چه و هیزدای بسی دل شیداکیدن
یه سه جانداده ذلف خرامانم * اگر زخمیم خوی کید درمانم
بووه سه قاتلم شیوه رنگینه * وا...خونی صد چومتینه
چو گومه وبارگا دوری به گردیام * یا نجات یا مرگ ولای بوردیام
هرکس مردیه ونیه ایی * نازه تا وه قیامت دم قه وری وازه
تال تال وه ذلفی کردیه چین چین * هر کس کفته دام دی نییلی درچین
متین کفته ناو ایی حلقه دامه * یقین بزانین کاری تمامه

[به یان]

به ڕۆژم مەكە

به ڕۆژم مەكەوە ...
كۆتایی دەمێك و ...
سووتانی مۆمێك و...
ئاسودەیی چۆمێك!
ئەخنكێم لەناو شووشەی گوزەرێك
بێ ئەوە
سەفەر بمكاتەوە بە ڕۆژ
بڵاوبڵاو
بە نازێكەوە ئەچمەیەك
لیمۆش لای تۆ تاڵ بێ یا شیرین
لەبەندەری تەنیاییم
بە بێ خۆشەویستیت ناگەڕێمەوە

[به یان]

تاوان

وشه ی بی ده نگی چاوه کانت
ئه م خاته بیر ساوایی کی که رو لال
ئه م باته ده م جی ژوانی چول
بی ده نگ
چاوه روانی
وشه ی ده ستی
دایکم بو
وشه ی زه وینی کی
وشک و بی ئاو
داری وشک بو
گه نمی له هه تاوا خنکاو
تاوان بارن
تاوان بار
به وه ی که
هه وری ئاسمانه که تان
شین نیه
که م ره نگ تره
جی ژوانه کانتان
سیبه ری خوای پیوه نیه
گه نمی ولاته که تان
پتر له چوار دانه ده گری
تاوان بارن
تاوان بار
تروکاندن چاوه کانتان
سیاسیه
چاو ئه قرتینن له هه تاو
سلاو له مانگ ده که ن
که وشه کانتان به ره و
روژهه لات داده نین
به ره و باشور نویژ ده که ن
دله کانتان خشته
ئه بی خاج بی
ساوا کانتان
مه مکی دایکیان
ئاشقانه ئه مژن
به زمانی دایکی تان
جوابی
ته له فون ئه ده نه وه
تاوان بارن
تاوان بار
به وه ی که
ئه نفال
به تاوانه وه بو
ئیوه له دایک بو
یه دولا ئه حمه دیاری

[به یان]

پێشکه ش به ...

جار هه یه تاکه وشه یێ
ده تکێته ناۆچاوی شێعرێ
تا سه رچۆپی
بۆ وشه کانی تر بگرێ
***
تۆ وشه یێکی با ڵدار بووی
ره شه بای گێژی ‌‌ئیۆاره
شه واره ی کردیو رایپێچای
به ره و شێعری وشک هه ڵاتووم.
چاوی ره شت ،
مانای به خشی به وچاوانه ی ،
پێش تۆ ناسین،
وه کو وێستگه ی شه مه نده فه ر پیانا ره ت بووم!

عه بدوڵڵا په شێو

[به یان]

پیش تو ناسین
منالیکی خوپه رست بووم
وام ده زانی ئاسمانی پان ده واریکه،
ته نیا بو من هه لدراوه،
زه وی دورگه ی دوای توفانه،
جگه له من
هیچ که سیکی تیا نه ماوه.
ئه وینی تو له پر هات و
شووره و قه لامی خاپور کرد،
ره نگه کانی هه موو گوری،
یاساکانی ژیر و ژوور کرد.
وای کرد دنیا
بو ته نیاییم وه ک قه فه س بی،
فیری کردم،
شه وان نیو سه رینم به س بی!


عه بدوڵڵا په شێو

[به یان]

من له ريي کزه يه که وه بو يه که مجار خه زانم ناسي
من به هوي خه زانه وه
بو يه که مجار ته نياييم ناسي
له ريي ته نياييه وه غوربه ت و
له ريي غوربه ته وه عه شق و
له ريي عه شقيشه وه شيعر

***
مه‌یدانیک و
مناره‌یه‌ک و
دوکانیک.
له میدانه‌که‌دا به ته‌نها
هه‌ر "ره صافی" راوه‌ستاوه و
نه‌چوه‌ته‌وه بو ماله‌وه !.
له ‌ناو قه ‌دی مناره ‌یشدا
به‌ ته ‌نها ملی ترساوی
کوتره باریکه ‌یه ‌ک دیاره و
یه ‌ک دوکانیش ده ‌رابه ‌ی هه ‌لداوه ‌ته ‌وه و
به خه‌تیکی گه‌وره و ناخوش
له ‌ناو چه ‌وانی نوسراوه :
تابووت فروش!


***

من ئه گه ر ئه و ويلبوونانه م نه ديبايه
قه ت نه ئه بوم به م ريگايه
من ئه گه ر ئه و تاريکيانه م نه ناسيايه
قه ت نه ئه بوم به م چرايه
به لام ئه و ريگه و چرايه يش
له ئيسته دا
وا له چاواني تو دايه !.

***

ئه مشه و هه موو چراکان هه لکراون و
که چي ماله که يشم هه ر تاريکه
بو نه گه رايته وه ؟!.
ئه مشه و هه مو چراکانيش کوِژاونه ته وه و
که چي ماله که يشم هه ر رووناکه.
ئه وه توي گه راويته وه ؟

***

ئه بی خوشه ویستیت چی بی ؟!
ته نها ئه وه نده ئه زانم
بو من
دو گلینه ی تره و
دو گویی تره و
دو باسکی تر
به لام هه رگیز له ناو من دا
دو دل نییه !

***

شه ويکي گه ش و زيوين بوو
له ناکاوی
ملوانکه که ی پچرايه وه !.
ئيتر هه مو له ژير ميزدا
بو ده نکه کانی ئه گه راين.
من ئه مويست تنها ئه و ده نکه بدوزمه وه
که ئه مبينی هه مو جاری
له درزي نيوان مه مانی
ئه ودا ئه نوی !.

***

باران هه موو
بارينيکي هه ر جوان نيه و
هه مووشيان ناويان بارانه .
دارستان هه موو
داريکي هه ر جوان نيه و
هه موويشيان ناويان هه ر داره .
مرو ﭬﻲ خوا
بالنده ي خوا
ئاژه لي خوايش
هه موو وه کوو يه ک جوان نين و
شيعره کاني منيش هه روا !

شیرکو بیکه س

[به یان]

جار هه یه تاکه وشه یێ
ده تکێته ناۆچاوی شێعرێ
تا سه رچۆپی
بۆ وشه کانی تر بگرێ
***
تۆ وشه یێکی با ڵدار بووی
ره شه بای گێژی ‌‌ئیۆاره
شه واره ی کردیو رایپێچای
به ره و شێعری وشک هه ڵاتووم.
چاوی ره شت ،
مانای به خشی به وچاوانه ی ،
پێش تۆ ناسین،
وه کو وێستگه ی شه مه نده فه ر پیانا ره ت بووم!

عه بدوڵڵا په شێو

[به یان]

مه ی


مه ی تیکه! هه رایه !پیم ئه لین بی دینه
چون ره نگی به رم ؟په رو م له هه شدا شینه
به رماله گوناه پوشه که شم وا شر بوو
هه لناگری ته قه ل به باری بیکه ین پینه

مه یگیر وه ره بوم تیکه دلم زور ته نگه
کی باشه ؟هه مو که س ده روه ر سه د ره نگه !
با مه ی بپه ره ستین و ئیتر واز بینین
تا وابی موسلمانیه تی شه رم و نه نگه

[به یان]

ئاو

به دیجله م گوت :تو خه لکی کویی
ره نگت وا روون و ره وانه
وتی خه لکی ولاتیکم
که توش هه ر خه لکی ئه وی ی
دایکم ناوی چاوگه ی وانه
ولاتیشم کوردستانه
منیش وه ک تو هه مو هیواو ئاواتیکم
یه کبونه وه ی نیشتمانه
منیش وه کو تو بیزارم
له م سنو ره ده س کردانه
منیش وه کو تو بیزارم
له سیبه ری بیگانه

[به یان]

یار

یاریار
شیرینله نجه ولار
چاوم روا
سه برم سوا
هیزم لی برا
هه رنه هاتی ده ر نه که وتی
بوچی تو خوا
یار یار شیرین له نجه ولار
ژماردم گشت ئه ستیره ی شه و
تاقتاقکه ره م کرده خه و
له به ر کزه ی بای سارد ته زیم
له گه ل گه لای دره خت له رزیم
ئاوه نگ وه ک گیا ته ری کردم
هه ر نه هاتی ئه وا مردم
چاوه روانم
په ریشانم
په روشه گیانم
سا بمگه ری هیزی ژیانم
یار یار شیرین له نجه و لار
نیگام تیموی ته ماشا ته
دادو وراوی سه رریگاته
گویم عه زرهتی ترپه ی پیته
هه میشه ئاراسته ی ریته
دلم پرتاسه وپه روشه
دوزه خیکه و گه رمی جوشه
یار یار
ده رمانی ئازار

گوران

[به یان]

پاییز !

پاییز !پاییز!
بووکی پرچ زه رد ،
من مات ،تو زیز :
هه ردوو هاو ده رد !
من فرمیسکم ،تو بارانت
من هه ناسه م،تو با ی ساردت
من خه م ،تو هه وری گریانت
دوایی نایه :دادم ،دادت
هه رگیز !هه رگیز
پاییز !پاییز!
پاییز !پاییز!
شان ومل رووت ،
من مات تو زیز ،
هه ردوکمان جووت ،
هه رچه ن گول سیس ئه بی بگریین ئالتوونی دار ئه رژی بگریین
پولی بالدار ئه فری بگریین بگریین...بگریین...چاومان نه سرین ،
هه رگیز ،هه رگیز،
پاییز !پاییز!


گوران

[به یان]

هۆ یاخی تر له‌ باران و فرمێسک
له‌ زه‌ریای ته‌مه‌نما چاوه‌ڕێی ڕه‌نگدانه‌وه‌ی شه‌پۆلی نیگاتم
ئاگر به‌ربووه‌ به‌ ڕه‌شایی نیسێی خۆم و نه‌بوونیت و
نه‌بوونیت ئه‌ڕشێته‌وه‌ به‌ سه‌ر غه‌ریبیم.
ژانی نه‌بوونیت و تاراڤگه‌...
نه‌دیتنه‌وه‌ت ڕه‌ش ئه‌بارێنێ و
نیگام برسی تر له‌ جاران، شه‌قامه‌کان ئه‌خواته‌وه‌.
هۆ یاخی تر له‌ باران و هێدی تر له‌ فرمێسک
به‌یانییه‌ک،
نیسێ ڕۆژم له‌ به‌ر ده‌رگا جێ هێشت و
له‌ سووچی شێتیم
زه‌ریایه‌ک کاغه‌زم ئاگر به‌ردا
ڕه‌ش... ڕه‌ش... ڕه‌ش...
گشت ڕۆژه‌کانم و وێنه‌کان،
گشت ده‌رگاکان و کاغه‌زه‌کان و پێنووسه‌کان ڕه‌ش هه‌ڵگه‌ڕان.
ته‌یری نیگام شوێن پێی شێتیت
خۆی به‌ ژووری ته‌نیاییما دا ئه‌دات و شاباڵی بینینه‌وه‌ت
فرمێسک فرمێسک
تانه‌ی بینائیه‌که‌م ئه‌دات.
هۆ یاخی تر له‌ باران و ناسکتر له‌ ئه‌وین
گشت ڕۆژێ گژه‌بایه‌ک خوول ئه‌خوات و
ڕووبه‌ندی شه‌رم لا ئه‌دات و
خۆ ئه‌خاته‌ ناو جه‌سته‌ی خه‌م.
ئامێزت ده‌سته‌مۆ که،
خه‌و نه‌یباته‌وه‌ باوه‌شی هه‌ر شه‌قامێک.
جه‌سته‌ت، ئاوبه‌ندی هه‌ر بایه‌ک نه‌که‌یت
زریان زاڵه‌ و شه‌قام بێ ڕووحم و گژه‌با...
هۆ یاخی تر له‌ باران و شیرن تر له‌ ژیان
دڵۆپ دڵۆپ نه‌بوونیت ئه‌ڕژێت به‌سه‌ر ته‌ویڵما و
گه‌رووی ته‌نیاییما، چاوه‌ڕوانی بینینه‌وه‌ت
هه‌ر هه‌ناسه‌ ئه‌خواته‌وه‌.
هۆ یاخی تر له‌ باران و ناسکتر له‌ مۆم
ده‌ستم گۆچانی هه‌ستانی جێ پێی شه‌قام ئه‌که‌م و
چاوه‌ڕوانی دووپاتی شێتیت.


((ساهی))

[به یان]

له‌ م ئێواره‌ ده‌م و چاوه‌شکاوه‌ت...ررر.


ناسكی خەیاڵم پڕە لە بێهوود‌ەیی تۆ
لەو كاتەوە
كە پێت وتم خۆشەویست
تۆ زەق بوویته ناو شەرابی چاوانم
منیش تەڕتەڕئەتوێمەوه بۆ
ئاوەدانیت

هاژه

[به یان]

چەندە درۆ ئاشق ئەبێ بە مێژووم
كاتێ كه ئەستێرەیێك
لەقەراغستانی چاوانم خۆی هەڵ دێنێ
خەیاڵم ئەبێ بە نپتۆن
ئەمن حەشاری حەژمت گرتووی ئەم گەڕەكەم
جیهان ،جیهان
گەڵا ئەوە رێنن بەسەر لا ‌‌شەی زیندووم
دونیا دونیا
لق وپۆكانم ئەشكێنن
من لەم خاكه بەتەماحترم
بزانن
هیچ گوڵێك نافرۆشم
تا نەی دۆزمەوە دراوێكی بێ پشت و ڕوو

[به یان]

ڕق
لەم وڵاته تەنیا خوا ئەناسم
بۆیه
‌شەقامەكان هێڵنج ئەدەن بە هەنگاوەكان
ئاوس بووە به براكۆژی ...
منیش بێزووئەكەم بەنفرەتەوە

[به یان]

شێعرێکی هه‌رمان وه‌تمانی

من له‌ مه‌مله‌که‌تی نووره‌وه‌ ئاه‌ هه‌ڵده‌کێشم

هه‌رمان وه‌تمانی-مه‌هاباد

1
كه‌سایه‌تییه‌كان:
من: كه پاڵم داوه‌ته‌وه
تۆ: كه هیچ كات وه‌به‌ر چاو نایه‌ی
.
.
.
یه‌كه‌م په‌رده‌ی ئه‌م حه‌قایه‌ته
ده‌ره‌قه‌تی ژنێك نه‌هات
كه وه‌حشه‌تی له نوور به‌رده‌وامه
بۆ خوڵقاندنێكی لێڵ
.
كاتژمێر: 3 ی شه‌و
شوێن: نوخته‌یه‌ك له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست
.
له تنۆكی مانادا خه‌ونه‌كان خه‌ریكه بایكۆت ده‌بن؛
من له سه‌ر كورسیه‌ك و
تۆش دوور له دیده‌م ڕۆژنامه ده‌پێكی...
ـــ پیاوێكمان پێویسته هیچ كات خه‌ون نه‌بینێ؛
ـــ پیاوێكمان پێویسته به هێندێ شت هێڵه‌نج بدات؛
ـــ پێاوێكمان پێویسته هه‌ر پیاو بێت و به‌س!
.
له من ناگه‌ی
له ستراتێژیترین نوخته‌ی نوور كه لكاوه به تاریكی...
[یه‌كێك بوو
یه‌كێك نه‌بوو
كوڕێكی شه قارته فرۆش هیچ كات سه‌رما نه‌یبرد]

2
په‌نجه‌كانت له كراسه‌كه‌مدا سه‌ر هه‌ڵده‌ده‌ن
شه‌وگار له چه‌ند لاپه‌ڕه‌یه‌ك به سه‌رماندا زاڵه
ده ق ململانه‌یه‌تی ده‌گه‌ڵ تۆ
و تۆش واده‌زانی ته‌واوی شار كوڕێكه خۆویست
.
(من له سه‌ر كورسیه‌ك پاڵ ده‌ده‌مه‌وه)
له جه‌مسه‌ری دوو چاوت
ساده‌یه گفتوگۆ
شه‌وگار ده‌سیسه‌یه بۆ پیاو
فریو ناخۆم
تۆ: هه‌ناسه‌یه‌ك ... هه‌ناسه‌یه‌ك (بێ ده‌نگی)
(من پاڵ ده‌ده‌مه‌وه)
گوێ ڕابگره...
له ڕاپه‌ڕینێك به‌م زووانه
لاپه‌ڕه‌یه‌ك هیلاك ده‌بێ
من له مه‌مله‌كه‌تی نووره‌وه ئاه هه‌ڵده‌كێشم
نووسه‌ر له جه‌نگێكی ناعادیلانه هه‌ناسه‌كانت سانسۆر ده‌كا
و من بۆ نرخاندنت كۆتاییم پێ دێ
.
نامه‌كان له به‌رانبه‌رم هه‌ڵوێست ده‌گرن
[تۆ هیچ كات نابێ پاڵ بده‌یه‌وه]
نزیك به‌وه لێم
به ڕواڵه‌تی نووسه‌ر تۆ به من ناگه‌ی
پاڵ ناده‌مه‌وه
كورسی داگیركه‌ره
تۆ: ئاه هه‌ڵده‌كێشی
من هه‌ناسه‌ت پێ ده‌به‌خشم

[به یان]

من و تو
قه ت ته لایی تاوان مان تاقی نه کردووه
ته لایی نه بووین
ئینسان له سه رمانا کلاوی بوو که نه و
نیشتمان له ده ستمانا سیوی بوو که وت
چیدی با تاوان بدویین
له هه میشه وه هه تا دوزه خ سمیناری تاوان
که من پیویستم به ژنیکی ئورجیناله.

که مال ئه مینی

[به یان]

جوانترین بیانووی پیوه ندیمان
شیعره
_ئه م هاوریمانه_
که قاوه مان له گه ل ده خواو
سه ر خه و ده شکینی
چه جوانه
که به زاروکیکی خومانی ده زانی
هه موو به یانییه ک ده یشویی و
له سه ر ئه ژنوتی داده نیی
به ده ستی خوت تیری ده که ی
باده م و فسته قی
بو پاک ده که ی و
به ر له نووستن
چیروکی سیندرلای بو ده خوینیته وه.

نه زار قه بانی

[به یان]

هه لبچه ي شه هيد، بووكي شارانم
شاره سووره كه ي هـــــوزي گورانم

به هاره به لام ره نگ زه رد ده ت بینم
كز و په شيوي ، داخي گرانـــــــــــم

شه هيدان ده لــــين كه شينمان ناوي
به لام من تا هـــــــــــه م شينگيري وانم

جه سته ت سوتاوه و جــــه ر گت بريندار
دايكي شه هيدي ، قــــــــه درت ده زانم

ره شه مه ره ش بيت چيت كرد له گــه لمان
پينج هه زار گـــــــــــولي سوورت سوتانم

له شكري سه رماي زستانمان راو نــــــــــــا
بووني كـــــــــام سيو بوو كه واي خنكانم

تاوانمان چي بـــــــــــــــــــوو وا قريان كردين
به رزي و نه بــــه زي بوونه تاوانــــــــــم

كه ديته بيرم يادي هــــــــــــــــــــــــــه لبچه
له ئينسان بووني خـــــــــــــوم په شيمانم

ئاخه رچ ديويك ،كـــــــــــام گورگي وه حشي
وا درنده يه و زالْْْْْْْْْْـــــــــــــــــ ــــــــم له حانم

زه حاك بوو نه يهيشت بگـــــــــه ينه نه وروز
ئاوري سوري جه شني رفانـــــــــــــــــــم

به لام زه حاكــــــــــــــــــــــم به كوتكي كاوه
له ولات تاراند به هیزی شانـــــــــــــــــــم

كوردم سه د زه حاك چـــــــــــــوكي داده دات
كه بينه مــــــــــــــــــه يدان شيـره كورانم

به ندي كو يله تي ناچيته ملــــــــــــــــــــــــم
زور به نــــــــــــــدو زه نجيربوون كه پسانم

خويني شه هيدان قــــــــــــــــــــه ت نافوتينم
بو پله و پايه و پـــــــــــــــــــــاره ي گيرفانم

هه لبچه يادت به رز را ده گـــــــــــــــــــــــــرم
سووره به خوينت شيعر و په خشانـــــــــــم

يادت هه ر سه وزه و داخت گـــــــــــــــــــــــرانه
هه لبچه ي شه هيد، بووكي شارانــــــــــم

عبدلله لطیف پور

[به یان]

بو هه لبجه

نیشتمان نوقمی ته می لیلی خه مه و سه رگه رمی شین
دوژمنانی گه ل به ئا هه نگی شه پوری هه لپه رین
سنگی پر زام و كولی گلكوی هه زاران خونچه یه
گشت به چنگی چلكن و بی رحمی با گه ر هه لوه رین
پیر وساوای كرد قه لاچو دووكه لی قینی نه یار
خه م بری به رگی ره شی ماته م به به ربووكی ئه وین
دالی پیس ودلره شی مه رگ و نه مان هات وله پر
بی رحم ، راپیچه كی دا ته یری بی تاوانی ژین
هه لرژا ته رزه ی مه رگ رووخاندی لانه ی كوتران
گشت به بالی ته ر به ره و ئاسمانی میژوو هه لفرین
ته رمی پاكی شاری خووساند روندكی چاوی *زه لم *
* پیره مه گروون * یش له تاوا كه وته له رزین وهه ژین
ناخی پر زامم له ژان و مه ینه ت و ماته م پره
دل ده له رزینی خه می قورسی هه لبجه ی نازه نین
قورگی شمشالی دلی گرتم گوشاری تالی خه م
بویه نایه ده نگی ناله ی پر كول وسوزی

[به یان]

شێر کو بێکه س :

له دوای خنکانی حه ڵه بچه
سکاڵاییکی درێژم ....
نووسی بو خوا
به ر له خه ڵکی بو دره ختێکم خوێنده وه
دره خت گریا
له په ناوه باڵنده یه کی پۆسته چی وتی باشه
کێ بۆت ده با ؟
گه ر به ته مای منی بیبه م
من ناگه مه عه رشی خوا.
بۆشه و دره نگ
فریشته ی ره ش پۆشی شێعرم
وتی : تو هیچ خه مت نه بێ
من بۆت ئه به م ، هه تا سه رێ
تا که شکه ڵان
به ڵام به ڵێنت نا مێ
خوی نامه که م لێ وه رگرێ
خو ده یزانی خودای گه وره کێ ئه یبینێ
وتم سپاس ، تو هه ڵفره
فریشته ی ئیلهام هه ڵفری و
له گه ڵ خوێا سکاڵای برد
روژی دوای که هاته وه
سکرتێری پله چواری نووسینگه ی خوا
"عوبێد"ناوێ
هه ر له سه ر هه مان سکاڵا له دامێنا
به عه ره بی بوی نووسیبوم
گه وجه !!!!
بیکه به عه ره بی که س لێره کوردی نازانێ و
نایبه ین بو خوا

[به یان]

به ته نیا جێی مه هێڵن
ئه مشه و زریان ده یچێنێت
ته م ومژدایده پۆشێت
مانگه شه و ده یرفێنێت
گه رووی به گزنگ ته رکه ن
زامه کانی به شیلان
به گورانی دایپۆشن
یان به سه وزی دارستان
سه ری به شه پۆلان که ن
با ئه م شه وه رایژێنێت
باڵای له هه ور بگرن
برووسکه و با ده چێنێت
به ته نیا جێی مه هێڵن
منداڵێکی لاساره
شار به رده باران ده کات
مانگ ده کات به کۆلاره
سواره،چ شۆره سوارێک
ئه سپی هه تاو زین ده کات
به گۆرانی و تیشک وماچ
سه رزه مین به رین ده کات
با گه ژاوه ی له گوڵ بێت
یان له په لکه زێرینه
زه ماوه ندی خوێن ده کرێت
ئه م شه و پاشای ئه ڤینه
ئاشقێکی لاساره
بروسکه وبا ده چێنێت
به ته نیا جێی مه هێڵن
مانگه شه و ده یرفێنێت

[به یان]

هه له بجه

چوارده ي مانگ
له سه ر گوه يژه با قه له مه كه ي فراندم
كه دوزيمه وه و پيم نووسي
پول پول فرين وشه كانم
پازده ي مانگ بوو
سيروان قه له مه كه ي بردم
وه ختي گرتمه وه و پيم نووسي
يه كه يه كه بوون به ماسي شيعره كانم
شازده ي مانگ بوو
ئاخ شازده ي مانگ
كه شاره زوور قه له مه كي له وهر گرتم
كاتي دايمه وه
بنوسم ؛
وهك هه له بجه وشك ببون په نجه كانم
شيركو بيكه س

[به یان]

کۆچی مه ل وگۆڵ ..

خه زانه و بێ گوڵه ئه مساڵ، کۆچی چێرک وپه ره سێلکه
"قوره شێنێ و ئاو مه دینێ*"،که چی روخا شکا هێلکه



گوڵه سووره و هێرۆو چنوور ،تاویان نه دی ته م دای گرتن
نه واو چریکه ی مه ل نه هات، با هۆز بردنی به ره و مردن



به هارو مه رگی که وو پۆر،ژاکاوون سۆێسنه ووه نه وشه
شلێره سه رکزومل که ج ،مێلاقه جه رگی پرئێشه


کووندو دا ڵ وقه لی رووره ش ده س به سه ماو خۆشی ئه که ن
قاژووکه چه ڵوک به قاقا ،ئه وه ی هه یه به ش ، به شی ئه که ن


سه رهه ڵێنه بانگی خوا که ،ده با بێت ده نگت ئازیزه
هه ی لۆهه ی لۆئه ی خوایه ،چه ند که م ته مه نه گه زیزه



که چی خوا گوێی کپ وکه ربوو،نه ی بیست ناڵه ی نه ورۆزه
ئای له بولبول له وشین گێره ،له ودڵ و هاوار و سۆزه


به یبوون ونه رگێزو نه سرین،ئه حمه دراوکه رو زیقاوه
سووره قانگ وسه یره وسێروو، هه واڵیان بیست به ده م باوه


باریکه وچۆله که یش هاتن ،ئاخ که نگشتنه ئامانی
لاولاو ئا ڵا به ده ور کێلا ،شه ش په رخۆی کرد قوربانی



سوێسنه و ژاڵه و گۆڵاڵه، جلی نوێان له به ردری
خه شخاشی ده روون پرکه یل ،بو به قه قنه س وهه ڵ وه ری


رێحان وره زیان و شه وبۆ،له م کۆسپه دڵ پر که سه رن
کۆترو قوومری و قژاکه ،خه ریکی شین و چه مه رن



قه ره قاژرانی چیا ،ده نگیان گه یشته هه ڵوی ژیر
بۆبه رابه روسه رکرده ،رووانی له ئاسۆکه وته بیر


له باوشتانه ئه ژنۆی خه م ، سه رتان دایم به هه نیسکه
نایه وێ خۆرنین و شین ، هه ڵه بجه و کانی ویسکه



دوژمنی خوێنرێژی زاڵم ،هه ڵ ئه کۆڵن گۆر وچا ڵ
چاوه روانن دارستانمان پربکه ن له درک وداڵ


گه رده لوولی زاڵمان ،قه ت له وه ستان ناکه وێ
با هه موومان پێکه وبیین ، یه کیه تیمان رێکه وێ


به ئاشتی و یه کیه تی ، جه ژن بگرین به هارمان
ئه شقی ئازادی وڵات ،ریشه باته ووله ده مارمان


بیکه ین به گۆوه ند وشای ،باپێکه وه پێکه نین
مافی ئێمه یه ئازادی ،با به تێکرا بیسه نین


بۆئاوه دانی دارستان ،خوێنی له شمان ئاوی کانی
بۆسارێژ ی برینه کانمان بین به هه توان له بۆژانی


مێژوی کۆسپت له بیرمه که ،تاکۆماوی له ژیانت
له ژێرگڵکۆش دڵت لێدا بۆئه وینی نیشتمانت

[به یان]

بۆ یادی هه‌ڵه‌بجه

دیسان مه‌ترسی خستووم‎یه‌ته‌ نێو ته‌نووره‌ی به‌ ته‌وژمی خۆیه‌وه‌،دیسان هیوای سانه‌وه‌ و پشوودانم کلۆر بۆته‌وه‌‌،من له‌وه‌ ده‌ترسم ئه‌م شه‌ماڵه‌ شادی هێنه‌ ،پێش ئه‌وه‌ی بگاته‌ کاکۆڵی یاری نازداربه‌ ته‌زووه‌ زریانێکی سڕبسڕێته‌وه‌و له‌ گاڵه‌ گاڵ بخرێ.بروابکه‌ن! هیچ‎په‌رده‌یێکم به‌ سه‌ر گه‌شبین‎ییم‎‎دا نه‌کێشاوه،به‌لام مه‌ترسی هێنده‌ چاو زه‌قانه‌م ده‌ڕوانێتێ ‌،ته‌واو ته‌واو هه‌مووجێژنه‌ قوربانه‌کان وهه‌موو نه‌ورۆزه‌ سووره‌کانم وه‌بیر‎هاتۆته‌وه‌.

[به یان]

له‌ ناڵه‌م چۆم شه‌پۆلی ڕاده‌ژێنێ
هه‌ور گرمه‌ و هه‌نیسکی داده‌مێنێ

چه‌مه‌رچۆپی ده‎گێڕێ بای شه‌ماڵێ
به‌ چنگی پڕ قژۆ دار ڕاده‌مێنێ

نه‌شه‌ی مه‌ل داده‌مرکێ، شینه‌ ڕۆڕۆ
هه‌تا ئاونگ له‌ چه‌م گوڵ داوه‌رێنێ

دڵی ڕه‌ق تاشه‌ به‌ردی سه‌ر چیایێ
ده‌تۆقێ، ئاو له‌ ژێڵڵا‎ڕا ده‌‎هێنێ

له‌ تاوی ئه‌من و تۆیه‌ تاوی ئاسۆ
سه‌ری بۆ نێو خه‌می کۆ دانه‌وێنێ

کچی نێو‎مانگ ده‌کۆڵێ ڕ‎وومه‌تی زه‌رد
ستێر ده‌گرین و شه‌وگار داده‌مێنێ

ژیان ژاری له‌ ده‌فرا گرته‌ ده‌ستی
هه‌ڵی‎باوێ و هه‌ناسه‌ی داسه‌کێنێ

په‌ری ئاسمان له‌ بۆ مه‌ی قۆڕ‎ده‌پێوا
هه‌تا به‌یداخی هاوار ڕاشه‌کێنێ

له‌ سه‌ر هه‌نیه‌ی ده‌نیشێ ته‌م سروشتێ
به‌ باوبۆران خه‌می دڵ ڕاده‌‎‌هێنێ

کپ و خامۆش وکوێرن ژیرووریا
به‌ڵا ‎قاقا له‌ لایه‌ک‎ داده‌مێنێ

"ئه‌وان‎گه‌ل" شاد و سه‌ر‎مه‌ست و به‌ فیکه‌ن
به‌ شوێن کۆچی مه‌‎دا جین‎ دابه‌زێنێ

به‌ شووشی قه‌مچی قاقا ناینه‌وێنێ
چه‌م و هه‌ور و که‌ژ و خۆر ڕاپه‌ڕێنێ

گوڵم بڕوانه‌ مه‌رگ جواناو ئه‌ڕێژێ
"ئه‌مین" هه‌رمان ڕه‌قیب وندا ده‌مێنێ

[به یان]

خه می باران
ئیره ج عیبادی


مژ ، مژ
مژ و گژ ی ئاواتی مۆژوکی کاته کان
له سه ر لوتکه ی ساڵی تازه
که
موژده ی لێزمه ی له دایک بوونی فرینێکی تر ده دا
خه می باران
تا به یانی
لافاوی بیره وه ر یه کانی ئه و هه موو به یانیه
تا به باران
تا نه مانی
زه نجیره ی شه واره ی دووری
که تۆ
به ئالقه ی شیعره کانم گرێ ده دات!
چرکه ی سێ و پانزده ده قێقه (1)
نرکه ی نارنجۆکی هه ست
له برواکۆنه کان!
ئه و شه رابه
که له گۆزه ی چاوه کانت ده بارێ
مه ستم ده کاو
نازانم چی بوو دای گرتم و نایته گۆرێ.
نانا
به راست نیه
" که دوو جار له یه ک رووبار(2)
ئه ی بۆ
رۆژی سه دان که ره ت
له ئاهه نگی عاشقانه ی رووباری ئه م شه قامه
مه لێ مه له ده کا و که س پێ نازانێ؟

زۆر به ده گمه ن هه واڵ هات
که تاقه دارێک باڵا ده کا و له دارستانا
سکاڵای هێشوه کان ده ژمێرێ!
پێم خۆش بوو
زۆلێخا بوایت و(3)
منیش به شوێن هه نبانه کانی گه نمی ئاواتکانو بروایم
له گه ڵتاو
چۆلگه ی وه رزی ویشکه ساڵی مان
پربکرداێ!
حه شار گه ی عه شق
چۆڵ ناکرێ
که سه ر شتی فرین هاو سه فری هه نگاوه کانی دیواره!
شتێکی تازه
له هۆنراوه کانی زه مه ن دا هه ڵ ئه قۆلێ
ئه گه ر بسکه کانت ئازاد کرا
چاوه روانتم تا ناویێکی تر
بۆی برازینینه وه

[به یان]

بانگی په پۆ له

ئیره ج عیبادی


شه پۆلی کات و
شیعرو
شه پۆلی قه له م
و
قژه لوله که ت
نام تیلن
خۆم له دوورگه ی فه رامووشی دا
حه شار بده م
!
به ره و کام رووگه بروم
که له و باخه دا
باله کانت بانگی په پۆله که ن ؟
شه و بێ چرا
هاوار ده کا
و
مانگه شه و
پێنووسه که ی له باخلی حه سره تد
ا
جێ ده دات!
ئه م جاده
تا کام ئامیز
را ده کا
که من تیا سه قام ناگرم؟
له چوارقاتی ئاواتدا
ته نیا یه ک قات
له چوار رێیانی فرین دا
ته نیا یه ک رێگا
له چوار پێچی خۆشه ویسیتی دا

ته نیا یه ک پێچ
گوڵ دووپات ده که نه وه !
زه مان باوری نه کر
د
که له م دڕکه جاره دا، ژوژ
و
داهاتوومی ژماره ده کرد!
بوو به سی ساڵ و
پێیه کانی به یانی به پێ دزییه وه
به شوێنیا هات و چوویان کرد!
بوو به سی ساڵ و ئه و راپه رینه
بێ وچان،
خه می فرمیسکی ئه رغه وان ده نوینێ
ئای ره فقینه!
که سێک شک نا بن
تا ئه م شێره سگ
له دڵما هه ڵکیشی؟
بوو به سی ساڵ و هێشت
ا
جه سته ی زام داری مه له کان
له خه سته خانه ی بیره وه رییه کانا
به ئه وینی ئه وینه وه بالا ده کا!
له سه ر مه دره سه ی بێ بزه یی دا
له دووی ناوێک
په نجه ره ی ژووره که ت ده نووسم
تا
پۆلی چوارمی سه ر به ستی
له ده فتری رازه کانتا پێ بگا!

[به یان]

به هار بوون وا نابێ
دوکه ڵی سێیاره و
دووکه ڵی که ر گه و
دووکه ڵی گه رده لوو‌ڵی
پێچ و گه ر ده نه
چاوانی ئاسمانی لێڵ نووسیوه
له م لێڵه
ره سته کانم لێڵ ده گه رن
له کام شه قام سه ر هه ڵ ئه که ی
که بۆنی سۆیسه ن و چنۆر
به فر میسک نخشاوه
ئه م وه ر زه کا ره ساتی کام ساڵه
که ده ستی به هار نیگای سیامه ندی له بیر نیه و
به ته م و مژپه نگ ، په نگ ده خاینێ و
له وینه ی زه ردی سرۆشت دا باڵای ئاوینه سه ر و خوار ده کا
په ژاره ی سه ۆ زی ئه ر غه وان
له سووچی وشه کانم تا من و جاده چووله کان
هه ر دین و دین ته واو نا بن!
سه ۆز نه بوو چیمه ن و چیمه نتو و چیا
کاتێ سه ر ماوه ز بۆنی زه هاکی ده دا
شار یاله کانی ده شاردووه
ژێر به رزترین ئاهه نگی نامۆیی!
رێگا رێچوونی نه چوون و
هاتنه وه
بۆ ئامیزی ئاوات ده خۆێنێ
ئاخافتنی ترس و له زی ئاڵبوومه کان
وینه وینه بیره وه یه کانی ده خنکاند
پیی پیتی
هه موو منو تۆ
هه موو ته نیاو
هه موو رێگا
به شوێن ئاوس بوونی کاته نه هێنییه کان ده چن
ره نگه
ره نگی به هاری خۆشه ویستی
له لووتکه ی ئه وین دا
هه ناسنه کانی گۆرا بێ

[به یان]

نام ناسیت


ئیر ه ج عیبادی

له ئامیزم ده گری و
چه ند ئاسمان دووری
له من
سێه ر نیه
خه فه ت
خورۆشی خه ساره کانی
خوزگه و دیسانه وه
خه فه ت
ئه م چه ر خه
چه ر خم ده دات و
تا زه ڵکاو ده سووره ته وه
به ره و کام گوندی
ئه و گه و ره پانه
له م وڵاته دا
مه ڵه ده که ی
که قولایی نا نا سیت؟
قولایی هه ساره
قولی ئیحساس و
قولایی ئه و هه موو من و رێگا!
ئه م نه چوونه
سه ر شۆری به هاره
که پاییز له ده فتری خه ون دا
گه ڵاکانی نه هاتوو ژماره ده کا
پشتم به ست
به ئاو و ئالا و ئاوییه ر
تۆ سه رو نخوون ده ستی هه وره کان و
له ده ست دا و
تا که ما نه ی شیعره کانم
را نه هاتیت!
رۆژ له دووای رۆژ
لیره وار
له نێو قژه کاندا
چاوی گر تم
چاوانه ی بێ بزه یی
چاوانمی چه قاند سه ر
به ررز ترین لوتکه ی مه تر سییه کاندا
هه ر به دووی خۆما ده گه رم
را نا وه ستی
قه تار
قه تار
قه تاره ی خه م
به سه ر باران و و شه کانی ده رخت ده بارێ
جاده کان چۆڵ ده بن
تا قاڵاو
پاساره کان
له سه مای ده ڵاقه دا
مانگ ده نووسن!
که س که س نا نا سیت
مه ر جه
که
رووبار
ئاوازی تۆیی
ده س پێ کرده بێ
دێم و هه ر دێم و
له و په ره ی ڵا په ره ی سپییه کانی فریندا
پێت نا گه م !
چه شا باڵێک
له نێو
هاواره کانتا باڵا ده کا
ها تم و له بێ که سی په پۆ له
خۆمم هه ڵ واسی
به سه ر هه ور و باران و با دا
نام نا سیت
یان چاویڵکه ی کا ته کان ون بووه؟
رۆژ مێر به تاڵ
تاڵ
به تاڵێک
تاله قژه کانمی سپی کرد
ته نایا
ئاواتی دیداری ئاوییه ر
ده ستی گردم !

[به یان]

دڕک ، بێ ده نگی


ئیر ه ج عیبادی

له سه ر چێوه ی ته وه ره که ت
نووسی بووم
" تۆم خۆش ئه وێ "
ده لاقه کانی به یانی داخرا بوون
ته ڵار، ته ڵار ده رگه ی نه کراوه
ئاو رۆشنکه ره وه یان له بیر نه ما بوو
و چاویڵکه ی شو شه کان
نیگایان ون!
له و به ر دیواره کانی هه بوون
له ژێر شه پۆلی ئه و هه موو ده نگه
بێ ده نگی و ته نیایی
دای گر تێ
و من له قه راخی ئه م رووداوه
له نێو ئاوینه دا، نا ئارام
چاوه روانی موسێقای
بییانووی
هه نگاوه کانی تۆ بووم
جۆهه ری پێنوووسه که ت
له کام زه مه ن پڕ
که بیر له باخی سێو نا کا
هه ر رۆژ
ته نافیێکی تازه
بۆ ئه ندامی شیعره کانم هه ڵده واسی
پڕدی ئاسۆی سێ داره کان
به ره و کام رووگه ده روانێ؟
ئه و ساته که
سه ر به رزی فرێنی ساعه ته که ت
به کرێ درا
له و په ره ری به باڵی
د ڕه که جاره کانا
چێیت ده کرد؟
ئێستا
دیسانه وه
د ڕک
ئاسن
دیوار
ته نیایی
و کاره وانی تامه زرۆیی
که بێ ئاواز
تا که ناره ی
گۆاستنه وه به پڵه ده چێ !

[به یان]

ئه م شاره ، شار نا نووسێت و
پێم خۆشه هاوار که م!
بێ ده نگیت
نه ته نیا من و تۆ
که سو تانه وه ی کاته کانی به هاره
چرای چاوه کانت و ئاڵای عه شقه ت
له بیر چووه
بۆ یه مانگه شه و نات ناسێت!
من مه ده به ده ست نا پیاوی پاییزه وه
با
گه ڵا گه ڵای ئاواته کانم
بێ سه و شوێن نه چن!
کاتێک که پیاوانه دیواره کانو ده رۆخان
من خرێک کێشانه وه ی وینه ی ئه سب بووم
ئا گا دار نه بووێت
چه نده تۆ
له شه قامه کانی د ڵما
ها تو چوو ده که ێ
بۆنا بێ شیعرێکی هاو کات
بۆ تۆ و
شاره که موو
ئه سبه بێ سواره کان بنووسم؟
بۆمان گرتنی ئه ستیره کانقه ده غه یه و
خه م
له روانینی ده له قه کان
ئازاده؟
بۆ
تۆ بۆ من
قه ده غه کراویت
ومن
بۆ
نووسینی ره سته کانی نه خوێنده راو ی
ئه م شیعره؟

[به یان]

هه وار گه ی سۆیسه ن
ئیره ج عیبادی


نۆی ، نا تازه وه کوو نازه کانت
شه و ناژمرێت
رۆژیش ده چێته وه بۆ گه یشین
دووانزه ده گاته وه یه ک
پێم بڵی: چه نده ئاواتی پێ نه گه یشت
ن ده گاته وه یه ک؟
رێگابرێن ئاسایی نیه!
یه که م جار ئا ماژه م پێ کردێ!
له ژێر شه پۆلێ ته نیایی دا خه م ،دووری، تاسه و چاوه روانی
له یه ک وه رزدا جێ نابێته وه!
سۆ یسه ن هه وار گه ی ئاوری ده وێ بۆ فرین!
هه موو داره کان له یه ک رۆژ میردا سه ۆز ده پۆشن
دوانزه جێم نا هێلی
دێت و ده روا و
من له ئاسوی دڵ ته نگی دا
ته مه نه کانی به سه ر چووم
به په له هه نگاو ده نم
بۆنی تۆ خانووه که می پڕ کردووه و

تۆ له سه فه ر دای

[به یان]

دوای بێده‌نگی باران

کامبیز که‌ریمی-سنه‌

۱
" ساڵه‌هایه‌ دوای باران ،
بێده‌نگییه‌کی نمناک ئه‌م گه‌ڕه‌که‌ داده‌‌گرێ...
خوایه‌ زه‌مینی ئه‌مساڵ مان پڕ به‌ره‌که‌ت بێ"
پیره‌ژن کاتێ له‌ په‌نجه‌ره‌وه‌ ته‌ماشای ده‌کرد ئه‌مه‌ی ووت .

له‌ ده‌رگای حه‌وش هاتنه‌ ده‌رێ ،
یه‌کێ رووسه‌ریه‌که‌ی سفت به‌ست و
ئه‌ویتر دۆگمه‌ی کراسه‌که‌ی .

کۆڕ ده‌ترسا و کچ زۆرتر.
چه‌ند جار ئاۆڕیان بۆ پاش دایه‌وه‌.

پێش پێچی کووچه‌ وێستان ، به‌رامبه‌ری دار چنارێ....

رووسه‌ری بێده‌نگ بوو
دۆگمه‌ی بێده‌نگ بوو
کووچه‌ ، گه‌ڵا ، به‌رد ، دیوار بێده‌نگ بوون.
خۆایه‌ ... نمناکی ئه‌م لێوانه‌ بی خه‌ته‌ر که‌یی.

پیاوێ له‌ ماڵ هاته‌ ده‌رێ
سۆالکه‌رێ کۆکی
دوو سه‌گ له‌ ئاو وه‌ڕین
چه‌ند پۆلیس له‌ چه‌ند لاوه‌ به‌ره‌و دیوار رایان کرد .

" ساڵه‌هایه‌ دوای بێده‌نگی باران ،
وه‌یشوومه‌یەك‌ ئه‌م گه‌ڕه‌که‌ داده‌گرێ...
خۆایه‌ زه‌مینی ئه‌م ساڵمان بێ به‌ش نه‌که‌ی ."
پیره‌ژن کاتێ په‌رده‌ی په‌نجه‌ره‌که‌ی داده‌خست
ئه‌مه‌ی ووت .

2

ئه‌گه‌ر به‌یانیه‌ ...
له‌ خه‌و مه‌ستین و
زوبانم لاڵ ره‌نگی سوور نه‌مابێ چی رووئه‌دا ؟

قاڵیه‌كه‌م جوانه‌ یان نه‌ء ؟
كراسه‌ سووره‌كه‌م چۆن بدۆزمه‌وه‌ ؟
كاتی مه‌یی خواردنه‌وه‌ێ سه‌رله‌به‌یانی ،سه‌رگۆنام چی به‌ سه‌ریا دی؟
چ خه‌مگین چ ته‌نیا ده‌بێ ئه‌م دنیایه‌ :
سه‌وزایی باغچه‌ ، ده‌ستی بۆشی كۆری خان ، هه‌وریی ئاسۆێ خۆرنشین ، ئاویی هه‌نار ...شوتی... شه‌ربه‌ت بڵالووك .
ئه‌گه‌ر ره‌نگی سوور ته‌واو بێ
تینویه‌تی سه‌ربازه‌ شه‌رخۆازه‌كان كام ره‌نگ پاراویی ئه‌كا ؟
كووده‌تاكان چ مانایه‌كیان ده‌بێ ؟
دیواری ئیعدام خوایه‌ دیواری ئیعدام چۆن بدوزینه‌وه‌ ؟

چ ته‌نیایه‌ ئه‌م دنیایه‌
تاراێ بوك خوانچه‌ێ سه‌ر له‌ سه‌فه‌ر دڵه‌ره‌باێ نێو بازنه‌ێ عه‌قیق .
ئه‌گه‌ر رۆژێ
ره‌نگی سوور ته‌واو بێ چی روو ئه‌دا
ئه‌گه‌ر رۆژێ هه‌موو ره‌نگه‌كان ته‌وا بن
چ بكه‌ین ؟ چۆن بژین ؟ بۆ بژین ؟

[به یان]

هه‌میشه‌ی بڵێسه‌

یوونس ره‌زایی-بۆکان

نه‌ورۆز له ده‌مارم دا جه‌نگه‌ڵ ئاسا و
زه‌مان به یاوی تێپه‌ڕینه‌وه ـ ده‌نا.
چونكه باران ناسنامه‌ی نه به سه‌وز
نه به هه‌میشه‌یی سه‌خاوه‌ت
چونكه منم به یاوی جه‌نگه‌ڵه‌وه، چڕ
به داری ترسه‌وه هه‌ڵزناو...

ئه‌گینا ده‌بارێ له‌و ده‌مارانه‌دا هه‌میشه‌ی بڵێسه
له‌و ساكه ده‌شته‌دا
كه په‌نجه‌م به‌رده‌وامی دارستان.

كه واته ناسنامه‌ی جه‌نگه‌ڵی سه‌خاوه‌ت
كه نه به یاوی ترسه‌وه رامژێنێ
نه به هه‌میشه‌ی بارانه‌وه
قاقڕتر...

بڵێسه‌یه‌ك به ته‌وێڵی به‌رده‌وامی مانه‌وه ـ جه‌نگه‌ڵه‌و
هیچ په‌نجه‌یه‌ك داگیرساو
به مه‌مكی هه‌میشه‌وه
تا
تێپه‌ڕی هه‌میسان سه‌خڵه‌تی‌یه‌ك له سه‌وز و
من عاشقانه چڕ ده‌بمه‌وه
له باوه‌شی كیژێك دا
كه رامژێنێ به دارستانی ترسه‌وه...
من شێتانه شه‌پۆلی سه‌وزی
كچێك
سوورترین ئاوری زه‌مانم
زمانم...

[به یان]

ئاڵۆز

سوله‌یمان موکریانی-بۆکان

سوورم له‌وه‌ی
به ئالۆزیتدا ده‌ڕۆم
وبۆ تینوێتیم ڕاده‌مێنم
له ڕووبارێک
بۆ ماندوویم
له دار هه‌نارێک و
بۆ بی که‌سیم
باڵنده‌یه‌ک
به چاوی هه‌ڵۆد
ائاڵۆز و
ئاڵۆزترم که قژت
هه‌ورێکه مژی ناگاته من و.....
ئاواڵانی منداڵیم
له‌وه‌ته‌ی هه‌م
هه‌ر غه‌ریبم
هه‌ناسه‌م سارد و مژه ڕێگام
له سه‌فه‌ری توانه‌وه دا
بو نێو خۆم و وڵاته‌که ی
به منداڵیم ده‌مکێشاوه
له ده‌فته‌ری بیره‌وه‌ری
به کۆچانێک
له داری هه‌نار
وبه قومقومه‌یه‌ک ئاوی ڕوبار وئاواڵانی گه‌وره‌ییم
له مژه‌وه سه‌فه‌رێک
هه‌ته‌ر ناکا
له ڕوباره‌وه
‌جارێک
ته‌نیا جارێک
به منداڵیدا ڕه‌ت ده‌بم
له هه‌ناره‌وه‌ سوورم له‌وه‌ی
به ئالۆزیتدا
له‌و باسکه‌وه
فێنک فڕینی باڵنده‌یت !

[به یان]

هه‌شت شێعری عه‌زیز ناسری

شاعیر دەستی باڵندەکان دەخوێنێتەوە
عەزیز ناسری-مه‌ریوان

۱
تۆ بۆت نییە
ڕەش ڕەش
ئاژاوە بقڕێنی!

ـ پەل بە پەل
ڕووبەری دارستان پاییز دەژمێرم. ـ

ئەمە هوژدار نییە
هەڕەشەیە
قاڵاوی نەگونجاو!


2
تۆ هەڵەشەی
لە لێکدانەوەتدا
کوندەبوو!
ئەم دیوارە لەرزۆک نییە
بەس تۆ هەڵگری ئاوەدانی نیت!


3
دەنگی بێوادەت ببڕەوە
قشقەڕەی درەنگ؛
هەواڵەکەم لە ئەنتەرنێت وەرگرتووە!


4
قوڕ بەسەرت
لەکلەکی قەڵاش.
ئەمزانی ئاخری ئەبیتە بنیادەم!

5
ناوادە
باڵی گرت
ئەم باڵندە بێمانایە.
بەڵام تۆ
شلوێ نەبی
سروشت!
ئەمن لێرەم.


6
جارێکی تر
لە دەورووبەری ئەم بەڵاڵووکانە بتبینم،
پەڕوپۆت پێوە نایەڵم؛
تەنانەت ئەگەر
تۆم لەگەڵ سێروویەکی تر
لێ تێک بچێت!


7
داڵی چەتوون
بڕیار نییە من بکوژرێم!
لە بان سەنگەرەکەی بەرانبەرم
لەنگەر بگرە.


8
بڕۆ بەو لاوە؛
بزانم بۆ ئەم کۆترە
بەس لە کاتی بانگدا
لە سەر ئەم بڵنگۆیە
هەڵدەنیشێت!
ئا...ی
چۆلەکەی نەبیستوو

[به یان]

چ خوشه شاعیران نامناسن



چ خوشه شاعیران باسی شکوفه م بو ناکه ن
من کارم به غه زه لیان نه ماوه
با نه یه ن... با روو نه که نه مالم، حاشا له جیناس و تیباقیان
حاشا له کیش و سه روایان، حاشا له ته دویر و ته شبیهیان، من دلم
بو شکوفه یه ک لیده دا سرکتر له هه ر وه سفیک، دلم بو وشه یه ک ده سووتیت،
نوتقی ئه و له نوتقی خوینم جیا نابیته وه
نوتقی ئه و هاورییه به ئاوا بوونی دونیا، هاورییه به سه ر هه لدانی توﭬﺎن
هاورییه به هه ستانی قیامه ت، هاورییه به نه غخی ئاخر زه مان.
چ خوشه شاعیران نامناسن، سلاویان خودا له سوبحی کوترانم ده ر ده کات، ره نگی ده نکه هه نارانم ده شیوینیت
من دلم بو سلاویک لیده دات، زه ندیق و زاهیدان ئاشت کاته وه
خوینپژانی دلی ئه م سه عاته بگری، که زه مه ن وه ک مناره له به ر برینی ده روات
خه مپژان و خه نده بارانی سه ر ئه م بسته خاکه ی دل ئاشتکاته وه.
هیمن بخاته دلی برووسکه وه، ئارامی ببه خشیت به هه وره گرمه کان
دلنیایی بداته ئه و مردووه ی ده مری، په یمانی به هه شتمان بداتی... به ئیمه ی کافران
چ خوشه شاعیران هاوریم نین... مه حاله ئه وان وه کوو ئه م کوتره بمرن
که منم ته نیا وه ک کوتر ده توانم بمرم
مه حاله له م گیایه مدا بمرن، که منم ته نیا وه کوو گیا ده توان بمرم

به ختیار عه لی

[به یان]

هه یه پیش نووسین،
چلچرایه کی شاکاری ده وی،
بو دوزینه وه ی ریی دلیی سولتان.
هه یه پیش نووسین،
بنه مومیکی ساکاری،
بو خو بینین و گر له خو به ردان.
بویه پیش ئه وه ی قامک دریژ که م بو قه له می خوم،
ته ماشا ده که م کامیان ده سووتی:چلچرا یا موم!

عه بدوللا په شیو

[به یان]

وه رزی کۆ چ
ئه م شه و هه موو وشه کان له دوتۆیی نامه یه ک دا
جێ نشینی روخسارت ده که م
کاتێک په لکه زێرینه کان ره نگه کانیان
سه ری خۆیان هه ڵ ده گرن
شه و گار ئارامی به که س نادات و
ره شه بایی تووش په ڵه هه وره کان ده کاته
میوانی گشت چرکه یه ک و به خورترین بارانی غه م
به سه ر کێڵگه ی ناخم دا ده بارێنێ
باڵنده کان هێلانه کانی خۆیان جێ دێڵن و
وه رزی کۆچ ده بنه میوانیان
له م کاته دا بێ تۆ یی ، خێوه ت له سه ر قه د پاڵی
دڵه ته نیاکه م دا داده کوتێ
هه مووشه وی من و یاده کانت له ژێر بارانی غه مت پێکه وه ین ، تۆ رۆیشتی و من غه ریب بووم
چ بۆ شایی یه کی گه وره ت له ژیانما جێ هێشتووه ، منیش ئه ستێره کان راده سپێرم
هه موو شه وان تاکوو سه حه ر چاویان لێت بێ و نه وازیشت بکه ن
به درێژایی شه وان من بۆ تۆ هه وارێکم به لاپه ره یی بیره وه ری یه کانم دروست کردوه
ئازیزم ئه م شه و نیازم وایه جوانترین وشه یی سه ر ئه م زه مینه ت بۆ بکه مه گوڵێکی سوور و
پێش که شی تۆیی بکه م ، به ڵکو خۆشت بوێم و جارێکی تر جێم نه هێڵی
نازداره که م نیازم وایه هه موو شه وێ له ئاسمان چه پکێ ئه ستێره یی جوانت بۆ بچێنم و
وه ک ملوانکه ی زێرینی جوان پێش که ش به تۆیی بکه م
ئه وینه نازه نینه که م ئه مه وێ شه وان شێوه یی ساکار و شیرین و جوانت له گوڵه خه ونه کانم دا ببینم
ئاسکه جوانه که ی وڵاتی کوێستانم ، ئه مشه و نیازم وایه که هه ر نه خه وم و تاکوو به یان
بۆ خۆشبه ختی و به خته وه ری تۆ بپارێمه وه ، ده مهه وێ شێوه ت له دیواری ژوره که م دا نه خش بکه م
به ڵێ نه شمیله چاو جوانه که م چاره نوسی عه شقی ئێمه یاری ده ستی رۆژگاری زاڵمه
ده سه ر هه ڵ بره و به نیگایه ک له سیمای شێواوم بروانه
ئایی خودایه هیچ نیگایه ک ئاشنا به یه کتر مه که ، ئه گه ر کردیشت هه رگیز له یه کتریان جودا مه که وه
چونکه ده ردی جودایی تاڵترین و به ئازارترین ده ردی رۆژگاری ژیانه

[به یان]

ماڵه که م بێ تۆ غه مگینه
ئه ی سوره گوڵی جوانی به هاری ژیانم
ئه ی سوره گوڵی بێ باخی جوانم
ئه ی تاقانه سه رگوڵی به هاری ون بووم
لیم زیز مه به و بگه رێوه
من پێویستم به تۆیه و ده رفه تم بده
تا پێت بڵێم ماڵه که م بێ تۆ چه نده مات و غه مگینه
من ده ربه ست نیم به دوایی نیگایی تۆدا
هه موو شه قامه کانی شار
هه موو کۆڵانه کان
هه موو ماڵه کان و
هه موو گۆ شه و که نار ده پشکنم
به ڵام نات دوزمه وه
تۆ لێم ونی و من تۆ نادوزمه وه
ده پێم بڵێ تۆ له کوێی
من له کوێ تۆ بدوزمه وه تا ئه م دڵه شکاوه م به تۆ بسپێرم
ئه رێ گیانه باش بزانه دڵی شکاوم به دڵی تۆ نه بێ پینه ناکرێ
گه ر تۆ نه بی دڵنیا به دڵم ئه مرێ
ده وه ره وه با ئه م جاره ش هه ر وه ک جاران باوه شمان لێک گرێ بده ین
تا پر به هێزی ده سته کانم بت گوشم ، تا پر به تینویه تی لێوه کانم بت مژم
تا پر به سی یه کانم هه ناسه ت له گه ڵ تێکه ڵ بکه م ، تا ئا مێزمان تێک بئا ڵقێ و ببێ به یه ک
تا بزانی که من چه ند بیرت ده که م و چه نده م تۆ خۆش ده وێ
به راده یی راده یه کی بێ سنوور ی خۆ شه ویستی
خۆشه ویستم گوڵم دیسان کۆ تایی لاپه ره که یه و وه کوو هه موو لاپه ره کانی تر
به ڵام تۆ ئاسمانێکی عه شقی بێ کۆ تایی خۆشه ویست و ئه وینم

[به یان]

ئه و شه وه یی که تۆ هاتی
شاعیرێکم تاکوو ئێستا سوجده ی شیعرم
له به ر ده می هیچ کچێکا دا نه داوه
تاکوو ئێستا لاو لاوه یی هیواکانم
به باڵای دیواری هیچ کچێکا نه نوساوه
تاکوو ئێستا چاوی شیعرم بۆ دیده نی
هیچ مروڤیک نه گریاوه
به ڵام ئه و شه وه یی که تۆ هاتی و
بوخچه یی رازه کانت بۆم کرده وه
شیعرم بۆت هاته کرنۆش و
سه ری کاسی په یڤه کانم
له سه ر نوکی په نجه یی پێیه کاانت راوه ستان
له روباری ئیلهامم دا
ده س نوێژی عه شقێکم گرت و
نوێژی دڵم به ره و روگه یی چاوه کانت دابه ست
چی بنوسم جوانی و شیرینی و ناسکیت
به چ شیعرێک باس ده کرێت و چ په یڤێک ده ری ئه برێ
کچێ ، ئاخه ر شیعر له کوێ به رگه ئه گری ، باست له کوێ به من ئه کری ، خۆ من له ئاست ئازاری تۆ
قه له مه که م ڵاڵه ، په نجه م شکاوی خه یاڵه ، وه سفی تۆ چۆن به من ئه کرێ ، لانه ی هه موو پیوۆزی یه کانم باسی چی بکه م ، خۆ به جۆ رێ چاوه کانی تۆم خۆ ش ده وێ ئه سڵه ن خۆ شم لێم تێک چووه و نازانم
باسی چی بکه م ، هه ر چی ئه ینوسم دیسان که مه چاوانی تۆ ته نیا سه روه ته که هه مه
باوه رت بێ له چاو ئه وه یی له دڵمایه ، ئه م دنیایه ش هه مووی هیچه ، له وه ته ی تۆ بوویی به ئاشنا م
گوێم له ئاشنایی چرپه کانته و شه وێ نه ی بیستم ناخه وم ، ئه گه ر شه وێ له باوه شتا نه م خه وێنی
له م سه ر زه مینه ناسره وم ، لانه ی خه ونه ناسکه کانم ،تۆ مروڤ نی ،خوای جوانی
تۆ کچی خه ونه کانی من له ژیانی ، له ئاسمانی ته مه نم دا خۆری به رزی هیواکانمی
تۆ شا ژنی شیعره کانمی ، خوایی هه موو هه سته کانمی
خانمه که م شازاده که م ئه مشه و مه نو تا له باوه شتا نه م خه وێنی
به ڵام توخوا وه ک جاران ئه گه ر هاتی نه م گرێنی ، با گوێم له هه نیسکه کانت نه بێ که تۆ هاتی
چه پکێ خه نده ت بۆ من پێ بێ ، ئه مشه و وه ره ، من ئێستا که خۆ شم ده وێی
له پرچه کانتا بم نێژه ئه و پرچه زه ردانه ی دڵی منیان له ناو دایه ،ئه و قژه یی که شێوه ی قژی فریشته کانی خودایه ئه مشه و وه ره و با چرپه ی ماچه کانت دڵی ناسکم بهه ژێنێ ، باحه زه کانم له سه ر سینگی نه رمت تابلوی جوانترین خۆشی بنه خشێنی

[به یان]

خانمه که م جێم مه هێڵه
خانمه نه شمیله که م نه که ی جێم بێڵی
چونکه که تۆ برۆی نه ک دڵم له م شاره
نه ک ئه م ده ڤه ره
نه ک ئه م وڵاته
نه ک ئه م کیشوه ره
به ڵکو هه موو زه مین
به چۆڵی ده بینم
ئاخه رگوڵم ناتوانم باست بکه م
چونکه وشه کانی ناخم پێش ئه وه ی بینه ده رێ
له به ر ده م پیروزی تۆ دا لێوه کانم سه رسامی دایان ده گرێ
دوێنێ خۆر چه پکێ له پرچی ون بوو که تۆم بینی به قژته وه هه ڵ واسرابوو
گوڵه که م رێبوارێکی ئاوه ره م ، له زه رده په ری پرچت دا ، خاڵێکی ره شم له سه ر گۆنایی جوانت دا
ماسی یه کی بچوکم له ده ریای چاوه کانت دا ، خه نده یه کی گه وره م له نێوان لێوانت دا
تۆ م هه بێ وا ده زانم خاوه نی هه موو دنیام
ئیتر گوڵم سه رسام مه به و مه ڵێ دڵدارێکی شێت و ونه
کاتێک ئه ڵیم زه وی ده زگیرانی منه ، چونکه تۆم له هه موو دنیا خۆ شتر ده وێ
لانه یی دڵی شه یدام خۆشم ده وێ
ئه و شه وه یی لێم دوری خه نده کانم ده گرین و که له گه ڵ تۆ شم گریانه کانم پێ ده که نن

[به یان]

هاو سه فه ری هه تا هه تایی
من که سه یری بیره وه ری یه کانی دوێنێ و
ئه مروم ده که م
ده زانم سبه ینێش ژیانم هه ر وا ده بێ
کاتێک کیژوڵه یه کی کتێب به دسته وه
به ره و ده رگای قوتابخانه ده چێ
یان دایکێکی زوخاو له دڵ
چار شێوه که ی به دوایی خۆی دا راده کێشێ
له سه ر قیره تاوی شه قامه کانی
ئه م ده ڤه ره غه ریبه دا
گوێم لێ یه ، له دوره وه
که سێک گورانی بۆ ئه شق ده ڵێ
له م کاته دا که باران ده بارێ ، ته ری ده کات گشت رێبوارێ ، ده نگی خشپه ی پی یه کانم
له گه ڵ فرمێسک و خه ونی ژیانم ، ده کشێ به سه ر زه وی ته ردا
چه ند شیرینه خۆ شه ویستی ده س پێ کر دن و چه ند تاڵه ده ست لێک به ردان
زۆرم خه ڵک دین له نیوه رێگای ژیانیان دا به کۆ تایی عه شقی بێ مراد گه یشتن
ئه وانه ی که به شیرنی پێکه نین ده ستیان پێ کرد و به تاڵی گریان کۆ تایی یان پێ هینا
چاوه کانی من و تۆ شایه دی ئه م فرمێسکه بوو
فرمێسکی ئه و چاوانه ی که رۆژێک عا شقانه پێ که نین و عا شقانه سه یریان ده کرد
به دور که وتنه وه م ئێستا ئێمه به کۆ مه ڵیک له نیگه رانی و گومان
له سه ره تای سه فه ر سه فه ریک به ره و کۆ تایی دوور
تا ئه و شوێنه ی که به غه یری له گه ڵ یه ک بوون هیچ ئاره زو یه ک نی یه
ئه و شوینه ی که به غه یری روناکی عه شق هیچ روناکی یه ک به دی ناکه م
ئه و شوینه ی که فرمێسک له چاوه کانما ن نابارێ
ئه و شوینه ی که چاوه کانمان به غه یری ئاره زویی چاو لێ کردنی یه کتر پێلوه کانی ناکرینه وه
ئه و شوینه ی که عه شق و خۆ شه ویستی مانایی هاو سه فه ری هه تا هه تایی هه یه

[به یان]

بێ ده نگی تا که ی
بۆ دڵسوزترین دڵسۆزی ژیان
پێش که ش به تۆ رۆح و دڵ و گیان
ئازیزم بێ ده نگی تاکه ی
بێ ده نگی یه که ت ئازارێکه و خه ریکه هێزم ده چنێ
ئه گه ر مروڤ ته نیا بۆ چه ند چرکه
دڵێ بوه ستێ بێ گومان ده مرێ
ئه وه دڵه که خوێن به هه موو له شی مروڤ ده دات
که وایه گه ر دڵمان به که سێک دا
ئه وه نیشانه یی ئه وه یه
که ئه و که سه خاوه نی هه موو له شی ئێمه یه
دڵنیات بکه م تا دڵت که سێکی خۆ ش نه وێ
مێشکت ناتوانێ بریاری له سه ر بدات
دیسان ده ڵیم دڵ سه رکرده ی له شی مروڤه ، بۆیه نامهه وێ به بێده نگی یه که ت له وه زیاتر ئازارم بده ی
ئازیزم بیر بکه وه ، جاران تۆ ته نیا بووی ، ئێستا دڵی منیشت له گه ڵدایه
که ده بێ وه ک دڵی خۆت پارێزگاری لێ بکه ی ، چونکه من له و رۆژه وه که عا شقی تۆ بووم
تۆ بویته بیر کردنه وه ی شه و رۆژانم و ناچارم بیرت لێ بکه مه وه ، بیر کردنه وه له و خۆ شه ویستی یه ی
که خه ونی ژیانی به خته وریمی پێوه ده بینم
که ئه وه ش ته نیا تۆیی ، به ڵام تۆ به بێ ده نگی یه که ت به توندی ئازارم ده ده ی
ته نیا بیر له وه ده که یته وه که ده بێ من نرخی ئه و خۆ شه ویستی یه م نه دابێ
که تۆ ده ت هه وێ ، له کاتیکا من ئاماده م له پێناو خۆ شه ویستی دا بمرم
که به خته وری ژیانمی تێدا به دی بکه م
دڵه که م گوڵی تازه پشکوتوی ژینم ، بروا بکه شه و رۆژ بیر له تۆ ده که مه وه و خۆ شه ویستی تۆ لێک ده ده مه وه شه وانه به یادی تۆ وه ده خه وم و رۆژانه ش به یادی تۆوه خه به رم ده بێته وه
تۆ بڵێی تۆ ئه و که سه بی که من له ژیانم دا به دوایی دا وێڵم تا خۆ شه ویستم بێ و رێگه ی ژیانی به خته وه ری پێکه وه ببرین
له کاتێکا تۆ له خۆ شه ویستی دا ئه وه نده ساردی که نه ت توانی وه ڵامی ئه و نامانه م که وشه کا نیم
هه ر یه که و له باخیک چنیوه و کردومه ته کاکڵی نامه کانم ، تا تۆ ، شی بکه یته وه و هه لاجی بکه ی
با به باشی رازی دڵی من بزانی ، بۆ یه بۆ ئه و هه موو سوتانه ی من ته نیا ئه وه نده به س نییه تۆ به ساردی بڵێ ی خۆ شم ده وێی ، پێویستی به هه نگاوی جیدی تر و به تواناتر هه یه ، رێگای خۆ شه ویستی
چونکه ئه وه بزانه ، که ته نیا دڵداری یه که هه وینی به ختیاری یه ، بۆیه تکام وایه که شه وانه
پێش ئه وه یی له نێو جێگاکه ت خه وت لێ بکه وێ ، ته نیا چه ند ساتێک بیر بکه وه
له ژیان له دڵداری و له خۆ شه ویستی له من له به خته وه ری ، ئه و کات بڵێ با باوه شی پر له خۆشه ویستی
بۆ که سێک بکه مه وه که پر به دڵ خۆ شی ده وێم و به خته وه ریم بۆ به ئاوات ده خوازێ
هیوا خوازم خۆ شه ویستی تۆ راستی و به وه فا و پر له ددڵسۆزی بێ
ئه و که سه ی تا مردن تۆ یی خۆ ش ده وێ ته نیا منم

[به یان]

ماڵاو گوڵی خه م
وه نه وشه که م
سڵاوی پر له خۆ شه ویستی
بریارم دابوو که نامه ت بۆ نه نوسم
به لام هه ڵوێستی تۆ ناچاری کردم
که بۆ دوایین جار ئه م نامه ت بۆ بنێرم
ره نگه ئه مه دوایین نامه بی که بۆ تۆ یی ده نوسم
بۆ یه تکام وایه که چه ند جاریک
به وردی بی خوێنیته وه و
له دوایی ئه وه له گه ڵ نامه کانی دیکه م دا
بیان سوتینه وه ک چون له گه ڵ یه که م نیگا دا
ئاورت له جه رگم به ر دا
با ببیته خۆ ڵه مێشی له بیر چونه وه
پێت وتم کاتت که مه بیر کردنه وه ت زوره
به ڵام پێت ده ڵیم باشتر وایه بیر له عه شق و خۆ شه ویستی یه که مان بکه یته وه
بۆ یه ، وه ره و په یمانی خۆ شه ویستی و ده ست لێک گرێ دان تێکه ڵ کردنی هه ناسه مان بخه ناو بیرته وه بریاربده به دڵ و گیان هه ر وه ک جاران منت خۆش بوێی تا مردن
وه ره و ده ستت له ملم گرێ بده لێوه کانت بکه میوانی لێوه کانم ، هه ناسه ت تێکه ڵی هه ناسه م بکه
با به تاسه ی خۆ شه ویستی و عه شق و دڵداری یه وه تێر تێر بیمژم
وه ره و په یمانی وه فاداری مۆر بکه ین تا دوا ، راده ی خۆ ش ویستن یه کترمان خۆ ش بوێ تا مردن
ئه گه ر توانیت به رامبه رئه و هه موو خۆ شه ویستی یه ی من و خۆ ت بێوه فا بی و
واز له ئاوات و ئاره زوه کانت بینی قه یدی ناکات واز بێنه و برۆ بێوه فا به
به ڵام ئه وه بزانه من هه ر له دڵی خۆم دا رات ده گرم و خۆشم ده وێی تامردن
ماڵاوا گوڵی خه م ماڵاوا ئازیزترین ئه زیزم ماڵاوا وه نه وشه دڵسوزه که م

[به یان]

شه وێکی سارد و پر له غه م
بۆ خونچه ی گوڵی بابردوم دڵه بچکۆ له که م
سڵاوی گه رمی پر له ئه وین و خۆشه ویستی
ئه م نامه یه له شه وێکی سارد و غه م هێنه ر دا ده نوسم
ئاسمان به چه ند په ڵه هه وری ره ش و چڵکن
داپۆشراوه و
له وانه یه باران که فرمێسکی ئاسمانه کانه ببارێ
ئه رێ ئاسمانیش بۆ جوێ بونه وه ی من و تۆ ده گری
منیش له م کاته دا بۆ وشه کانی ئه م نامه ده گریم
بۆ ئه و بریاره ده گریم که تۆ داوته و
داوایی جودا بونه وه ده که ی
به راستی سه خته دابران
چونکه له ته وای ته مه نم دا له جودا بونه وه ده ترسم
له جوانی و وخساری چاوه جوانه کانی
پر له دڵسۆزی تۆدا رێگه ی خۆشه ویستی و به خته وه ریم به دی ده کرد و
به ئاواتی گه یشتن به و به خته وه تی یه ده ژیام
به ڵام دیسان ئازاری جودا بونه وه ، ئایی منی به د به خت ته حه مول کردنی ده ردی جودا بونه وه بۆ من ئازارێکی زۆر سه خته
من پێم وا بوو که ده توانم تۆ به خته وه ر بکه م ، به و خۆشه ویستی یه ی که له ناو دڵما بوو
به ڵام له کاتێکا تۆ داوای جودا بونه وه ده که ی
داوایه کی وا قورس و گران که ده بێ من له ته واوی ژیانم دا بۆ عه شق و خۆشه ویستی بگریم و
فرمێسک بۆ ئه و خۆشه ویستی یه هه ل برێژم که بۆ چی نه گه یشته ئه نجام
به راستی بۆ من زۆر سه خته دابران ، چونکه بیرم له هه موو گرفتێک کردبوه وه
که گه یشتن به تۆ چه نده زه حمه ت و سه خته و چه نده خۆ به خت کردن و فیداکاری ده وێ ، دیسان من ئاماده بوم
به ڵام هه رگیز بیرم له وه نه ده کرده وه که ده بێ شتێک بکه م که خواستی دڵم نی یه و هه موو کات له ژیانم دا لێ ی ده ترسام
ئه وه ش جودا بونه وه یه ، له و کاته وه که تۆ بریاری جودا بونه وه ت دا، هه موو کات چاوه کانم پر له گریانه و دڵم پر له ئێش و ژانه ئێستا که ئه م نامه یه ده نوسم بروا بکه ، که فرمێسک به چاوه کانم دا دێنه خواره وه ده گریم بۆ خۆم ده گریم بۆ تۆ
چ ده ردێکی بێ ده رمانه ئاخ ته نیایی و بێکه سی چه نده به ئازاری
نازه نینه دڵسوزه که م ،سپاسی تۆ ده که م که منت خۆش ویست ،من هه تا مردن ، دڵنیا به که تۆم خۆش ده وێ و
ناوی تۆ و شێوه ی تۆ له سه ر لاپه ره ی دڵم دا هه ڵ ده گرم ، چونکه من به جودا بونه وه ئیمانم نی یه و وشه ی جودا بونه وه له ژیانی من دا جێگه ی نابێته وه و له خۆشه ویستی دا هه ر گیز بیری لێ ناکه مه وه
ماڵاو گوڵی جوانم ، ماڵاوا دڵسۆزترین دڵسۆزی ژیان ، ماڵاوا گوڵی غه م گرتوم ، ماڵاوا ئازیزترین ئازیزم
هیواخوازم ئه م عه شقه ت هه ر گیز له بیر نه چێته وه که ته نیا له به ر خواستی تۆ شوشه ی دڵی من شکاو و به ورد کراوی خسته ژێر پێت ،ئازیزم هه موو شه وان دێمه حه وشه و چاو له ئاسمان ده که م و بۆ چه ند ساتێک بۆ تۆ ده گریم بۆ خۆم ده گریم بۆ ئه و خۆ شه ویستی یه بێ ئه نجامه ده گریم که پێویستی ژیانمه و پێ ی نه گه یشتم
ئه و که سه ی که هه رگیز تۆ له بیر ناکات ته نیا منم

[به یان]

پخشــان...




هو گری تۆ بووم
ئه و که سه نامۆ یه ، که خۆ شه ویستی نی یه
بۆ خۆ شه ویست و گوڵی ئاره زوم
سڵاوی خۆشه ویستانه
له کاتی نوسینی ئه م نامه دا دڵم به سه ختی گیراوه
وێنه ی تۆ ئێستا له پێش چاوه کانم گیانی تێ چووه و
وه ک خه یاڵ له چاوه کانم دا ده گه رێ
خۆ شه ویستم ئه مرۆ ره نگه یه کێک
له خراپترین رۆژه کانی ژیانم بێ
چونکه بۆ ئه وڵین جار تامی
عه شقێکی گه وره م چه شتووه
ئه مرو هه سیتم کرد که ئیتر تۆ منت خۆش ناوێ
به ڵام خۆشه ویستی من
چاوه جوان و سه رنج راکێشه کانی تۆ، سارێژ که ری برینی دڵی منه و من به بێ ئه ون هیچم
به ڵام نازانم بۆ چی نات هه وێ ئه و چاوانه بۆ من بن ، ئه ی گوڵی بۆن خۆ شی ژیانم
خۆ زگه ده ت زانی که چه نده م تۆ خۆ ش ده وی و هه موو شتێک له لای تۆ به ئاوات ده خوازم
گوڵی جوانم ، هیوای ژیانم ، دڵم ده یی هه وێ منت به راده یه ک خۆش بووێ ،که من تۆم خۆ ش ده وێ
خۆزگه بیرت ده کرده وه که که سێک له م دنیایه دا هه یه که له تاریکی ژیانی دا
له به ر عه شقی تۆ ده سوتێت ، خۆ شه ویستی من تکات لێ ده که م له بیرم مه که
چون من هه رگیز تۆ له بیر ناکه م ، گیانه که م چاوه روان بووم ،له سه ر سینگت به کوڵ بگریم
به خور فرمێسکی چاو هه ڵ برێژم ، هێنده بگریم تا فرمێسکم خه مه کا نم ده شواته وه
هێنده بگریم تا به زه ییت له ئامێزی ئه وینێک دا ژان و ده ردی ئاواره ییم کۆ کاته وه
خۆ شه ویسته نه شمیله که م خۆ شه ویستی تۆ تامی تاڵترین ئازاری دوری پێ چه شم وایی لێ کردم
له ماڵه وه بیمه ده ر و به پێ یه کانم پرچی شه قام بست به بست بهۆنمه وه
له ژێر رهێڵه ی باران و له به ر تروسکه ی چاوی شه ودا چاوه کانت ببینمه وه
له چاویشتا هه زاران ئه ستێره ی گه ش و ده ریایه ک مرواری خۆ شه ویستی کۆ بکه مه وه
گیانه که م خۆ شه ویستی تۆ بردمیه شاری غه مه وه که من پێشتر ئاشنای نه بوم ونه م ده زانی
که مرۆڤیش له فرمێسکا ئه توێته وه ، نه م ده زانی یاده کا نت هێنده گه شن هه ر گیز له بیر ناچێته وه
هه ناسه که م خۆ شه ویستی تۆ وای لێ کردم هه ر وه ک مناڵ چۆن فێری باوه ش ده کرێ
خێرا ئه گری گه ر بۆ ساتێکیش دابنرێ
منیش فێری باوه شی تۆم گه ر بۆ ساتێکیش تۆ دور بی لێم ده گریم بۆ خۆم ، خه فه ت ده خۆم
گیانی شیرین ئه وینه که م به پێنوسی ده ستم هه ستی پر له مه به ستی ژیریم له سه ر دیوار له سه ر دره خت
له سه ر زه وی له سه ر کاغه ز له سه ر ده ستم له سه ر دڵم له سه ر هه ر شتێک که پێ ی گه یشتم
شێوه ی تۆ و نێوی تۆ یی له سه ر نه خش ده که م
خۆ شه ویستم چونکه خۆ شه ویستیت وایی لێ کردم که تۆم به دڵ و گیان خۆ ش بوێ تا مردن

سمکو بی که س

[به یان]

ئازیزه که م ئه ی کیژۆڵه ی جوان
ئێسک سوک و خوێن شیرین
ئه ی نازداری له به ر دڵان
ئه ی وه فایی شیرینی ژیان
که ماڵتان هاته کۆ ڵانه که مان
له گه ڵ یه که م
دیداری چاوه جوانه کانی تۆدا
هه ستێکی خۆ شه ویستی له ناو دڵم دا دروست بوو
زۆر جار له کاتی چونم
بۆ قوتابخانه و
بازار چاوه کانم له گه ڵ
چاوه کانی تۆدا تێک ده ئاڵقاند
نازانم بۆ چی چاوه کانم به
زمانی بێ زمانی
ده یی ویست که پێت بڵێ
تۆ م خۆش ده وێ بۆ ژیان
زۆر سه یره چه ند مانگێک تێ په ری و
وشه کانی دڵی من و تۆ ته نیا ئه و چه ند وشه بوون که چاوه کانمان
به ئاشکرا به ره و روویی یه کتر ده یی درکاند
پاش چه ند مانگ ماڵه که تان گوازته وه و دڵی منیشت
له گه ڵ خۆت دا سه ر گه ر دان کرد
له و رۆژه وه من به دوایی دڵه وون بوه که م دا ، کۆ ڵان به کۆ ڵانی شارم
به پێه ماندوه کانم شانه ده کرد
تۆم دیته وه ، له دوره وه پر به دڵت باوه شی چاوه کانت کرده وه و
به ئاشکرا رازی دڵت بۆ هه ڵ رشتم
چاوه کانت پێیان وتم هه ر تۆ یی ته نیا خۆشه ویستم
هه ر چه ند من زۆر به دوایی خۆشه ویسته وون بوه که م دا گه را بووم
به ڵام کاتێک زانیم که تۆش منت خۆش ده وێی
هه موو ماندوو بوونه کانی ژیانم له بیر برده وه
به ڵام وشه کانی ناو دڵمان دنیایه ک بوو ، که چاوه کانمان نه یی ده توانی
هه مووی ده ر ببرێ
تۆ پێویستت بوو که په رده له سه ر ئه م خۆشه ویستی یه شاراوه یه لا ببری
به ڵام نازانم بۆ چی منیش زمانی قسه کردنم نه ما بوو
نه م ده وێرا که رازی هه ستی دڵی وون بوو یی بریندارم
بۆ تۆ یی تاقانه خۆشه ویست و دڵدارم ده ر ببرم
تۆ ش نه ت توانی ئه م هه سته یی ناو دڵت به ته نیا چه ند وشه ده ر ببری
نازانم بۆ چی
قه ره باڵغی کۆ ڵانه که هه ستی دڵی هه ر دوکمانی راژه ند و
تۆ خۆت خزانده ژووره وه و ده ر گاکه ت به سپایی پێوه دا
منیش دیسان بوومه ئاواره یی کوڵانی دڵداری
به هیوایی دیدارێکی تر
دلم ده یی کرد شادی و سه ما

[به یان]

ئه مرو
په پوله یه کم بینی
له سه ر کراسه که ی به ری
له سه ر سینگ و نێو مه مانی
په پوله یه ک نه خش کرابوو
بروا بکه ن
جوانی ئه و دوو په پوله یه
وه ک یه ک وا بوو
په پوله که
دلی بردم به یه کجاری
جارێکی تر
له دوایی تۆ به
که وتمه وه داوی دڵداری
جارێک که وتم له دڵداری
بریارم دا
جارێکی تر دڵم نه ده مه ده ستی عه شقی سه رشێت
وتم نه که ی دڵی سه ر شێت
جارێکی تر عاشق نه بی له ژیانت
به ڵام چی بکه م
جوانی ئه و په پوله یه دڵی بردم به یه کجاری
ئه و په پوله هوشی بردم
به ناچاری
جارێکی تر په نام برده به ر دڵداری
و بۆ دوهه م جار که وتمه وه داوی دڵداری

[به یان]

شنە
ئە ستێرەکان و
ئاو.
شەپۆلە کان خولیایە کی ئافریقایی
خەون دەبینن.
شەو
وەک بایەوانێکی ڕەش
لە سەر تاوەڵی کەشتی.
لەجیهانی بێ سنووری ئە ستێرە کان تێدەپەرین.
ئە ستێرەکان
شنە و
ئاو.
لە سەر سەرمان
پۆلێک مەلێوان، سروود ئە ڵێن
سروودێک وەک ئاو،وەک با و وەک ئە ستێرەکان
سروودێک وەک ئەستێرەکان
وەک با
وەک ئاو.
ئەو سروودە ئەڵێ:
-ئێمە ناترسین و
ترس، قەت وەک زەردە پەری زستان
لە سەر چاوەکانمان سێبەری نە خستوووە
ئەو سروودە ئە ڵێ:
ئێمە دەزانین! لە بەرامبەری مەرگ
سیگارەکانمان
چۆن بە ئاوری بزەیە ک دابگیرسێنین!
ئەو سروودە ئەڵێ:
-ڕێگای کەشتیمان
نە بە پاسێنی یاران
بەڵکوو بە کرمە کرمی ددانی نە یاران دابێن کردووە!
ئەو سروودە ئەڵێ:
-دەبێ شەڕ کە ین...
دەبی زەریا
بە دارستانێکی ڕووناک و گەورە بکێشین
بە دارستانێکی ڕووناک و بڵاو...
ئەو سروودە ئەڵێ:
-ئە ستێرەکان
شنە و
ئاو...
لە سەر سەرمان
پۆلێک مەلێوان سروودە ئە خوێنن
سروودێک وەک ئە ستێرەکان
وەک با
وەک ئاو

[به یان]

ژار(زهر)

له داخی مه ­ینه ­تی ده­ وران دلم پر ئاوره ساقی
از حسرت اندوه روزگار دلم پُرِ آتیشه ای ساقی

له ژاری تالی ژین دیسان پیاله ­ی دل پره ساقی
از سم تلخ زندگی باز پیالۀ دل پُرِ ساقی!

وه­ ره ئه­ مشه ­و وه­ کو هه­ ر شه­ و، وه­ ره ساقی دلم خوینه
بیا امشب مثل هر شب بیا ساقی دلم خونه

هه ­تا کوو دیته چاوم خه ­و حه­ رامه شه­ ربه ­تان بینه
تا خواب به چشمانم می­آید ازین شربتهای حرام بیار

دلم زوخاوی لی درژی ده ­سا هه ­سته بکه مه­ ستم
زدل خونابه می­آید پس برخیز و مستم کن

شه­ رابی کون له جامی نوی،به خور تیکه بده ده ­ستم
شراب کهنه در جامی نو به یکباره بریز و به دستم ده

که وا کون کون بووه جه ­رگم له جه­ وری ماته­ می دنیا
که اینگونه جگر پاره پاره­ست ز جور ماتم دنیا

هه ­تا کو سه­ رده­ می مه ­رگم وه­ ره هه­ ر توم ده­ وی ته ­نیا
بیا تا لحظۀ مرگم که تنها تو را خواهم

هه­ ناسه­ ی سه­ ردی پر داخم ده­ میکه گرتویه ناخم
آه سرد پرسوزم زمانی ست که در درون در گرفته

شه ­رابی تویه ده ­یشوری په ­ژاره ­ی ژینی پر ئاخم
و تنهااین شراب توست که میشوید اندوه زندگی پرحسرتم را


«شه ­ریف»

[به یان]

چون زنسیم میشود زلف بنفشه پرشکن
وه که دلم چه یاد از آن عهد شکن نمیکند
«حافظ»

برو و فراموشم کن
برو و له بیرم که

بزودی دوباره برمیگردی
زور زوو ده­ گه ­ریه ­وه

برو و فراموشم کن
برو و له بیرم که

اما حتما یه روزی به خاطراین فراموشی پشیمان میشی
به ­لام حه ­تم ن روژیک سه ­باره ­ت به ­و له ­بیرکردنه ­ت په ­شیمان ده ­بیوه

این تو بودی که میگفتی عاشقمی
ئه ­وه تو بوی ده ­ت­وت ئاشقی منی

و هرگز اون روزی نمیاد که فراموشم کنی
و قه ­ت روژیک نایه که له بیرم که­ ی

این دنیا به خدا چیزهای عجیبی داره
به­ خوا دونیا شتی سه ­یری زور تیدا

بزودی دوباره برمیگردی برو!
برو! زور زوو ده­ گه ­ریه ­وه

تو کی هستی؟کی؟
تو کیی؟ کی؟

چرا که من دوستت داشتم
بوچی که من خوشم ده­ ویستی

تو چی هستی؟ چی؟
تو چی؟ چی؟

اگه به دنیا بگم فراموشت کردم!
ئه­ گه به ته ­واوی دونیا بلیم له بیرم کردوی!

ببین ببین چی مونده؟!
بروانه بروانه چی ماوه؟!

فردا که ترکت کردم پشیمون میشی
سپه ­ی که له ( به ) جیم هیشتی په ­شیمان ده ­بیوه

برو یاللا برو!
برو یالا برو

خیلی زود علاقه­ ات دوباره تو را پیش من میاره
زور زو خوشه ­ویستیت بو من، تو لای من دینیته ­وه

[به یان]

ئیمه گیانیکین له دو جه‌سته‌دا
وه‌ک شیعروئاواز له یه‌ک به‌سته‌ دا

ما یک روحیم در دو جسم
مثل شعرو آواز دریک رسته ایم

دونیاش ناتونی لیکمان کاته‌وه
مه‌گه‌ر خوا بو خوی بمان باته‌وه

دونیاهم نمیتونه مار ازهم بگیره
مگه اینکه خداما راپیش خودش ببره

ئیمه په‌روه‌رده‌ی یه‌ک خول وئاوین
بو ته‌نیا ساتیک بی یه‌کتر نابین

ما پروردۀ یک آب و خاکیم
حتی برای یه ساعت ازهم جدا نمیشیم

ئه‌گه‌ر له‌و دونیاش زیندو بینه‌وه
ریبواری یه‌ک ریین جیا نابینه‌وه

اگر اون دنیا هم زنده بشیم
مسافر یک راهیم جدا نمیشیم

په‌یمانمان داوه تا له ژینا بین
بو ته‌نیا ساتیک بی یه‌کتر نابین

عهد بسته ایم تا زنده‌ایم
حتی یه لحظه بدون هم زندگی نمیکنیم

ئاشقی پیروزی ئیمه واهایه
هه‌تا خواوندیش لیمان ره‌زایه

عشق پاک ما این جوریه
حتی خداوند هم ازما راضیه

ئیبراهیم خه یات

[به یان]

له‌ چه‌شنی شووشه‌ ناسكه‌ ئه‌و دڵه‌ی خۆم
وه‌ها، ده‌شكێ به‌ ئاهی جه‌رگی پڕ سۆم
سه‌یر نێ گه‌ر سروشكم سووره‌ وه‌ك خوێن!
وه‌كوودارێ له‌ خوێنا بێ ره‌گاژۆم

ترجمه:
دلی نازک بسان شیشه دیرم
اگر آهی کشم اندیشه دیرم

سرشکم گر بود خونین عجب نیست
مو آن نخلم که در خون ریشه دیرم

[به یان]

ره شه با وتي :

كليشه ي ئه م دنيايه م به دل نيه

هه ول ئه ده م به ويرانكردن بيگورم

پيم وت : منيش وه ك تو وه كوو تو به دلم نيه

به لام ده مه وي به ئه وين بيگونجينم

"شه مال واي وت "

ترجمه :
باد سياه گفت :
قالب اين دنيا را نمي پسندم
مي كوشم با ويران كردن تغييرش دهم
به او گفتم من نيز نمي پسندم
اما مي خواهم با عشق سازگارش كنم
" باد شمال چنين گفت "

[به یان]

له سه ر ده روازه ی دادگای شار دا
ره مزی عه داله ت
وه ک نامه یه کی هه لچراوم دی
له تای ته رازوو
لانه ی شیواو و
لا شه ی کوتریکی سه ر براوم دی

ره حیم لو قمانی

ترجمه :

بر سر دروازه ی عدالت خانه ی شهر
رمز عدالت را
دیدم چون نامه ای گشاده دم
برکفه ای، ویران لانه ای و
بر کفه ای ،کبوتری
غلتان در عدالت ،
غلتان در خون

[به یان]

دوینی شه و به قه له می خه یال له ئاسماندا
نه قشی دوو چاوی گه شی توم کیشا
ئه ستیره کان له شه رما
روو به ندی سپییان به سه ر کیشا.

ف.ر.ئومید


ترجمه:


دوش با قلم خیال در آسمان
نقش دو چشمانت کشیدم
عذرایگان آسمان ،پر از شرم
رو بند سپید بر سر کشیدند

[به یان]

نبسته ام به کس دل نبسته کس به من دل
چو تخت پاره بر موج رها رها رها من
به من هر آن که بوده چو دل به سینه نزدیک
به من هر آنکه نزدیک از آن جدا جدا من
ستاره ها نهفتم در آسمان ابری
دلم گرفته ای دوست هوای گریه با من
نه چشم دل به سوی نه باده در سبویی
که تر کنم گلویی به یاد آشنا من

ترجمه به کردي

دلم ندا به که س من دلی نه دا به من که س
چلووکی سه رشه پولم ره ها ره ها ره هاخوم
ئه وه ی که وا له گه لماله سینه وه ک دلم بوو
چ که س نزیکی من بوو له وه ش جودا جودا خوم
هه ساره که م حه شار داله هه وری ئاسماندا
دلم گیراوه یاران گرینی بی هه دا خوم
نه رووگه بو چاوی دل نه باده یک له جامم
به چی گه روو یک ته ر که م ؟بی یار و ئاشنا خوم

[به یان]

گل سرخ (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)
گول نه بي بو سه رم
ئال چه بكي زرد چه بكي
نايه م بو زه ماوند نايه م بو هه لپركي
كچ له ري جوانيتا كچ له ري جوانيتا
كچ له ري نيم نگاي هات و چوي كانيتا
پاييزه گلاي دار رژاوه
باغ روته
گول كواني
گول ليوي به بزه نه پشكوته
بت دايه دل به من به همو معناوه
دو چپكي بوت هينام له باغچه پاشاوه
باغچه پاشا له و به ر ئاوه
خيلي دژمن دوري داوه
ئه روم ريگام لي گيراوه
ناروم چاو كال ليم توراوه

ترجمه:

يه دسته گل زرد و سرخ مي خوام واسه موهاي سرم
اگه نباشه
براي رقص و عروسي همرات نمي آم
دختر ترا به زيباييت قسم
ترا به اون نيم نگاه قشنگ راه چشمه قسم
پاييز شده
گلهاي باغ همه خشك شدن
گل كجاست؟ از كجا برات بيارم
ببين همه عاشقا دست در دست هم دارن ميرقصن
حيف نيست
اون وسط فقط جاي من و تو خاليه
نه!
اگه واقعا عاشقم بودي
مي رفتي از باغ پادشاه برام مي آوردي
باغ پادشاه؟
سربازا دورش حلقه زدن
اگه برم كشته ميشم
اگه نرم از من مي رنجي.......
.پسر اومد..
با يه دسته گل زرد
تمام باغ رو گشتم بجز گل زرد چيزي نبود
دختر با اخم
گل سرخ نباشه نمي خوام
پسر در حاليكه يقه پيراهنش رو پاره ميكنه
و زخم گلوله ي روسينه ش نشون ميده
بيا
اينم يه گل سرخ

[به یان]

بهاري شادي...

بهاري شادي وبشارت ده گريته وه
چراي روناكي ديسانيش هه ل ده بيته وه
ته نيا له بو هيچ كسيش كه سه ر ناميني
له دواي هه ر شوي تاري روژ ده بيته وه

مژده ياران بهار ديته وه

كراسي زرد و سور كيژان ده كه ن له به ريان
ده ست ئه ده ن به ده ست يه كتر دوست و ده زگيران
تي كرا دينه ده ر له مال برا و كچه جيران
ئه مجار به دليكي خووش ئه چن بو سيران

مژده ياران بهار ديته وه

با و زوقم له سه ر لوتكه ي كيوان ناميني
به و جيگايه كه و به قاسپه قاسپ ده خويني
بو لبول و قمري له سه ر دار خوي ده نويني
به چريكه يان بي ده نگي زستان ئه شكيني

مژده ياران بهار ديته وه
مژده ياران بهار ديته وه

ترجمه

بهار شادي و بشارت برمي گردد
چراغهاي روشنايي دوباره روشن مي شوند
براي هيچ كس اندوهي نمي ماند
بعد از هر شب تاريكي بي شك سپيده مي است

مژده ياران بهار مي آيد

دختران دوباره لباسهاي زرد و سرخ مي پوشند
دلداران دوباره دستهاي همديگر را مي گيرند
دختران و پسران با هم از خانه خارج مي شوند
و با دلي خوش به گشت و گذار مي پردازند

مژده ياران بهار مي آيد

سرما و باد سرد ازقله كوهها ناپديد مي شود
كبكها در آنجا دوباره به نغمه سرايي مي پردازند
بلبل و قمري بر سر شاخه درخت نمودار مي شوند
و با صداي نغمه آنها سكوت زمستان مي شكند
مژده ياران بهار مي آيد

[به یان]

بلبل شیدا

منیش ئی بولبولی شه یدا وه کووتوم
من نیز مجنونی چوه تو هستم ای بلبل شیدا
وه ها دورم له هیلانه وگولی خوم
من نیز چون تو از اشیانه ویارم بدورم
منیش وه ک تو له کیسم چووگولی سوور
من نیز چون توگل سرخی را از دست داده ام
منیش هیلانه که م لی کراوه خاپوور
من نیز چون تو آشیانه ام ویران گشته است
هه تا دوژمن نه گوزینی ده خوینم
دشمنان(ناپاکان) نمی گذارند آواز بخوانم (غمم را فریاد کنم)
ده خوینم بو گه لی خوم هر ده خوینم
ميخوانم برای ملت خودم ميخوانم(مصائب را باز گویم)

[به یان]

**** ئه ر مه نی ****


آواره‌گه‌‌ی بیچاره‌گه‌ی بی خانمانم ئه‌رمه‌نی !
من همان آواره و بيچاره و بي آشیانم ارمني

مالد نیه‌زانم هاله کوو رووح و ره‌وانم ئه‌رمه‌نی !
خانه ات را نميدانم كجاست ای همه وجودم ارمنيترسم

وه گه‌ردم تا نه‌که‌ی بیوشی بچوو ده‌ر وا نه‌که‌ی
مي ترسم كه بامن نسازی بگويي برو و در راباز نكني

ئمجا مه دی دیوانه‌گه‌ی ئاگر وه گیانم ئه‌رمه‌نی
"آن وقت"است كه همان ديوانه آتش به جان افتاده ام ارمني
ته به‌و موسلمانی بکه له‌ی گه‌وره مهمانی بکه
تو بيا مسلماني كن و اين کافر را نوازش كن

هه‌ر چی ک خوه‌د زانی بکه م ناتوانم ئه‌رمه‌نی !
هر طوري كه خودت ميداني كن كه من ناتوانم ارمني
بیخود ئرا ترسی خوه مم قورسه ده‌مم خاتر جه‌مم
بيخود چرا مي ترسي؟ خودم هستم ،خاطر جمع باش
،قابل اطمينانم

مانگه شه‌وه‌ سایه‌ی خوه‌مه‌ها شان وه شانم ئه‌رمه‌نی !
شب مهتابي و اين سايه خودم است كه شانه به شانه ام مي بيني(نترس)ارمني
نووش ئه‌وقره چشتی نیه ده ر وا که بارم که‌فتیه
اينقدر نگو كه چيزي نيست در را باز كن كه دلم اینجا گیر است

هه‌ر یه‌ی چکه‌ی نه‌ذری بکه ته‌ر بوو زوانم ئه‌رمه‌نی !
فقط يك قطره عشقت را نذر كن ووجودم راسیراب كن ارمني
ئه‌ر یه‌ی که‌سی له دژمنی پرسی یه له کووره سه‌نی
اگر كسي با نيت دشمني از من بپرسد كه شراب عشق را از كجا مي گيري

وه گیان هه‌ر چی کافره ئیوشم نیه زانم ئه‌رمه‌نی !
به جان همه كافرانِ (قسم)! مي گويم نميدانم ارمني
پشتم له بار ده‌رد و خه‌م شکیا نیه‌زانم چوه بکه‌م
پشتم زير بار درد و غم شكسته است و نميدانم كه چه كنم.

ده‌ردم یه‌سه له مال خوه‌م بی خانمانم ئه‌رمه‌نی !
دردم اين است كه در خانه خود بي خانمانم (آواره ام)ارمني
رووژ و شه وم جوور یه‌که‌ ده‌ر وا که مایووسم نه‌که‌!
روز و شبم مثل هم است در باز كن و مايوسم نكن

ئاخه و ه ناشه‌ر تازه م جایل جوانم ئه‌رمه‌نی !
آخر من (بلابه دور) جاهل(جوان) و جوانم ارمني
ده‌ر واکه زیوتر « په‌رته‌وه‌» مهمانه‌گه‌ی ئاخر شه‌وه
در را باز كن زود؛ پرتو مهمان آخر شب است

‌یه‌ی شیشه له و به‌د مه‌سه‌وه پر که بزانم ئه‌رمه‌نی !
یک جام از عشقت به من عطا کن ارمنی


پرتوي کرمانشاهي

[به یان]

خه نا بندان
حنا بندان

وه ره سرینم تئربه که شینم
بر سر بالینم بیا وبرایم به شیون وزاری بپرداز

دهنگی توم خوشه له یاسین خئوینم
دوست دارم تو بر مزارم قرآن تلاوت کنی

خه نا بندانه شایه وسمایه باوانم
حنابندان است موقع شادی وسرور فرارسیده

زماونده وجژنی کردانه باوانم
مراسم عروسی است جشن وشادی کردهاست

هر چی مالم هس بوت ادم به جل
دارو ندارم را به پایت میریزم (عدم معنی لفظ به لفظ)

وه جای شیروایه طوقه خه مه مل
به جای شیر بها طوق بندگی تورا به گردن می نهم

خه نا بندانه شایه وسمایه باوانم
حنابندان است موقع شادی وسرور فرارسیده

زماونده وجژنی کردانه باوانم
مراسم عروسی است جشن وشادی کردهاست

او بارم شاخه واو بارم شاخه
در میان خار وتیغ گلها گیر افتاده ام

کراسی بوت در که م له گولی ناو باخه
اما به هر زحمتی هست از گلهای باغ برایت لباسی خواهم آورد

خه نا بندانه شایه وسمایه باوانم
حنابندان است موقع شادی وسرور فرارسیده

زماونده وجژنی کردانه باوانم
مراسم عروسی است جشن وشادی کردهاست

قالی وقالیچه مخمل له بانی
حجله را با فرش ومخمل آراسته اند

زاوا دانیشته وه وبوکی له شانی
عروس وداماد درکنار هم نشسته اند

خه نا بندانه شایه وسمایه باوانم
حنابندان است موقع شادی وسرور فرارسیده

زماونده وجژنی کردانه باوانم
مراسم عروسی است جشن وشادی کردهاست

[به یان]

چقدر می‌ترسم
وقتی که باز می‌گردم خبری بد را با خود داشته باشی
چقدر مى‌ترسم وقتی در آغوشت می‌گيرم
بوی غريبی با خود داشته باشی
چقدر می‌ترسم
وقتی که باز می‌گردم
دستور زبان چشمان ترا با هجايی ديگر بخوانم
چقدر می‌ترسم
نياز و گرمی دستانت مانند وقتی که تو را ترک کردم نباشد
و بيش از هر چيزچقدر می‌ترسم،
همه کسم، همراهم،وقتی که بر می‌گردم،
تو خود باشی و من ديگری .



كوردى




چه‌ند ده‌ترسم



چه‌ند ده‌ترسم که ديِمه‌وه هه‌واليکی تالت پی بی



چه‌ند ده‌ترسم که باوه‌شِت پى دا ده‌که‌م بونی نا مويه‌که ت لی بی



چه‌ند ده‌ترسم که ديمه‌وه گرامه‌ری زمانی چاورينويسی هجات گورا بی



چه‌ند ده‌ترسم چله‌يِس گه‌رمی پنجه‌کانت وه‌ک به‌ جيم هيشت وا نه‌ما‌بی



له‌مه‌ش زياترچه‌ند ده‌ترسم، که‌سم، هاوريم،که ديمه‌وه،تو وه‌ک خوت بيت، من بگوريم

[به یان]

ئه‌ستێره‌


ناسری حیسامی



شه‌و نه‌بوو نه‌شکێ دڵم، نه‌گریم به‌ ده‌رد و ژانه‌وه‌
هه‌ر له‌ ئه‌ستیره‌م ڕوانی و، یه‌ک به‌ یه‌ک کووژانه‌وه‌

من له‌ گه‌ڵ فرمێسکی گه‌ش هاتم په‌ژاره‌م هه‌ڵوه‌راند
بوو به‌ ڕیحانه‌ی ڕه‌ش و بۆم هاته‌ نێو گوڵدانه‌وه‌

خوێنی دڵ بۆنی غوباری ڕێی غه‌ریبیی لێده‌هات،
چه‌شنی ئاسک چونکه‌ وێڵ بوو به‌و ده‌ر و ده‌شتانه‌وه‌

ڕۆژگارێکه‌ که‌ من هه‌ر چاوه‌ڕوانی تۆ ده‌که‌م
خۆش نییه‌ بمرم له‌ ڕێت، به‌و چاوی چاوه‌ڕوانه‌وه‌

دڵ، به‌وه‌ش ڕازی ده‌بوو یه‌ک ئاهی گه‌رمی تێگه‌ڕێ
هاته‌ سه‌ر لێو، ‌گه‌ییه‌ ئاھ و ڕۆی به‌ ده‌م زریانه‌وه‌

پێی بڵێن بێ، شاری شیعرم پڕ له‌ وێنه‌ی شیرنه‌‌
چی ده‌کا فه‌رهاد ئاخر، به‌و که‌ژ و کێوانه‌وه‌؟

[به یان]

های دنیایێ!

های دنیایێ، های دنیایێ!
نەتۆ لەئێمەتێده‌گەی،
نەئێمەش لەخۆ تێدەگەین.
لەوەتای ئێمەی کورد کە هەین،
هەر لێک دەگوژین، هەر لێک دەدەین.

بێجگە لە یەکگرتن نەبێ،
بۆ دابڕان هەر کارێک دەکەین.
هاوڕێمان لە تەنگانە و دووندا،
وا فێر بووین پشتی تێدەکەین.
گەر دوژمن ئێمەی پێ نەخرا،
فێر بووین بۆ خۆمان خۆ دەخەین.
گەر بۆ پەنجەشکاندن نەبێ،
دەستمان بۆ دەست یەکتر نەبەین.
وا فێر بووین بەدستی خۆن،
بە بەرد لەئەژنۆی خۆن دەدەین.
زمانمان وا بار هاتووه،
بە چاکە باسی یەک نەکەین.
فێر بووین لەجیات بەرەو پێش چوون،
پاشەو پاش بۆ دوا ڕێ دەکەین.
فیر بووین چاو لەڕابوردوو نەکەین.
فیر بووین بیر لەداهاتوو نەکەین.
ئەگەر ئەوە رێبازمان بێ
ئەدی چۆن بەسەرکەوتن دەگەین!؟

های دنیاێێ های دنیاێێ
نە تۆ لەئیمە تێدەگەی
نە ئێمەش لەخۆ تێدەگەین.

حەسەن سوورەچۆمی

[به یان]

ۆلانه

ناسری حیسامی


بۆ ئه‌و منداڵه‌ سێ ساڵه‌یه‌ی له‌ دیاربه‌کر کوژرا

گه‌ره‌ک مه‌ودایه‌کی دیکه‌ت هه‌بێ
که‌ ناخی تۆ هه‌ڵچۆڕاوه‌
له‌ ته‌ڕایی ئومێدوئاو
له‌ تینی خۆشی خۆره‌تاو
دڵت، ژاکاوی‌ ژه‌نگی ژان
له‌شت شه‌هربه‌ندی سه‌هۆڵ
سه‌رت خۆڵه‌مێشی ئاسمان.

گه‌ره‌ک مه‌ودایه‌کی دیکه‌ت هه‌بێ
بۆ تێپه‌ڕبوون
وه‌ک ماسییه‌ک له‌ ته‌ختی وشکی جۆگه‌دا
که‌ هیلاک و هه‌ناسه‌ته‌نگ،‌
خه‌یاڵ تا کانییه‌که‌ی جاران نابا
ئومێدی هینده‌ کورت بووه‌
به‌ ئاره‌زووی ده‌ریا ناگا.

گه‌ره‌ک مه‌ودایه‌کی دیکه‌ت هه‌بێ
له‌ ئاوی ئازارو
له‌ خۆڵی خه‌فه‌ت و
له‌ تینی توانه‌وه‌ و
له‌ هه‌وای هه‌ڵقرچان

تا بێخه‌یاڵ
به‌ هه‌ودای هومێدی په‌پووله‌ی نێو ئاگر‌
بریندار و هه‌ڵوه‌ریوباڵ
جۆلانه‌ی خۆت بکه‌ی
له‌ حاڵه‌وه‌ هه‌تا محاڵ.

تا هه‌ڵکه‌ندرێی به‌ ڕه‌گه‌وه‌
تا با بتبا به‌ ژانه‌وه‌
نه‌ک له‌ شێوه‌ی وشکه‌پووشی وه‌رزی وه‌رین
ڕاست له‌ چه‌شنی باڵنده‌یه‌ک
به‌ دوو باڵی شین و مۆری پڕ له‌ برین
ده‌چێته‌وه‌ بۆ هێلانه‌ خامۆشه‌که‌ی
دوای خۆرنشین.

گه‌ره‌ک مه‌ودایه‌کی دیکه‌ت هه‌بێ
بۆ مانه‌وه‌،
ته‌نانه‌ت گه‌ر ژێرده‌ستی بێ،
ڕاست له‌و‌ چه‌شنه‌ی
ئێمه‌ ده‌ژین.

[به یان]

سه‌مای سه‌رخۆشان


ناسری حیسامی
به‌ ژانه‌وه‌ و ده‌م به‌ خه‌نده‌،
ئاره‌قکردوو، هه‌ناسه‌سوار
له‌ سێبه‌ری شاخه‌کان و
له‌ ته‌نیایی داربه‌ڕووه‌کان داگه‌ڕاین و
له‌ سووتمانی خه‌رمانی سوور په‌ڕینه‌وه‌،
به‌ که‌ناری له‌رز و یاوی منداڵانی نه‌خۆشماندا
به‌ لێواری نیوه‌نووزه‌ی ژنانی تاڵ
به‌ ئاسۆگی سووروشینی پیاوه‌کاندا که‌ هیلاک و تۆزاوی بوون.
له‌ کانییه‌ک ده‌ستمان شۆرد و ته‌وێڵمان شۆرد
پێش ئه‌وه‌ی که‌ ‌ ئه‌سپی بێسوار بێته‌وه‌ به‌رده‌رگای ماڵه‌که‌.



”پیرێکی خاراوی ڕه‌نج و کار“
زۆر پیرتر له‌ جاران
له‌ که‌نار کانیاوێک دانیشتووه‌
ده‌پرسێ: ”خه‌به‌رێک هه‌ر نه‌بوو؟
له‌ فوئاد خه‌به‌رێک هه‌ر نه‌بوو؟“
ده‌پرسێ و نازانم چی بڵێم!

ئه‌و کاته‌
که‌ ئێمه‌
له‌ مله‌ی سێبه‌ر سه‌رده‌که‌وتین
له‌ولاوه‌، چیاکه، زامار و ‌به‌ ته‌نیا، وه‌ستابوو
ئه‌وکاته‌ی له‌ داری ناو وێنه‌ی کتێبان، بۆ تامی به‌ڵاڵووک ده‌گه‌ڕاین
له‌ولاوه‌ باغه‌که‌، به‌ میوه‌ی زه‌ردوسوور لکی داهێنابوو.

ساڵها هیلاک و ئاره‌قڕێژ
به‌ سواری سێبه‌رێک که‌ وێنه‌ی له‌ ئه‌سپی سوور ده‌چوو
به‌ وه‌همی چیادا هه‌ڵگه‌ڕاین.
هیلاک و خوێناوی، به‌ شکۆ و هه‌یبه‌تی سوارچاکێک
که‌ ته‌واو ئه‌رخه‌یان ڕێگاکه‌ی ون ده‌کا و
به‌ نازی شۆخیک که‌ له‌ سه‌مای سه‌رخۆشدا
ته‌مه‌ن و جوانییه‌که‌ی تووڕ ده‌دا.


یه‌ک یه‌ک و پۆل به‌ پۆل
له‌ مله‌ و گه‌رده‌نه‌ی متمانه‌ی درۆزن خزین و
له‌ پێچی کڕێوه‌ی کاره‌سات هه‌ڵدێراین.
.
ئێستا که‌ هه‌موومان وا لێره‌ین.
هه‌موومان به‌رانبه‌ر ئاوێنه‌ی به‌ژنی تۆ وه‌ستاوین
ته‌وێڵمان جێگه‌پێی ده‌رد و ژان
قژ ده‌غڵی ساڵانی بێباران
سه‌رشانمان تۆزاوی
به‌ سووتووی خه‌رمانی هه‌ژاران
چاومان ته‌ڕ، به‌ ئه‌شکی سبه‌ینێ و ئیواران.

که‌س نه‌بوو پێت بڵێ ده‌ مه‌ڕۆ؟
که‌س نه‌بوو پێت بڵێ، براله‌! له‌وه‌تا که‌ مرۆڤ هه‌ناسه‌ی له‌به‌ره‌
له‌ ژیانی بێده‌ردو بێبه‌ڵا و بێ ژانی برسیه‌تی ده‌گه‌ڕێ،
ده‌وه‌ره‌، به‌ ته‌نیا بۆ ده‌ڕۆی؟
که‌س نه‌بوو پێی بڵێ له‌ دوای تۆ
مه‌ریوان
له‌ دوای تۆ کانییه‌کان،
له‌ دوای تۆ کێڵگه‌کان
له‌ دوای تۆ ئه‌و پیاوه‌ ساکاره‌ ڕووتانه‌
ئه‌و ژنه‌ ده‌رد و ڕه‌نج، ئه‌و ژنه‌ به‌ فرمێسک بووانه‌

له‌ دوای تۆ کوردستان
له‌ دوای تۆ شۆڕشی رزگاریی بێبه‌شان
له‌ دوای تۆ شه‌هید و، له‌ دوای تۆ برینیان
له‌ دوای تۆ دایکیان و له‌ دوای تۆ گرینیان
پێوه‌یان دیار ده‌بێ که‌ تۆیان نه‌ماوی؟


ئێستاکه‌ هه‌موومان به‌رانبه‌ر ئاوێنه‌ی به‌ژنی تۆ وه‌ستاوین
به‌ قه‌ده‌ر سه‌ره‌تا و ئه‌نجامی چیرۆکێک گۆڕاوین.
له‌ش پر بوو له‌ هێز و
دڵ پڕ بوو له‌ هیوا
ئێستاکه‌ به‌ عاسای یاده‌کان وه‌ستاوین
وه‌ڕه‌ز بووین له‌وه‌که‌
دانیشین له‌ په‌نا په‌نجه‌ره‌ و
بڕوانین بۆ دوور دوور
وه‌ڕه‌زبووین له‌وه‌ که‌
دانیشین له‌ په‌نا ئاگردان
خۆڵه‌مێش ئه‌مدیوه‌و دیو بکه‌ین
بگه‌ڕێین بۆ تاقه‌ یه‌ک سکڵی گه‌رم و سوور.

پیره‌که‌ی خاراوی ڕه‌نج وکار
ئارام سه‌ر هه‌ڵدێنێ و
ئه‌مجاره‌ به‌ چاوی ته‌ڕه‌وه‌
ده‌پرسێ
”له‌ فوئاد خه‌به‌رێک هه‌ر نه‌بوو؟“

[به یان]

په روانه بال نییه

بینینه

بویه که وه ختی کویر ئه بی

ئیتر نافری

هه تا ئه مری


شیرکو بیکه س

[به یان]

ده لین له دوو قوتبی زه وی

شه ش مانگ روژ و شه ش مانگ شه وه

خور نوستووه و هه ر له خه وه

ئه ی من له کام قوتبه ده ژیم

که ساله های ساله شه وه



هه ژار

[به یان]

عێرفان

شه‌و
ده روێش ده ‌ف لێده‌ دا و
جه‌ زمی ده‌ کا و
ده‌ خولێته‌ وه‌ .
بۆ به‌ یا نی
مناڵه‌ که‌ی
له‌ کۆڵان
ده‌ ف لێده خوڕێ و
شا ت شا تێنی پێ ده‌کا

[به یان]

هه‌ردووكمان...


ئه‌م شیعره‌،
چه‌ند چركه‌ساتی تێدان
كه‌ ئی منن،
به‌ نووسینی،
كه‌ ئی تۆیه‌،
ده‌یدزم،
به‌ خوێندنه‌وه‌ی!

ئیتر ئاوایه‌ پێوه‌ندیمان!

[به یان]

پرسه‌، له‌م دێرانه‌دا


تۆ: پیتێك- په‌یڤێك
له‌م شیعره‌،
كه‌ نه‌منووسیوه‌،
ده‌قرتێنی،
من: ئه‌ندامێك- كه‌سێك،
كه‌ هه‌یه‌...

- بابه‌!، كوشتن چییه‌؟!

[به یان]

كات: 30: 1ی شه‌و


دوای ئه‌م نووسینه‌
تووتن و كاغه‌زی به‌ر كه‌مه‌رم ده‌ردێنم
له‌گه‌ڵ بڕێك حه‌شیش دا
تێكه‌ڵیان ده‌كه‌م،
هه‌ر ئێسته‌ش كه‌ خه‌ریكم ده‌نووسم
ئه‌م په‌یڤانه‌ گه‌رمتر ده‌بن له‌ سۆبا
-ده‌ستم كه‌متر درێژ ده‌كه‌م و-
سیگاره‌كه‌م داده‌گیرسێ:

- له‌ ته‌نیشتته‌وه‌م، ئێسته‌ بۆ كوێ
- ئای!

[به یان]

هیچكامیان نا!


كه‌ گوتم:
- "خۆشم ده‌وێی!"
به‌ بێ ئه‌وه‌ی ڕاست بڵێی،
گوتت:
- "درۆ ده‌كه‌ی!"

[به یان]

میاومیاوی پشیله‌یه‌ك، له‌ ته‌نه‌كه‌ی مێشكم دا


((ئێستا)) بێزارم،
ئه‌گه‌ر نه‌منووسیبا ((بێزارم))،
نه‌مده‌زانی بنووسم وه‌ی داد،
كه‌ ده‌نووسم: وه‌ی ڕۆ!

پێله‌قه‌ له‌ ((ئێستا)) ده‌ده‌م،
تا بزانی سه‌روه‌ری به‌رد نییه‌،
له‌ نێو له‌پی ده‌ستێكی ساغ دا!

ده‌ستی كه‌سێك،
كه‌ بێزاره‌
بگره‌،
وه‌ك ده‌ستێكی تر،
بگوشه‌،
كه‌ به‌رز نابێته‌وه‌،
كه‌ په‌نجه‌كان له‌ جووڵه‌ كه‌وتوون!

چونكه‌ بێزارم؛
وه‌ك پشیله‌یه‌ك، كه‌ هه‌ر ئێستا
هه‌موو ته‌نه‌كه‌كانی پشكنیوه‌ و
پاشماوه‌ی خواردنی نه‌دۆزیوه‌ته‌وه‌،
به‌ ناكامی ده‌گه‌ڕێینه‌وه‌:
له‌ ڕابردوودا،
جگه‌ له‌ قاپێكی به‌تاڵ له‌ گۆشت
كه‌ پڕه‌ له‌ ڕشانه‌وه‌ و
مێشی قه‌ڵه‌و به‌ بێزاربوون
شتێك نییه‌،
تا به‌ ((بینین)) سه‌رحاڵمانكا!

كه‌ پێم ده‌ڵێی:
داهاتوو به‌ گونت،
وه‌ره‌ ماچتكه‌م سه‌گباب!

... ده‌ڕۆم!

[به یان]

مه‌پرسه‌ له‌ چیای ، غه‌ریبیت ده‌كه‌م

جه‌واد حه‌یده‌ری



بێ كه‌سیم فه‌واره‌ ئه‌كات كچێ
تكایه‌ مه‌شكێنه‌ شووشه‌كانی به‌تاڵی غوربه‌تیم
میوانی باده‌ی بێ كه‌سیم به‌
روو له‌ من مه‌نێ با چیتر
یوسفانه‌ شه‌رمه‌زاری هه‌وه‌سی خۆم نه‌بم!
كاتێ ده‌سته‌كانی له‌رزۆكی شه‌هوه‌تیم
به‌تاڵن له‌ شه‌هامه‌تێكی تر
شه‌رابێكی خه‌ستی خوداییم
بۆ ئه‌و كچانه‌ی كه‌ بێ مه‌زه‌
سه‌رخۆشی كچێنی خۆیانن!
شه‌رته‌ له‌مه‌وبه‌دوا كوڕێنیم نه‌به‌خشم
به‌و كچانه‌ی كه‌ له‌ شه‌هوه‌تی ته‌نیایی خۆیاندا
ته‌ریق ده‌بنه‌وه‌!
شێعرم نه‌ده‌ناسی گه‌ر چاوانی تۆ نه‌با
گورانیم نه‌ده‌چڕی گه‌ر لێوی تۆ نه‌با
چیتر ده‌سته‌مۆی عه‌شق نابم
له‌به‌رده‌م جگه‌ره‌یه‌كدا
خۆم هه‌ڵده‌واسم
گه‌ڵا گه‌ڵا سه‌بووریم لێ هه‌ڵده‌وه‌رێ و
دڵۆپ دڵۆپ دووری !
مه‌پرسه‌ له‌ چیای
هیچ نوێژێك به‌رماڵی گوناهم پینه‌ ناكا و
هیچ رۆژوویه‌كم به‌ بێ دڵۆپێك له‌ ته‌نیایی ناشكێنم
تاگه‌یشتن به‌ تۆ ده‌بێت چه‌ند په‌نجه‌ره‌ بژمێرم
له‌ چه‌ند دره‌خت سڵاو بكه‌م
له‌ چه‌ند پۆلیس به‌یانی باش و
چه‌ند جار تێچریكێنم
ئه‌رێ له‌ كوێی ئه‌و شه‌قامه‌ وه‌ستاویی
كه‌ یه‌ك به‌ یه‌كی رێبواران دوو دڵن
له‌ هه‌ر هۆرنێك و
سڵاو و
ئێواره‌ باشێك !
مه‌پرسه‌ له‌ چیای ، غه‌ریبیت ده‌كه‌م
سه‌رتاپای باڵات بۆنی ژووره‌كه‌م ده‌ده‌ن و
به‌ قه‌ت كراسه‌كه‌ی به‌رت ره‌شپۆشم
من له‌ باران و له‌دوایین خه‌ونه‌كانی دایكم ده‌ترسم
من له‌ تۆ و هه‌رچی به‌ "سین " ده‌نووسرێت ده‌ترسم
به‌ ماچێك بمشۆوه‌ له‌ گوناه‌ و
له‌ غوربه‌ت و
له‌ بێ تۆیی تۆ و له‌ بێ خۆمی خۆم!
به‌ قه‌ت دووكه‌ڵی جگه‌ره‌یه‌ك
پڕم له‌ هه‌ڵفرین
پڕم له‌ ته‌نیایی
پڕم له‌ تۆ!
پێم بڵێ كچێ
كام دره‌خت باسی ته‌نیاییم ده‌كا
كام شه‌قام بۆم ده‌گری
كام رۆژنامه‌ سۆراغم ده‌گرێ
كام جگه‌ره‌ بۆم ده‌سوتێ!
با پێت بێژم كچێ
دووری دۆزه‌خێكی فره‌ سه‌وزه‌ڵانییه‌
من و غوربه‌ت نامه‌حره‌م نین
وه‌ره‌ به‌لامه‌وه‌ ئه‌مشه‌و فره‌ باراناوییم
له‌ گرمه‌ی ماچێكی ناوه‌ختدا بمدوێنه‌
وه‌ره‌ تۆ مه‌رگی ناوه‌ختی من با ته‌نیاییه‌كانمان
تا ئه‌و سه‌ری كۆڵان بپێوین و
ماچه‌كانیشمان تا ئه‌به‌د بژمێرین
با له‌ ئامێزی باراندا به‌ شێوه‌یه‌كی تر ئاوێزان بین
وه‌ره‌ با ته‌نیاییه‌كانمان له‌ كۆشی یه‌كتر كه‌ین
گوێ بگرینه‌ نه‌غمه‌ی چه‌كێك كاتێ سه‌رخۆشانه‌ ده‌چڕێت
كه‌س نه‌ڵێ عاشق نیم!!!
مه‌پرسه‌ له‌ چیای، غه‌ریبیت ده‌كه‌م
وه‌ره‌ له‌ به‌ر ئاوێنه‌ی ژووره‌كه‌مدا شه‌رمه‌كانت رووت كه‌وه‌
با له‌ شیعرێكدا بگرین
له‌ ماچێكیشدا سه‌ماكه‌ین
مه‌پرسه‌ له‌چیای
سڵاوی هه‌رچی شاعیرت لێ بێ به‌ خۆشمه‌وه‌
وه‌ره‌ شێعرم كه‌ و سه‌مات كه‌م
هه‌ڵمگره‌ بۆ ناو بۆخچه‌ی كچێنی خۆت
هه‌ر به‌و په‌نجانه‌ت بملاوێنه‌وه‌!
حه‌ز ده‌كه‌م درێژترین شێعر و
كورت ترین سڵاوت پێشكه‌ش كه‌م
غه‌ریبیت ده‌كه‌م ، مه‌پرسه‌ له‌ چیای
خه‌ونه‌كانم بۆنی ماچ و
بۆنی دایك و
بۆنی ئه‌و شتانه‌ده‌ده‌ن كه‌ جێمهێشتوون
ره‌نگه‌ بمرم كچێ به‌ڵام غوربه‌ت هه‌ر زیندووه‌!
وه‌ره‌ مه‌پرسه‌ له‌ چیایی
پڕبه‌ جانتای ده‌ستت وێڵم
له‌ خۆم و له‌ پاس و له‌ سه‌فه‌ر
پڕم له‌و ماچانه‌ی به‌ هه‌تیویی گه‌وره‌ ده‌بن
له‌و سڵاوانه‌ی به‌ بێ وه‌ڵام جوانه‌مه‌رگ
كچێ بێ جانتا و بێ جگه‌ره‌ سه‌فه‌ریم
بۆ ناخی خۆم نه‌بێ بۆ هه‌موو شوێنێك!
دڵته‌نگم بۆ خاكێكی تر و
بارانێكی تر و دایكێكی تر
كه‌س شك نابه‌م تا بێكه‌سیم شه‌ق كا و
میوانی باخچه‌ی ته‌نیاییم بێ!
وه‌ره‌ ئاشتم كه‌وه‌ كچێ
له‌ گه‌ڵ سێبه‌ری ئه‌و ده‌رختانه‌ی لێم زیزن
له‌ گه‌ڵ ئه‌و شێعرانه‌ی كه‌ ناوم له‌ خۆ ناگرن!
له‌ گه‌ڵ ئه‌و ئاوێنه‌ی كه‌ حه‌ز به‌ بینینم ناكا
ئاشتم كه‌وه‌
له‌ گه‌ڵ ئه‌و ماچانه‌ی كه‌ نامدۆزنه‌وه‌
له‌ گه‌ڵ ئه‌وانه‌ی نامناسنه‌وه‌
ئاشتم كه‌وه‌
شه‌رته‌ چی تر له‌ باران زیز نه‌بم و
ده‌نگ له‌ شار ، دانه‌گۆڕم
مه‌پرسه‌ له‌ چیای غه‌ریبیت ده‌كه‌م
خۆم گێل ده‌كه‌م
له‌بارانی ناوه‌خت و له‌ خه‌ونی پڕ سه‌فه‌ر
شه‌و نابڕێته‌وه‌
من به‌ بیری تۆوه‌ خۆم ده‌نووسمه‌وه‌
شه‌ڵاڵی ماچێكی ساده‌م له‌ تۆدا نه‌بێ ناسره‌وم
دووری پێناسه‌ی نییه‌ و غوربه‌تیش ته‌فسیر
خوشه‌ویستییه‌ك شێتانه‌ ده‌مهێنێ و ده‌مبا
بێكه‌سی دامده‌پۆشێ
ڕامده‌ماڵێ
بێ تۆیی ده‌مهارێ
تكایه‌ دایمه‌خه‌ دووگمه‌كانت
به‌ قه‌ت خاڵی نێوان مه‌مكانت ته‌نیام
به‌ قه‌ت نازی سه‌ر لێوانت باریك
هیچ هه‌نارێكی ئه‌م هه‌رێمه‌
به‌ قه‌ت هه‌ناره‌كه‌ی سه‌رسینه‌ت سه‌رخۆشم ناكا كچێ
دووری ده‌م ده‌كا به‌ تۆ
به‌ قه‌ت ماچێكی تۆ هه‌ناسه‌م پێیه‌
بۆ ژن و ژان و ژیان
هیچم وه‌بیر نایه‌
ته‌نها ناونیشانی تۆ نه‌بێ
سه‌ر له‌ نوێ عاشق ده‌بمه‌وه‌
ئه‌گه‌ر ئه‌مجاره‌ سه‌فه‌ری نه‌بم!
بێ ده‌نگیم به‌ لقی په‌نجه‌ره‌یه‌كدا هه‌ڵده‌واسم و
پێكه‌نینم له‌ گه‌ڵ موسافیرێكی غه‌واره‌ی ئه‌م شاره‌دا دابه‌ش ده‌كه‌م !
به‌ دیار خه‌ونه‌كانته‌وه‌ دا ئه‌نیشم
چی بكه‌م كچێ !
ئه‌م شێعره‌ له‌ دووم نایه‌
كۆچی یارم ئێستاش هه‌ر سووره‌
مه‌گری ، تكایه‌ مه‌گری
چاوه‌كانم به‌شی گریانی تۆ ناكه‌ن
فرمێسكه‌كانت قورسن له‌ سه‌ر شانم
چاوه‌كانم بۆنی تۆ و بۆنی موسافیر و
بۆنی هه‌ر شتێك كه‌ تۆ پێت ناخۆشن ده‌ده‌ن.
هیچ هه‌نگاوێك به‌شی ئه‌م شه‌قامانه‌ ناكه‌ن كچێ
هیچ سڵاوێك تا شاعیر بڕ
تكایه‌ مه‌رگ راوه‌سته‌
هێشتا تێر تێر بۆنی خاكم نه‌كردووه‌
هێشتا تێرتێر بۆنی دایكم نه‌كردووه‌
هێشتا تێرتێر بۆنی باران
روحێك به‌ خاك و
سڵاوێك به‌ دایك و
شیعرێك به‌ تۆ قه‌رزدارم
سڵاوێك به‌ په‌نجه‌ره‌ و
مه‌رحه‌بایه‌ك به‌ عه‌شق و
ماچێك به‌ من قه‌رزداری
گه‌ردنت ئازا نه‌بێ
له‌ جێی باران له‌ تۆدا من ده‌بارێم
له‌ جێی په‌ڕه‌ سێلكه‌ له‌ تۆدا من كۆچه‌ریم
له‌ جێی جگه‌ره‌ له‌ تۆدا من دا ئه‌گیرسێم
له‌ جێی تاوان له‌ تۆدا من هه‌ڵه‌بجه‌م
گه‌ر نه‌یته‌وه‌ تاسه‌ی ئه‌م شیعره‌ ده‌مكوژێ
په‌نجه‌ی ئه‌م غوربه‌ته‌ ده‌مخنكێنێ
ئای كچێ
ئاوێنه‌ی ژووره‌كه‌ت فره‌ دیكتاتۆره‌
هه‌زاران بزه‌ی منی ئه‌نفال كردووه‌!
تكایه‌ مه‌پرسه‌ له‌ چیای غه‌ریبیت ده‌كه‌م.

[به یان]

باخچه‌ی پاشا

له‌ باخچه‌ی پاشادا هه‌ناره‌کان پێ گه‌ییبوون
نهێنییه‌ک ده‌گریا.
ڕێبوار،
به‌ ته‌نیشت دره‌خته‌ ماندووه‌کانی هه‌میشه‌ییدا
هه‌نگاوه‌کانی ده‌ڕزیی و
مناڵیی
له‌ چاوانی وێرانی دیوارێکه‌وه‌
به‌رده‌وام بانگی ده‌کرد؛
به‌ڵام به‌فر کۆڵانه‌کانی گرتبوو.

[به یان]

ده‌روێشانه‌
ئه‌و ده‌مه‌ی له‌ گه‌ڵ – با- دا
میوانی زیکری ده‌روێشانه‌ی
شۆڕه‌بییه‌کان بووم
هاوڕێکه‌م ده‌یزانی
په‌پووله‌ پاییزه‌کانم خۆش ده‌وێن
ئه‌و که‌سێک بوو له‌ ڕه‌گه‌زی من
چاره‌نووسی گه‌ڵایه‌کی تێکشکاوی ده‌خوێنده‌وه‌
من ڕه‌نگه‌کانم هه‌ڵگرتبوو
تریفه‌کانم ده‌زانی
چێژه‌کانم ده‌ناسی
کچه‌ سه‌وزه‌کانم ده‌خوێنده‌وه‌
هێشتا پێکه‌نینێکی به‌جێ ماوی
وه‌رزێکی بێ ناوم له‌ ئه‌لبۆممدا ڕاگرتبوو
دره‌نگان بوو
قه‌تییه‌کان ڕۆیشتبوون
خه‌ڵکی ده‌یانکوت:
ساڵگارێکه‌ پاییزه‌!
به‌ڵام هاوڕێکه‌م مردبوو.

[به یان]

نیگاکان خه‌مگین‎تر له‌ ئێواره‌ په‌رت ئه‌بن
حه‌مه‌ی که‌ریمی

بارانێ به‌فرێ چه‌ بارانێکت نیازه‌
ئهه‌م پیاسهه‌ی ئێوارانه‌
خیابان ره‌نگ ئه‌ژمێرێ و
پیاده‌ ڕه‌ویش/ نه‌گه‌یشتی
هه‌رگه‌یشتن چاوه‌ڕێ‎ ده‌ کا
ئه‌م ئێواره‌ نه‌گبه‌ته‌؟
چه‌ند بێ‎حه‌وسه‌ڵه‌یه‌ خیابان و
چه‌ندیش سه‌وزه‌ نیگای ئێوارانت/
ئه‌ی حه‌وسه‌ڵه‌ به‌دبه‌خته‌که‌م
به‌ خیابانێکی بێ ئێنتهام بسپێره‌.
جاده‌/
شه‌که‌ت له‌ ئێسترێس و
شه‌قام به‌ حه‌سره‌تی خیابانه‌وه‌
تووشی مردن نابێ/
مه‌رگ ئه‌یمرێنێ/ نیگای ئێواران و
ئه‌م حه‌سره‌تی شه‌قامه‌
هه‌رنابێ به‌ شه‌هوه‌تی خیابان،
حه‌جمێکمان پێویسته‌ بۆ دا نه‌نیشتن
هه‌وه‌سێ که‌ پارک بێ؟
من ئالووده‌ نابم به‌ قاوه‌ی به‌ تاڵ؟
یاسه‌مه‌ن خانم تۆ بی و
هه‌نده‌سه‌که‌ی به‌رباخه‌ڵت
تۆ بی و نوێژه‌ تاق و تراکان
که‌ هی باوکته‌؟
تۆ بی و نزاکردنی سه‌وای ساڵحانی دایکت
به‌ هه‌وه‌سی خیابانێ که‌ من نیم
حه‌سره‌تی شه‌قامێکم پیا مه‌ده‌

[به یان]

له‌ لێواری زۆنگاوێكدا


ڕابه‌ر فاریق




ئه‌ویشیان كوشت!

ڕه‌نگه‌ سبه‌ی منیش

لێره‌

یان هه‌ر لێره‌

له‌ بن تایه‌ی لۆری

یان له‌ بن ئه‌م دێره‌ی خواره‌وه‌،

بكوژرێم.



له‌ كه‌لاوه‌ فڕێیان دا

له‌ زێراب به‌ جێ ده‌مێنم...



ئه‌میش ده‌كوژرێ!

ڕه‌نگه‌ سبه‌ی

لێره‌

یان هه‌ر لێره‌

له‌ بن تایه‌ی قه‌مه‌ره‌

یان له‌ نێو ته‌نه‌كه‌ی زبڵی

به‌ر ده‌ركه‌ی ماڵیاندا

بماندۆزێته‌وه‌

كه‌نناسێك.



ئه‌و

جلی خوێنینی من بوو

به‌ ته‌نافی شه‌ڕه‌وه‌

ئاره‌قه‌ی ماندووییی بووم،

به‌ سه‌رده‌ستی كراسێكی گوڵداره‌وه‌.



ئه‌و ڕۆییشت

ته‌نیاییه‌كه‌ی وا لێره‌یه‌

له‌ پاڵ مندا،

منێك كه‌ چیدی نامێنم.



كوشتنی ئه‌و،

خیانه‌ت بوو له‌ چه‌ك

مانه‌وه‌ی من،

له‌ ژیان.

[به یان]

دوو وێنه‌ له‌ ئه‌لبوومێكدا



ده‌ستێك، كه‌ گوڵی هێنا

خراپتره‌ له‌ فیشه‌كێك،

كه‌ نه‌یپێكام،

له‌ كاتی وه‌رگرتنی سیگارێك،

له‌ ده‌ستێكی تردا؛

هاكا درێژیان كرد!

[به یان]

نووشته‌


نه‌شمیل مه‌لا یووسفی

به ته‌مای تێپه‌ڕبوون له دیواره‌كان دێم و ده‌چم.
له ‌نه‌كاو به‌توندی ده‌رگا ده‌كرێته‌وه.
چاوی به مۆله‌ق ده‌وێستێ.
ــ چییه قه‌تت ڕۆح نه‌دیوه؟
قاقایه‌ك ده‌كێشێ.
ده‌ست ده‌با و مه‌لافه‌یه‌ك و به‌سه‌ر خۆیدا ده‌دات.
ده‌رگا به‌توندی پێوه‌ده‌درێ.
پارچه‌ سپییه‌که‌ی سه‌ری لاده‌دات و چاوێك داده‌گرێ.
به‌رچاوم تاریك ده‌بێ…
جار له‌گه‌ڵ جار پتر هه‌ست به ته‌نیایی ده‌كه‌‌م.
له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی مه‌لافه‌كه‌ له‌سه‌ر عه‌رز هه‌ڵده‌گیرێ، ئاوێنه‌كه‌ش خه‌یاڵێ له‌بیر ده‌باته‌وه.
دیوه‌كه‌م كپ و بێده‌نگه…

[به یان]

گڕ و ئاگڕ


ئاگڕ و دڵ


ئاور و شۆمینه

سووتان ، سووتانی مه ڵبنده کانی

ژیانی ئه ستێره

یانی

گڕ وجێگای گرێ هه موو

ساته کانی ئه م هه ڵبه سته !

یانی

تۆ

که دیار‌ نیت و

من که

له ژێر ژیڵه مووی نه هاتنتا

له به ند کراوه م !

گڕێک گره ی داوته

نێو بۆرکانی بێ تۆیی و

نا ئارامی و شه پۆلی

گه یشتن به گه وره پانی ئازادی

چۆلم نا کا !

ئه م وشانه کوردیده نووسێتۆ و

له پێچ کانی هۆمید دا

دژ به ده سه ڵاتی رێبه ندانه!

ئه م ئاوره له میشکی لووتکه کان دا سه ر هه ڵئه دات

ئه گه ر شاخی به رزی ئه وینت له بیر چوو

بروا بۆ

دڵ و شوومینه ی هه ست و

راپه رینی گڕ!


ئیره ج عیبادی
عه باس ئاوی تونکابون

[به یان]

به هار بوون وا نابێ
دوکه ڵی سێیاره و
دووکه ڵی که ر گه و
دووکه ڵی گه رده لوو‌ڵی
پێچ و گه ر ده نه
چاوانی ئاسمانی لێڵ نووسیوه
له م لێڵه
ره سته کانم لێڵ ده گه رن
له کام شه قام سه ر هه ڵ ئه که ی
که بۆنی سۆیسه ن و چنۆر
به فر میسک نخشاوه
ئه م وه ر زه کا ره ساتی کام ساڵه
که ده ستی به هار نیگای سیامه ندی له بیر نیه و
به ته م و مژپه نگ ، په نگ ده خاینێ و
له وینه ی زه ردی سرۆشت دا باڵای ئاوینه سه ر و خوار ده کا
په ژاره ی سه ۆ زی ئه ر غه وان
له سووچی وشه کانم تا من و جاده چووله کان
هه ر دین و دین ته واو نا بن!
سه ۆز نه بوو چیمه ن و چیمه نتو و چیا
کاتێ سه ر ماوه ز بۆنی زه هاکی ده دا
شار یاله کانی ده شاردووه
ژێر به رزترین ئاهه نگی نامۆیی!
رێگا رێچوونی نه چوون و
هاتنه وه
بۆ ئامیزی ئاوات ده خۆێنێ
ئاخافتنی ترس و له زی ئاڵبوومه کان
وینه وینه بیره وه یه کانی ده خنکاند
پیی پیتی
هه موو منو تۆ
هه موو ته نیاو
هه موو رێگا
به شوێن ئاوس بوونی کاته نه هێنییه کان ده چن
ره نگه
ره نگی به هاری خۆشه ویستی
له لووتکه ی ئه وین دا
هه ناسنه کانی گۆرا بێ

[به یان]

نام ناسیت


ئیر ه ج عیبادی

له ئامیزم ده گری و
چه ند ئاسمان دووری
له من
سێه ر نیه
خه فه ت
خورۆشی خه ساره کانی
خوزگه و دیسانه وه
خه فه ت
ئه م چه ر خه
چه ر خم ده دات و
تا زه ڵکاو ده سووره ته وه
به ره و کام گوندی
ئه و گه و ره پانه
له م وڵاته دا
مه ڵه ده که ی
که قولایی نا نا سیت؟
قولایی هه ساره
قولی ئیحساس و
قولایی ئه و هه موو من و رێگا!
ئه م نه چوونه
سه ر شۆری به هاره
که پاییز له ده فتری خه ون دا
گه ڵاکانی نه هاتوو ژماره ده کا
پشتم به ست
به ئاو و ئالا و ئاوییه ر
تۆ سه رو نخوون ده ستی هه وره کان و
له ده ست دا و
تا که ما نه ی شیعره کانم
را نه هاتیت!
رۆژ له دووای رۆژ
لیره وار
له نێو قژه کاندا
چاوی گر تم
چاوانه ی بێ بزه یی
چاوانمی چه قاند سه ر
به ررز ترین لوتکه ی مه تر سییه کاندا
هه ر به دووی خۆما ده گه رم
را نا وه ستی
قه تار
قه تار
قه تاره ی خه م
به سه ر باران و و شه کانی ده رخت ده بارێ
جاده کان چۆڵ ده بن
تا قاڵاو
پاساره کان
له سه مای ده ڵاقه دا
مانگ ده نووسن!
که س که س نا نا سیت
مه ر جه
که
رووبار
ئاوازی تۆیی
ده س پێ کرده بێ
دێم و هه ر دێم و
له و په ره ی ڵا په ره ی سپییه کانی فریندا
پێت نا گه م !
چه شا باڵێک
له نێو
هاواره کانتا باڵا ده کا
ها تم و له بێ که سی په پۆ له
خۆمم هه ڵ واسی
به سه ر هه ور و باران و با دا
نام نا سیت
یان چاویڵکه ی کا ته کان ون بووه؟
رۆژ مێر به تاڵ
تاڵ
به تاڵێک
تاله قژه کانمی سپی کرد
ته نایا
ئاواتی دیداری ئاوییه ر
ده ستی گردم !

[به یان]

دڕک ، بێ ده نگی


ئیر ه ج عیبادی

له سه ر چێوه ی ته وه ره که ت
نووسی بووم
" تۆم خۆش ئه وێ "
ده لاقه کانی به یانی داخرا بوون
ته ڵار، ته ڵار ده رگه ی نه کراوه
ئاو رۆشنکه ره وه یان له بیر نه ما بوو
و چاویڵکه ی شو شه کان
نیگایان ون!
له و به ر دیواره کانی هه بوون
له ژێر شه پۆلی ئه و هه موو ده نگه
بێ ده نگی و ته نیایی
دای گر تێ
و من له قه راخی ئه م رووداوه
له نێو ئاوینه دا، نا ئارام
چاوه روانی موسێقای
بییانووی
هه نگاوه کانی تۆ بووم
جۆهه ری پێنوووسه که ت
له کام زه مه ن پڕ
که بیر له باخی سێو نا کا
هه ر رۆژ
ته نافیێکی تازه
بۆ ئه ندامی شیعره کانم هه ڵده واسی
پڕدی ئاسۆی سێ داره کان
به ره و کام رووگه ده روانێ؟
ئه و ساته که
سه ر به رزی فرێنی ساعه ته که ت
به کرێ درا
له و په ره ری به باڵی
د ڕه که جاره کانا
چێیت ده کرد؟
ئێستا
دیسانه وه
د ڕک
ئاسن
دیوار
ته نیایی
و کاره وانی تامه زرۆیی
که بێ ئاواز
تا که ناره ی
گۆاستنه وه به پڵه ده چێ !

[به یان]

ئه م شاره ، شار نا نووسێت و
پێم خۆشه هاوار که م!
بێ ده نگیت
نه ته نیا من و تۆ
که سو تانه وه ی کاته کانی به هاره
چرای چاوه کانت و ئاڵای عه شقه ت
له بیر چووه
بۆ یه مانگه شه و نات ناسێت!
من مه ده به ده ست نا پیاوی پاییزه وه
با
گه ڵا گه ڵای ئاواته کانم
بێ سه و شوێن نه چن!
کاتێک که پیاوانه دیواره کانو ده رۆخان
من خرێک کێشانه وه ی وینه ی ئه سب بووم
ئا گا دار نه بووێت
چه نده تۆ
له شه قامه کانی د ڵما
ها تو چوو ده که ێ
بۆنا بێ شیعرێکی هاو کات
بۆ تۆ و
شاره که موو
ئه سبه بێ سواره کان بنووسم؟
بۆمان گرتنی ئه ستیره کانقه ده غه یه و
خه م
له روانینی ده له قه کان
ئازاده؟
بۆ
تۆ بۆ من
قه ده غه کراویت
ومن
بۆ
نووسینی ره سته کانی نه خوێنده راو ی
ئه م شیعره؟

[به یان]

ئه م شاره ، شار نا نووسێت و
پێم خۆشه هاوار که م!
بێ ده نگیت
نه ته نیا من و تۆ
که سو تانه وه ی کاته کانی به هاره
چرای چاوه کانت و ئاڵای عه شقه ت
له بیر چووه
بۆ یه مانگه شه و نات ناسێت!
من مه ده به ده ست نا پیاوی پاییزه وه
با
گه ڵا گه ڵای ئاواته کانم
بێ سه و شوێن نه چن!
کاتێک که پیاوانه دیواره کانو ده رۆخان
من خرێک کێشانه وه ی وینه ی ئه سب بووم
ئا گا دار نه بووێت
چه نده تۆ
له شه قامه کانی د ڵما
ها تو چوو ده که ێ
بۆنا بێ شیعرێکی هاو کات
بۆ تۆ و
شاره که موو
ئه سبه بێ سواره کان بنووسم؟
بۆمان گرتنی ئه ستیره کانقه ده غه یه و
خه م
له روانینی ده له قه کان
ئازاده؟
بۆ
تۆ بۆ من
قه ده غه کراویت
ومن
بۆ
نووسینی ره سته کانی نه خوێنده راو ی
ئه م شیعره؟

[به یان]

"ماچی شیرین"

به ‌منداڵی له‌ لێوی ئاڵی تۆم ئه‌ستاندووه‌ ماچێ
به‌ پیریش له‌زه‌تی ئه‌و ماچه‌ شیرینه‌م له‌ بیر ناچێ

به‌ سه‌د دوکتۆر و ده‌رمان و په‌ره‌ستار ناکرێ چاره‌ی
که‌سێک تیری مژۆڵی ئه‌و کچه‌ کورده‌ی له‌ دڵ ڕاچێ

ده‌کا گیرۆده‌تر پیرانی دڵته‌ر، ئه‌و کچه‌ کورده‌ی
بچێته‌ مه‌کته‌ب و بسکی به‌ مۆدی تازه‌ هه‌ڵپاچێ

خه‌م و ده‌ردی زه‌مانه‌ پیری کردم، وشک و بێ زه‌وقم
که‌ شاعیر وشک و بێ شۆر بوو له‌ ناو خه‌ڵکی ده‌بێ لاچێ

له‌ گۆشه‌ی بێکه‌سیدا ئێسته‌ وا دڵته‌نگ و خه‌مبارم
نییه‌ باکم ئه‌گه‌ر ماڵم به‌ جارێکی به‌ قوڕ داچێ

به‌شی کوردێکی زانا له‌م وڵاته‌ مه‌ینه‌ت و ده‌رده‌
ئه‌وه‌ی نه‌تویست بڵێ ڕه‌ببی به‌ ده‌ردی کوردی زانا چێ

له‌ ناو بازاری ئه‌وڕۆکه‌ی ئه‌ده‌بدا شێعری تۆ هێمن
وه‌کوو پووڵی چرووکه‌، هیچ ڕه‌واجێکی نیه‌، ناچێ

[به یان]

غه ريبی



له به ر ده ردی غه ريبی و ژانی دووری



له دل دانيمه ساتی کيش سه بووری




په روشی چاره نوسی خه لکی کوردم



له حه سره ت حالی کورد داماو و وردم




ئه ره ئه ی دله خوشی نه بينی



که ساس و بی که س تالی ببينی




شه مال تو بی و کزه ی جه رگی هه ژاران



په يامی من به ره بو دوست و ياران




بلی خاکی غه ريبی بو به به شمان



ئه دی کوا ئه و بليسه ی ئاگری گه شمان

[به یان]

شنو له نارنج خوش رنگ وخوشبو
وت اي داش انار و ارواي ليمو

منيش وينه تو و شاخه داربيم
چو سلطان و تخت ويم برقراربيم

گوشم هميشه و نغمه سازبي
سرم شوريده كرشمه و نازبي

صبا وزير بي شبنم ناظربي
بلبل له بزمم دايم حاضربي

نسيم داده پيم يه يادرگاري
عطري نمونه مشك تاتاري

من و يادگار نسيم دوسم
هنوز بوي عطرش ميو ژپوسم

يه ي روژ بدبختي هاته ديارم
باغبان پير كفته هاوارم

در دم فرمان دا صندوق هاوردن
منيش وينه تو بي چاره كردن

منيش وينه تو كفتم وامار
حاشاله وفا و رسم روژگار

يه له وهار بي شنو له پاييز
بشنو له دونياي دون غم انگيز
شامي كرمانشاهي

[به یان]

له‌ بیرت بێ

له‌ بیرت بێ!
ئه‌ وه‌ تۆ بوی
هه‌ ناسه‌ ی منت خسته‌ وه‌ ستان
له‌ پێچی کۆچی ئه‌ م ئه‌ ستێره‌ دا
که‌ ته‌ نیا شه‌ قامێکی مابوو بۆ ماڵه‌ که‌ تان
ناغافڵ خه‌ ڵتانی خوێن بوو
چاوه‌ کانم
گه‌ ر چی چه‌ قۆ کێشی هیچ کۆڵانێ نه‌ بووم بیجگه‌ له‌ عه‌ شق!
له‌ بیرت بێ!
من دوورترین ئه‌ ستێره‌ کانم ئاگر دا
وه‌ ک سیگارێک ده‌م نا به‌ لێوی
به‌ رزترین بورج و مناره‌ کانی شاروه‌
به‌ ڵکوو تۆ حه‌ ز بکه‌ی له‌ پیاسه‌ کردن له‌ گه‌ڵ شاعێرێک دا
له‌ بیرت بێ!
من ناوی ساڵۆنه‌ کانی چاوه‌ روانیم گۆری
به‌ سالۆنی عاشقانی جیهان.
له‌ بیرت بێ! ته‌نیا چاوه‌ روانی منه
‌که‌ یه‌خه‌ کراسی عه‌شق ده‌دڕێت و
ترمیناڵ وه‌ ڕه‌س ده‌ کات!
له‌ بیرت بێ!
کورسی و نیمکه‌ت نه‌ ماوه‌ له‌ م شاره‌ دا
له‌گه‌ڵ خۆت یان خه‌ یاڵی کراسه‌ به‌نه‌وشه‌ که‌ت دا
دانه‌نیشم
له‌ بیرت بێ!
من یه‌ که‌م که‌س بووم له‌ دونیادا
که‌ له‌ ب تاپم کرد به‌ ده‌فته‌ری شێعر

[به یان]

ئامان هه ێ ئامان


ئامان هه ێ ئامان، ده رون پر ده رده ن
ده رون دارزێاگ، ده ئاه سه رده ن




ئامان هه ێ ئامان ده دووری یاران
دی ره ێێن نێێه فه سڵ وه هاران




ئامان هه ێ ئامان واێ شه ماڵ هاكو
زوڵفه ێل شێوێیاگ تاڵ وه تاڵ هاكو




ئامان هه ێ ئامان چه ن بوشم ئامان
ئه وانه گ یاروون گیشت چێگن ده لامان




ئامان هه ێ ئامان هیوا مه ن بی كه س
ده ده روه چ عشق ره سی وه بنبه س

[به یان]

باوه شم كرد به بالاي خه مه كاندا و
توند توند به خومه وه نوساندن
يه كه يه كه ي ئه و خه مانه باسي تويان بو ئه كردم
ئه وه ي كه باسي كوير بووني چاوي كردي
ئه وه ي كه باسي تينويه تي ئاوي كردي
ئه وه ي تر وتي :

سوتاي ،سوتاي، ره ش هه لگه راو
له ميژودا وه ك تانه ،واي
به نيو چاوي جه لاده وه
بوئه و كه سه خاوه ن بيره
ئالاي ......... ئالاي
دوايين كاتي هه لقرچان و هه لله رزين و سوتان گه يشت
باوه شم توندتر كرده وه خوشم سووتاند.

خه مه كانم به سه ر كلو خه لوزي له شما
سه ماي مه رگ و كوري شيوه نيان ئه گيرا
بليسه يان ئه خسته نيو دارستانو
له و ده مدا ! ئه ري ... ئه ري له و ده مه شدا
خيرا .....خيرا مژده ي به يانيان ئه هينا. بو حه له بچه

باوه شم كرد به بالاي خه مه كاندا توند توند به خومه وه نوساندن ............

شير کو بي کس

[به یان]

ديسانه وه موته ي دوژمن به پيكه نين
چاوي هيواي گول ئه شوري.

ديسانه وه ده ستي ره شي كيمياوي خوي
به روومه تي شاخدا ديني
ديسانه وه قات و قر بو بزه و كه نين»

كامه زامت خوش كه مه وه
ئه ي خوشكه دل سووتاوه كه م
به كام زمان بت دوينم
هو دايكه جه رگ براوه كه م
پرچي ئالوزي سه ر شانت به كام شانه دا بهينم
خه م و تاسه ت، به كام لاوك و كام هوره بلاوينم؟!

ئه ي خوشكه كه م
توله يئه ويني سووتاوت
دارو به ردي زه وت كراوت
به كام به ردي ده م خويناوي بو بسينم؟
ئه مه يه كم جار نيه
كه ئه م گورگه ده م خوينينه
ده روني وه ك ژوري شي دار
شيري سه ر ملي رووته له و هه ژار
دايكي ديوي نه زانين و هه له و فريو
ديت و تيتل و بي بل ئه خوات
شيري مه مكه ي شاخ و شه ك ئه كات،
بزه و شادي له دارستان
له چيمه ن و دارو بردو روبار ئه دزيت
هه ر وه كو دز، وه ك و جه رده!

سه ر ريگا به به هار ئه گريت.

ئه ي خوشكه كه م
هو ئاواره ي ولاته سه ر شكاوه كه م
ده يان شه وه شيعره كانم، وه ك مناليكي زور برسي
مه مكه ي وشكي خاك هه لئه مژن.

ده يان شه وه موم و پينووس و ژووره كه م مانيان گرتووه
ده يان شه وه، خه و له چاوم نه كه وتووه.

به لام...به لام
ساتي نيه خوم نه بينم به لووتكه وه
خه مه كانم نه ده م به ده م بروسكه وه

شير کو بي کس

[به یان]

كچيكي جوان خه ونه كاني دابوو به سه ر ده فه ي شانياو
ترپه ي هه نگاوي بي هيزي له كولاني بيده نگييا
ئاوازي بوو
خه وني شاري تيكه لاوي گرو خولياو تاسه ئه كرد .

هه ر ئه و كچه
ئه لبوميكي پراوپري بيره وه ري له گه ل خويا
شه قام شه قام ئه گه ران و نيشاني خه كو خواي ئه دا
چه پكه ريحانه ي چه ند نامه ي فرميسكاوي
به ده ستيه وه،... سه رتا پا ره ش
له به ر ده ركه ي هه موو مالي را ئه وه ستا
توند توند له دركاكه ي ئه دا...

نامه يه كي ئه ها ويشته ئه وديو درگا...

بو به ياني
هه مو خه لكي نيو شاره كه ره شيان پوشي
وه كو بيستم
كه س ئه و كچه ي نه نا سي بوو
به لام ئازاروهه ناسه ي
دوو به ياني و سي به ياني و بگره زياتر
له نيو شار دا هه ر مايه وه
سال تيپه ري ...... سي ، چوار ، په نج ، شه ش
شار به ده گمه ن ئا زار ه كه ي به بيردا دي
كچه كه مان ئيستا دايكيكي ره ش پوشه
هه رچي شه وه به يه ك چيروك ،هه ر يه ك، چيروك!

به لام هه ر گيز ماندوو نابيت
چيروكه كه ي قه د كون . نا بيت.

هه بوو نه بوو له و هرزيكي قات و قري سوزو عه شقدا كلپه ي گريكي پر له سوز
پرچي تاسه و ئاواتيكي كرد به ده ستمالي سه ر چوپي.

ده وريان گرت و
پي شيليان كرد
خه لووزه كان پر به ده ميان هاواريان كرد
خوشه ويستي ....... خوشه ويستي
هه ر ئه و شه وه تاسه هات و چه پكه ريحانه ي عه شقه كه ي
به نيو شار دا به خشيوه
دواي شه ش سالان
هه واليك هات

"كلپه ديسان داگير ساوه "

دلي تاسه ش دا چله كا

«بليي ئيستا خوشه ويستي مني ماندووي له بير مابي؟!»

شيرکوبي کس

[به یان]

ئاماوه وه هار - مولوی هورامی


ئاماوه وه هار ُ وه هاری شادی
بوی عه تر نه سیم غونچه ی ئازادی

خیل خانه ی خه فه ت بار به نی یش که رده ن
مه ینه ت روو نی یان وه ماوای مه رده ن

خه م وینه ی که مان قامه ت خه م بی یه ن
هه وارگه ی قه دیم نه ده سش شی یه ن

به زم شه وق و عه یش نه ده رووم جه مه ن
ئانه هیچ نه بو نه ده روونخه مه ن

ئینه نه تیجه ی دیای بالای تون
نیشانه ی وصال خال ئالای تون

[به یان]

روژگار

روژگاری به ختم تا که ی هه ر وایه
من و دلداری له یه ک جوادیه

خودایه تا که ی حالی من وابی
هه موو ژیانم هر به ته نها بی

سه رانسه ردونیا حالم ده زانی
که س جاره ی ده ردی دلم نازانی

ته مه ن سه رتا پای گه لا وه رین بور
هه ر زامی سه خت و هه ر دل برین بور

خو توئه زانی چه ن دل شکارم
به دوای عیشقی تو بی هیوا ماوم

ئیتر بوچی توش وازم لی دینی
وه ک گولی به ها ر عیشقم ده مرینی

[به یان]

به شي من

شه م بوم شوعله بوم آمان پروانه ام کردی
فره عاقل بوم آمان دیوانه ام کردی
ته یی به و نیه ته یی نه و
خوش هاتی بان چه و
به نوور وی مانگه ای په چه نی یه برزه
ماچ دوس کردن ای وه ترس ولرزه
ته یی به و نیه ته یی نه و
خوش هاتی بان چه و
باواند به رمی آخ وی چه ویله ته وه
وی زنجیر اخ وی لای ده مه ته وه
ته یی به و نیه ته یی نه و
خوش هاتی بان چه و
دوس اول خاص هاوار آخر میل سردم
ته رکم کردیده هاوار وه قه صه مرد م
ته یی به و نیه ته یی نه و
خوش هاتی بان چه و

[به یان]

باران

واران که ی تیه یدن؟
باران کی می ایی؟
ها له کو مالد؟
خانه تو کجاست؟
له کو پیه نه وکه ید
کجا پهن میکنی؟
هم شو والد
پیراهن توریت را
که ی بوودن واران؟
باران کی می شود؟
له یره بوواری
در اینجا بباری
باوشی له خوه شی
یک بغل پراز شادی
ئه رامان باری
برایمان بیاوری
ئوری هاته وجی
ابری از راه رسید
ده یدن نم وناز
با ناز باران میریزد
گرمه هر تیه یدو
رعد وبرق می اید
که یدن یه قه واز
یقه ان را باز میکند
بووخاک واران
بوی خاک باران خورده
کوچه گرده ور
کوچه را پر میکند
ته قه ی ده سی تید
صدای دستش می اید
ها له پشت ده ر
پشت در است
هه لس هه لاکه
بلند شووبجنب
بچوه پیری یه و
به پیشوازش برو
بنوره واران
به باران نگاه کن
دایه م ریواره
همیشه رهگذر است
زه نگیانه به ش که ید
مروارید تقسیم میکند
سوو تا ئیواره
صبح تا غروب
بایه چو واران
باید مثل باران
بواریم له سه ر
با تمام وجود ببارم
نه جوور که یکوور
نه اینکه مانند درخت کیکو
بومن بی سه مه ر
بی ثمر باشیم

[به یان]

کوردستانی نیشتمانم!رووگه و هه وینی ژیانم! به دیمه ن و خوشه ویستیت راهاتوون چاووزمانم
تو به هه شتی سه رزه مینی.جوانی بی وینه ی جیهانی
پر له نه وت و زیر و زیوی.پر له پیت و ده غل و دانی
داگیری کردووی بیگانه.بو کونده بوو بوویه لانه
دژ مه به!ده بووژییه وه.به ر ته سک و ته نگه ته نگانه
سه ر به خو بوونت نزیکه.روله ی ئازات پیگه یشتوون
ده می خه نجه ر تیژ کراون.بو توله ت ده س له سه ر مشتون
کیژو لاوی ئازادیخواز.شیری ته لار له لان ده ر چوون
چاری داگیر که رانی کورد.یان گیان ده ر چوونه یان ده ر چوون
کوردو کوردستان په رستم.سویند به و رووگه ی خوشه ویستم
تا دوژمن له خاکمدا بی نابی له خه بات بو ه ستم.

[به یان]

خه م بارم. (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)
ئه مبینی که خه مبارو کز و داماوم


وا بیر مه که وه له مه رگ و که س، ترساوم

مردن که له ڕێمه هه ر ده بێ، ناترسم

ژاکاوی ئه وه م ،به ئازادی نه ژیاوم

نیشتمان سوێند بە نامووس و شەڕەفمان کە خاکە پاکەکەتە، سوێند بە شەهیدەکانی ڕێگای سەربەستی و سەربەخۆیت ، سوێند بە پیرۆزی ڕۆلە شەهیدەکانت کە سمبولی ژیانن . تا هەبم لە ژیان دا بۆ تاکە چرکەیەکیش لە یادت ناکەم و لە شوێنی ... دەتپەرەستم.

[به یان]

دايه گيان بگري له سه ر خاكم كه وا شينم ده وي
زور بگريه دايه گيان فرميسكي خوينينم ده وي



من گولي سه د ئاره زوي ژينم له خاكا خه وتووه
خاكي مه يداني خه بات ره نگيني خويني من بووه



دامه نيشه دايه گيان بو هاتني من چاوه ري
دلنيا به ،به سيه تي ، بو ده نگي ده رگا مه گره گوي



دايه گيان سويندم به فرميسكي گه ش و ئيشي دلت
دايه گيان سويندم به جه ور و مه ينه تي بي حاسلت



من ده ميكه جه رگي سوتاندوم هه ناسه ي سه ردي گه ل
دلپري كردوم خه مي ده سكورتي و ره نگ زه ردي گه ل



من كوري كوردي شه هيدي ري ي خه باتم دايه گيان
كوتري خوينين په ري باخي ولاتم دا يه گيان



هه روه كو بيگانه يي دل پر له ناكامي و گري
له م هه مو ده سته، نه بو ده ستي ،كه بي و ده ستم گري



من له شاري خوم غه ريب و بو هه مو بيگانه خوم
كوتري كوژراوي ريگاي لانه خوم،بي لانه خوم



دايه گيان بگري له سه ر خاكم كه وا شينم ده وي
زور بگريه دايه گيان فرميسكي خوينينم ده وي



دايه گيان ئه و كيژه وا ئه تويس به بووكي تو بيت
خوت بده نيشاني جاري با به هيواي من نه بيت




دايه گيان بگري له سه ر خاكم كه وا شينم ده وي
زور بگريه دايه گيان فرميسكي خوينينم ده وي

[آساره]

تمام گانه گم ایلام
اگر هرزه و قوربانت



پرورده ی کردم
ایلام خاکمه
خاکه گیشت کردان
دلی پاکمه

[به یان]

کریوه بوو، دونیا بولیل
له پم کرده لانه ی کلوه به فریکی ویل
وه ک ئاشقیک، تا توایه وه تیمروانی.
که بوو به ئاو، ناسیمه وه.
له کوردستان
دلوپیک بوو... له ناو کانی.

په شیو

[به یان]

عه شق شه ریکه بی کوتایی له گه ل خوا و له گه ل سرووشت
و موعجیزه کاندا
و عاشق هه میشه ده دوریت


به ختیار عه لی

[به یان]

گه ر سیویک بوو له تی ده که م
له تیک_بو خوم، له تیک_ بو تو.

بزه یه ک بوو، له تی ده که م
له تیک_بو خوم، له تیک_ بو تو.

خه فه تیک بوو، به شت ناده م
هه لیده مژم وه ک دوا په تو!

په شیو

[به یان]

چاوت دلنیاییه کی گرده
ئه مبات تا قولایی خویی و
له ناو ته نیاییتدا وونم ده کات

[به یان]

ده لین له دوو قوتبی زه وی

شه ش مانگ روژ و شه ش مانگ شه وه

خور نوستووه و هه ر له خه وه

ئه ی من له کام قوتبه ده ژیم

که ساله های ساله شه وه



هه ژار

[به یان]

په روانه بال نییه

بینینه

بویه که وه ختی کویر ئه بی

ئیتر نافری

هه تا ئه مری


شیرکو بیکه س

[به یان]

ئاواتی دڵ و هێلانه‌ی شێواو

بڵێی ڕۆژێکی ڕامووســـــــــــــــــم نیگاری ســـــــه‌روقه‌د یانه؟
نه‌جاتی دێ دڵی شـــــــــــــــــه‌یدا له‌ زیندانی ئه‌به‌د یانه‌؟
ئه‌ویندار مــ‎‎‎‎اوه‌ یاری خۆشـــــــــــــــکه‌لامی لالــه‌ خه‌د یانه‌؟

ندانم کان مه‌ نامــــــــــــــــــــــهربان یـــــــــــــــــادم کند یانه‌؟
فریب‌انگیز من با وعده‌ای شــــــــــــــــــــــادم کنــــــــــد یا نه‌.

ده‌ڵێن شه‌یدای، به‌ڵی من شێتی ڕووی ئه‌و یاره‌ شیرینه‌م
شه‌هیدی تیری غه‌مزه‌ی ئه‌و گوڵه‌ لێوشه‌هد و نه‌خشینه‌م
برینداری خه‌ده‌نگی دڵبڕی ئه‌و شۆخه‌ ڕه‌نگینـــــــــــــــــنه‌م

خرابم آنچنان کـــــــــــــــــــــز باده‌ هم تسکین نمی‌بــــــــینم
لب گرمی شود پـــــــــــــــــــــــــــــ ــــــیدا که‌ آبادم کند یا نــه‌؟

بڵێن به‌و زاڵمه‌ی ئاشقکوژی بی ڕوحمی چاو پـــــــــــــــــڕکل
به‌ بێ وی ژینه‌که‌م تاڵه‌ ده‌ناڵێنم وه‌کوو بولبــــــــــــــــــــول
بڵێن توخوا به‌سه‌ چیدی نــــــــــــــــــــــــــه‌� �ا ماڵی دڵم کاول

صبا از من پیامی ده‌ بــــــــــــــــــــــه‌ آن صیاد سنگـــــــین دل
که‌ جانـــــــــــــــــــــــــــ ـــــم در کمند اوست آزادم کند یا نـــه‌

هه‌موو خۆشیی ژیانم چوو به‌ من هـه‌ر مه‌ینه‌ت و خه‌م ما
دڵ و ڕووحێکی سووتاوی وه‌کوو په‌روانه‌ بۆ شه‌م مــــــــــــــا
گوڵم ڕۆیی و له‌ دڵما یـــــــــادی ئه‌برۆ و لێو و په‌رچه‌م ما

من از یــــــــــــــــــــــــــــا د عزیزان یک نفس غافل نیم امـــــــا
نمیــــــــــــــــــــــــــد انم که‌ بعد از من کسی یــــادم کند یا نه

ده‌با بگریم به‌ حاڵـــــــــــــــی خۆم که‌ شێوا ماڵ و هێلانه‌م
شکا پیاڵه‌ی شه‌رابـــــــــــــم بوومه‌له‌رزه‌ که‌وته‌ مه‌یخانه‌م
وه‌کوو "ئاشق" ده‌ناڵێنم له‌ ده‌ردی ئیشقه‌ دێوانـــــــــــــــه‌م
‌
"رهی" از ناله‌ام خون می‌چکد اما نمــــــــــــــــــــــــــــ ــــیدانم
که‌ آن بــــــــــــــــــیدادگر گوشی به‌ فریــــــــــــادم کند یا نه‌

ئاشق...

[به یان]

به دل گیروده به و پرچی به چینم
ره ش و ئالوزه وه ک ئه و به خت و ژینم

دلت گرتم ٬خه یالی خوت تیا دی
خه وت بردم که له ودا تو ده بینم

[به یان]

جوانه کچ.......... (<p><b><font color="red" face="Tahoma" size="2">[<span lang="fa">مشاهده فقط برای
اعضا امکان پذیر است </span>. <a href="http://www.iranpardis.com/register.php">
<span lang="fa">برای ثبت نام اینجا کلیک کنید </span>...</a>]</font></b></p>
)

ئـه‌ی جـوانـه‌ کچی چـه‌شنی گـوڵی سووریمـوکـریان!
لـــه‌و ڕۆژه‌وه‌ تـــــۆم دیـــتـــووه‌ شـــێــــواوه‌ژیـــــانـــــم

ڕۆیـشـتـی لــه ‌گــ‎ـه‌ڵ بـــۆنـی بــه‌یـــانـــانـی هــه‌ڵاڵان
مـن مــاوم و تــه‌نــیــایـی و فـــرمـێـســـکـی شـــه‌وانـــم

ئـه‌ی هاوبه‌شی ڕۆژانی پـڕ ئـاواتی لــه‌ ده‌س چــووم!
سه‌د خۆزگه‌ به‌ ئه‌و ساڵه‌ که‌ دڵ گه‌رمی ئه‌وین بوو

ئـه‌مڕۆکه‌ئه‌گه‌ر چه‌شنی خه‌زه‌ڵ زه‌ردم و که‌وتـووم
ئه‌وده‌م خه‌مێکی نه‌مبوو به‌ مه‌رگت خه‌می ژین بوو

ئــه‌ی بـــووکـی دڵــم! پــڕ بــه‌ دڵــم تـــۆده‌پــه‌رســتــم
لـه‌و ڕۆژه‌وه‌ جـێـت هـێـشـتــووم عــه‌زادارم ومـــاتـــم

هـه‌رچـه‌نــده‌ ده‌زانــم کــه‌ ئـیــدی نــایــه‌وه‌ده‌ســتــم
تــا ڕۆژێ بــه‌شـم ده‌بــڕێ لــه‌ دنــیــا بـــه‌تــه‌مــاتــم

ئـه‌ی سـوێـسـنی بـۆن خۆشی لـه‌ ئـاسۆگی هـه‌واران!
کــــاری مــنـی ئــــاواره‌ لـــــه‌ دووریــی تــــۆکــــــراوه

‌جــارێ بـکــه‌ یــادی مـنی دوورکــه‌وتــوو لــه‌شــاران
تـــا ڕایـــه‌ڵ و پــــۆی نـــیـــوه‌ ژیـــانـــم نــــه‌پــســــاوه‌

ئـه‌ی تــاقــه‌ستـێـره‌ی شــه‌وی بـێ نــووری ژیـــانــم!
هه‌وری ڕه‌شی به‌ختم به‌ خـودا تۆشی لـه‌ من کـــرد

هــاواره‌ لـــه‌ من دیــلـی ڕکــــه‌ی بـــه‌نــدی گــــرانـــم
تــــۆ ڕۆیــی و مـن مـــردم و ئــــاواتـــی دڵــــم مـــــرد


عه لی حه سه نیانی(هاوار)

[به یان]

ه‌مردم من ئه‌گه‌ر ئه‌مجاره‌ بێ‌تۆ
نه‌چم شه‌رت بێ ، هه‌تا ئه‌م خواره ‌بێ تۆ

ده‌رونم خاڵییه‌ ، وه‌ك نه‌ی ده‌ناڵێ
هه‌وارێكی چ پڕ هاواره‌ بێ‌تۆ !

بیناییم كوێره ، هه‌ڵنایێ به‌ ڕووی كه‌س
موژه‌م یه‌ك یه‌ك ده‌ڵێی بزماره‌ بێ تۆ

(ناڵی)

[به یان]

ئه‌ی ئه‌و که‌سه‌ی ده‌تپه‌رستم و لێم ونی
تۆ خودا نی ، تۆ خۆشه‌ویستی منی

له‌ ئاسمان نی تا وێت ڕانه‌گا ده‌ستم
له‌ قاف نی کاڵه‌ی ئاسنت بۆ هه‌ڵبه‌ستم

تۆی له‌من ون کرد و منی له‌ تۆ دوور
ئه‌و بستۆکه‌ی دوژمن ناوی نا سنوور

(‌هێمن موکریانی)

[به یان]

ئـه‌م ژینـه‌ كه‌ ڕابـه‌ری ، چ شـیـرین و چ تـال
تووش بی به‌ مه‌رگ ،چ ده‌ر به‌ ده‌ر بی چ له‌ مال

بێ خه‌م بژی خۆش به‌ ، پاش مه‌رگی من وتۆش
بێ پسـانه‌وه‌ دێن رۆژ و شـه‌و و مانگ و سـال

(( هه‌ژار موكریانی ))

[به یان]

له‌گه‌ڵ قه‌ڵه‌م

قه‌ڵه‌م ! من و تۆ و ژیان مه‌زڵوومین
هه‌ر سێ وێنه‌ی یه‌‌ك ، به‌ندو مه‌حكومین

منمه‌حكوومی چه‌رخ، تۆ مه‌حكوومی من
ژیان گیرۆده‌ی دۆستی دڵ دوژمن

هه‌ر سێ باخه‌وان باخی بێ‌به‌رین
هه‌ر سێ مه‌له‌وان گێژی خه‌ته‌رین

(قانع)

[به یان]

ڕۆژی جه‌ژنه‌ ، چاوه‌كانت جوانه‌ جه‌ژنانه‌م ئه‌وێ
من به هه‌ڵپه‌م، چاوه‌كانم، جامی پێوانه‌م ئه‌وێ

سه‌روی باڵات نه‌وبه‌هاره‌ و باخی سینه‌ت پڕ له‌به‌ر
خوانی تۆیه‌ پڕ له‌ نانه‌ بۆیه‌ له‌و نانه‌م ئه‌وێ

(حه‌سیب قه‌ره‌داغی)

[به یان]

تینوویه‌تیم به‌ ماچ ده‌شكێ

كۆچه‌ و ئه‌و كۆچه‌شم به‌ بێ تۆ كرد
شه‌وداوه‌ته‌ و شاییم به‌ بێ دۆ كرد

تینووم، تینوویه‌تیم به‌ ماچ ده‌شكێ
غه‌ریبم، ته‌نیاییم ده‌سته‌مۆ كرد

ناتگه‌مێ، سه‌رێكم لێ هه‌ڵێنه‌
چاوه‌ڕوانیی چاوانمی كه‌م سۆ كرد

شینه‌ دووریی كه‌س و یار و وه‌ته‌ن
كوا فرمێسک، شینیشم به‌ ڕۆ ڕۆ كرد

با به‌سته‌ی ژیان گه‌رووی ویشكم ته‌ڕ كا
گۆیێنه‌ ژیان، ئه‌ویشم بێ گۆ كرد.

هێدی

[به یان]

هه‌تاو

گوڵێ گیان! ڕووگه‌كه‌م با چاوی تۆ بێ
كلـیلـی به‌ندی دڵ با ناوی تۆ بێ

له‌ به‌ر گه‌رمیی ئه‌وینت با بسووتێم
هه‌تاوی ژینی من با تاوی تۆ بێ

[به یان]

تاسه‌

نامۆیی له‌ دار و به‌ردی
ئه‌م وڵاته‌ ده‌كه‌م.
نیشتمانم كرابێ به‌ جه‌هه‌ننه‌میش
تاسه‌ی ده‌كه‌م.

با نامه‌ت بێ و
به‌رامه‌ی نیشتمانم بۆ بێنێ!
با ته‌له‌فۆن زه‌نگ لێبدا و
به‌ بیستنی زمانی زگماكم
بژێمه‌وه‌!
مه‌هێڵه‌ له‌و به‌هه‌شته‌ به‌رینه‌ دا بژاكێم،
ده‌ركه‌ی جه‌هه‌ننه‌مێم لێبكه‌وه‌!

هێدی
زستانی 1996

[به یان]

پرد

ڕێبه‌ندان و به‌سته‌ڵه‌كه‌،
پێم له‌ هه‌نگاوان ده‌ترسێ
قامكه‌كانم له‌ گۆ كه‌وتوون
به‌و سه‌رمایه‌ كه‌سیره‌ بووم.

له‌و غه‌ریبستانه‌
چوار وه‌رزم زستانه‌!

* * *
"كریسمه‌س" پردێكه‌
له‌زستانێكه‌وه‌ بۆ زستانێكی دی
له‌ ژانێكه‌وه‌ بۆ ژانێكی دی.

چ سارد و سڕن ئه‌و خه‌ڵكه‌!
زستانێكیان له‌ دڵ دایه‌
تا لێره‌ بین دوایی نایه‌!
له‌ به‌ر سه‌رمای چاوه‌كانیان ره‌ق هه‌ڵاتم،
جێژنه‌یانه‌ و بۆ مه‌مانان
بزه‌ش ناكه‌ن به‌ جێژنانه‌!
له‌ گوێسوانه‌ی دڵم
چلـووره‌ی په‌یڤه‌كانیان نه‌شته‌رن و شۆڕ بوونه‌وه‌!

سه‌هۆڵبه‌ندانی هه‌ناویان
تا لێره‌ بین ناتوێته‌وه‌!

* * *
چاوه‌ڕوان بووم "نه‌ورۆز"
له‌و زستانه‌م بستێنێ و به‌ به‌هارم بسپێرێ،
هه‌ی داخ ... لێره‌
نه‌ورۆزیشمان سۆزی جارانی نه‌ماوه‌
له‌ هه‌نده‌ران ئه‌ویش پردێكی رووخاوه‌!

هێدی
1.1.1997

[به یان]

له‌ بێده‌نگیی نیوه‌شه‌و دا

ئه‌وشۆ میوانی خه‌ونێكتم،
له‌و خه‌ونانه‌ی به‌ره‌به‌یان له‌ بیرت ده‌چنه‌وه‌.
له‌ شه‌وداوه‌تی ژوانه‌كانت دا
هه‌ر ئه‌وشۆكه‌ دۆی ده‌ستی منی!

پێش ئه‌وه‌ی كازیوه‌ بین به‌ سۆمایی چاوه‌كانته‌وه‌ نێ،
به‌ نیگایه‌ک بمدوێنه‌!
له‌ بێده‌نگیی نیوه‌شه‌و دا
به‌ تریفه‌ی مانگی حه‌زت دامپۆشه‌!
به‌ له‌ره‌ی ده‌نگت
بملاوێنه‌وه‌!

به‌ر له‌وه‌ی ڕێی ژوانێكی دیكه‌ بگری
ئاونگی سه‌ر تاسه‌ و حه‌زه‌كانت
به‌ گزینگ بسپێره‌،
با ڕازی تۆ له‌ هه‌تاو ببیسم!

هێدی
10.5.2001

[به یان]

پرس

به‌ره‌و هیچ ده‌بمه‌وه‌ ...
ژیان دێ و
به‌ پێدزه‌ به‌ په‌نامدا تێده‌په‌ڕێ،
هیوام شه‌كه‌ته‌ و خه‌ونووچكه‌ ده‌یباته‌وه‌.

نه‌ ئاو ده‌مبا
نه‌ برووسكه‌ ده‌مسووتێنێ
نه‌ با ده‌مبا
نه‌ بارانه‌ ده‌مخووسێنێ.
ئه‌وه‌ هاته‌
یان نه‌هاتیی؟
ئه‌وه‌ شنه‌ی هه‌ناسه‌ی به‌هاره‌
یان زریانی كۆچێكی دی؟
ئه‌وه‌ گڕی ئاوری نه‌ورۆزه‌
یان جه‌نگه‌ی سووتانێكی دی؟
ئه‌وه‌ چیرۆكی هه‌ڵه‌ و هه‌تڵه‌یه‌
یان هاواری بیرێكی دی؟
ئه‌وه‌ كوردستانه‌
یان گۆڕستانی ئاواتی مردوو؟
ئه‌وه‌ گنجی سه‌ر ته‌وێڵی كورده‌
یان رێچكه‌ی دووپاتبوونه‌وه‌ی مێژوو؟
ئه‌وه‌ چاوساغی رێناسه‌
یان زلكوێری رێگا ونبوو؟
ئه‌وه‌ تاراوگه‌یه‌
یان هه‌وارگه‌ی هه‌لێكی له‌ ده‌ست چوو؟
ئه‌وه‌ باوه‌شی ژیانێكی نوێیه‌
یان نوێنی مه‌رگێكی نووستوو؟

به‌ره‌و هیچ ده‌بمه‌وه‌ ...
ئه‌وه‌ تێشكانه‌
یان سه‌ركه‌وتن؟

هێدی
به‌هاری 1995

[به یان]

هه‌واری خاڵی

-------------------
- شینی هێمن -
-------------------

ئه‌ی هه‌تاوی بزڕكاوی ئه‌و هه‌واره‌!
ئه‌ی خێڵه‌كه‌ی به‌ره‌و ژووری ئه‌و به‌هاره‌!
ئه‌وڕۆ ئاسۆ چاوه‌ كانییه‌ک بوو مه‌یی.
ئه‌وڕۆ ده‌ریا چاو له‌ رێی رووبارێک بوو هه‌ر نه‌گه‌یی.
ئه‌وڕۆ ژوانگه‌ی دڵسووتاو
سارد و كپه‌،
نه‌ ترپه‌ی پێیان
نه‌ خورپه‌ی دڵان،
نابیسرێ سرته‌ و چپه‌.

به‌هارێكی ویشكه‌ساڵ،
به‌ هه‌نیسكان
ئه‌سرینی خه‌م
بۆ هه‌واری "شیلاناوێ"
ده‌كاته‌ ته‌م.
"تاقه‌دار"ی سوێراوچێژ
په‌لكی به‌هاری وه‌ری
كۆچی گراویی نه‌دی:
"تاقه‌داری كزی پیری عه‌وداڵ
دیمه‌نی "هێمن"ی هێنامه‌ خه‌یاڵ
وه‌كوو ئه‌و تاک و ته‌ریک له‌م لێژا
غه‌یری سوێراوی گڕاو نه‌یچێژا".(1)

په‌ری ئازادی له‌ كوێی؟!
هه‌ڵوه‌دا "هێمن"ه‌كه‌ی ده‌ربه‌ده‌رت
تا ده‌می ئاویلـكه‌دان،
گه‌لێ جار بۆ كوڕی گه‌ل ناردییه‌ سه‌رت.
ئه‌ی سواره‌ "هێمن"ه‌كه‌ی ئه‌و بواره‌!
گه‌لێ تاوان
گه‌لێ تانه‌
گه‌لێ بوختان،
بوونه‌ مژ و
بوونه‌ ته‌می ئه‌و رێگایه‌.
تو سوارێكی شاره‌زا بووی
ته‌مڕه‌وێن بووی
تۆ هه‌تاو بووی و ئاوا بووی.
تۆ هه‌تاوی و به‌یانییان
گزینگت له‌ به‌ژنی كه‌ژان ده‌هاڵێنی و
هه‌ڵدێیه‌وه‌،
تۆ كۆچ ناكه‌ی
هه‌ر دێیه‌وه‌.

په‌ری خان و مانی شێعر!
ئه‌ی به‌ هه‌وای ئه‌و كوێستانه‌ ڕاهاتوو،
ئه‌ی به‌ به‌فر و باران و كڕێوه‌ دا هاتوو!
ده‌سگیرانی "هێمن"ت
بارگه‌ی بۆ هه‌وارێكی نامۆ تێكنا ...
ئێستاش خوێنی له‌ ده‌ماره‌كانی تۆ دا
هه‌ر له‌ گه‌ڕ دا.
ئه‌تۆش نه‌مری و چاو لێكنانێی
ئه‌تۆ دارێكی ریشاژۆی و
قه‌ت پیر نابی و
له‌و خاكه‌ بارگه‌ت تێكنانێی.

ئه‌رێ شوانه‌!
هانێ شمشاڵ و
ئه‌وشۆ شینی ئه‌و شه‌وه‌ برینداره‌ و
شینی شاعیرێ دڵ به‌ سۆ بگێڕه‌،
له‌ گوێن ماڵاوایی و
ژانی ئاواره‌یی دا
به‌ گه‌رمه‌ سۆزێ تێیتووڕێنه‌،
به‌ چریكه‌ی لاوكێ
په‌چه‌ی ئه‌و شه‌وه‌زه‌نگه‌ دادڕێنه‌.

ئه‌وشۆكه‌
هه‌سته‌ و ئۆقره‌ ناگرێ ...
ئه‌وشۆ دڵه‌ و
به‌رگه‌ی ئه‌و ژان و بركه‌ ناگرێ ...
ئه‌وشۆكه‌ ئه‌ستێره‌ و مانگ
له‌و شه‌وه‌ سڕه‌ راساون،
ئه‌وشۆكه‌ بزه‌ و شادی
دوو سازی ژێ پساون.

ئای "ئایشێ خان"! (2)
ئێستا چاوه‌كانی كوردستان
وه‌ک چاوانی تۆ ته‌ڕن،
ئێستا كه‌ژ و نواڵه‌
ته‌لان و به‌نده‌ن
سوێسن و به‌یبوون و گوڵاڵه‌
ده‌سته‌وئه‌ژنۆ چاوه‌ڕوانی
زه‌رده‌په‌ڕن.

ئاخ ... "ئایشێ خان"!
ئه‌وشۆكه‌ "هێمن" نایه‌ته‌ ژوان
نایه‌ته‌ ژوان!

ئێستاكه‌ هه‌وار مه‌كۆی خه‌مه‌
ئێستاكه‌ كوێستان تارای ته‌مه‌.

ئای شه‌نگه‌بێری ئه‌و هه‌واره‌!
هاوار كه‌ "فاته‌ ڕه‌شێ"(3 )
با بێ و به‌ سۆزی ده‌نگی گه‌رمی
له‌و شینگایه‌ خه‌مان دابه‌شێ:
"هه‌ی مه‌كه‌، رۆڵه‌ مه‌كه‌، بابانوێرانم مه‌كه‌،
خه‌ڵكی به‌ تاڵانی ده‌چۆوه‌، مه‌ڕه‌، به‌رانه‌، به‌خته‌یه‌، شه‌كه‌،
ئه‌منی مل به‌ كوێن به‌ تاڵانم ده‌چۆوه‌، گه‌ردنی زه‌رد و
به‌ژنی باریک و ڕووی به‌ خاڵ و دوو چاوی ده‌ به‌ڵه‌كه‌".(4 )

ئێستاكه‌ هه‌وار مه‌كۆی خه‌مه‌
ئێستاكه‌ كوێستان تارای ته‌مه‌.

هێدی
به‌هاری 1986

[به یان]

پێڵاو

جووتێ پێڵاوم كردنه‌ پێ
كه‌ند و له‌ند و
قۆرت و گه‌وه‌،
هه‌ڵه‌نگووتن،
هه‌ستانه‌وه‌،
نیشتمان و
بووژانه‌وه‌م پێناساندن.

كه‌چی ئێستا له‌ هه‌نده‌ران
بۆ پێم نابن.

هێدی
زستانی 1991

[به یان]

نیشتمان

(زاراوه‌ی"لهجه‌ی" فه‌یلی)

عشقت وێنه ی خوێن ها له ره گانم


تان و پوو دڵم مه زگ سۆخانم

هه ناسه ێ سینگ، نۆر چاوانم

ناوت هه میشه ورد زوانم

گیانم وه فدات ئێ نیشتمانم

ئارام گیانم روو‌ح و ره وانم

ویر و خێاڵ رووژ و شاوانم

ئاساره ی به ختم له ئاسمانم

تووزی له خاكت ها له گیڕفانم

رووڵه ی په روه رده ێ كورده مالانم

گیانم وه فدات ئه ێ نیشتمانم

رووڵه ی گیان وه فداێ كوردێستانم

گیانم وه فدات ئه ێ نیشتمانم

[به یان]

ئه‌گه‌ر هاتی.....


ئه‌گه‌ر هاتی

وه‌ک بارانێك له‌پایزدا

لێم بباره

ته‌پوتۆزی

سه‌ر دره‌خته‌ بێ گه‌ڵاکان

ڕابماڵه

ئه‌گه‌رهاتی

به‌هێواشی له‌سه‌ر که‌ناری

ئه‌م دڵه‌م

له‌نگه‌ر بگره

نه‌کا له‌قوڵایی دڵما

بزر ببی

ئه‌گه‌ر وون بویت

هیچ که‌س نیه

هانا بۆ ڕزگاربوون به‌ریت

چونکه‌ دڵم

زه‌ریایه‌که

له‌ خۆشه‌ویستی ودڵداری

به‌هه‌شتێکه

له‌ئێواران و له‌ جوانی

[به یان]

یاران

له ژیر زه رده و نووری مه غریبدا ده گریم دیسان
له ناو به فری به ر به یاندا ده گریم دیسان

من ده گریم و ده زانم ئه و چه ند پیروزه
بو خه می من باوه شی ئه و چه ند به سوزه

ئیتر یاران لیم گه رین با ئه مشه و شینی عه شقی بكه م
بو ئه م سوزه مانگی قه له م چروی وشه من به ری بكه م

ئه مشه و جه ژنی شیعره و به دمه ستی منه یاران
شه وی به خته و ره هیله ی عه شقه ئه مشو یاران

تو ته ماشای كچانی شار به چرپه وه
به قریوه ی هه زار نازی سه ره ریوه

چون وه كوو مه ل پولاوپولی
سه ر چناران دین و ده چن

قه تاری گول چه می غه من
چروی سه وزن دین و ده چن

ئیتر یاران …………

[به یان]

وه ره وه

وه كوو ده ریا شه پول ده ده م
به گریان هه راسانم

به چوار ده ورم گیژه ن ئه خوم
چی به سه ر هات ده سگیرانم

ده سگیرانم وه كوو په ری له كه ناری خورئاوا بوو
به بی بزه ی مال ئاوایی له ده ستم ده ر چووه بی شوو

ئه و روژانه ی به یه كه وه په ری گولمان هه لئه وه راند
ئه و ساتانه له لیوی یه ك ماچی به هاریمان ئه چاند

وه ره وه وه ره وه ده ردی دل چاره كه ی
ده ردی دل گرانه و با ئیتر چاره ی كه ی

با ئیتر نه سووتیین هه ردووكمان تاكوو هه ین
وه ره وه له غه ریبی وه ره وه

بگه ریوه تاكوو ده ستی باغچه و به هار لیوه بگرین
بگه ریوه له غریبی باچی دی بو یه كتر نه گرین

ئیستا ئیره وشكه بومن وه كوو عه رزی گه لا وه رین
ئیستا پیكی په شیمانی ئه نوشم له داخی ئه وین

[به یان]

به سه رهاتی


به سه رهاتی دلداریم
بوته باسی ئه م شاره

هه موو خه لك ده یزانی
بی وفا بووی ئه م جاره

دلی منیش مشتیكه
توانای ئازارت ناكا

خوشم لیره ئاواره م
وازم لی بینی چاكه

گریان له گیانی من دا
له دوای تو وه ك بارانه

ئه زانم روژی ده مرم
هه ر به عیشقه ی جارانه

عیشقی من داستانی بوو
هه موو كه سی پیی زانی

كه چی تو خسته ژیر پیت
منیش بووم به قربانی

[به یان]

بوچی


بوچی به ته نیا لیره جیت هیشتم
چیروكی عیشقی لاویت پی نیشتم

دیاره نازانی گولم وا نابی
نه عیشق وایه و وه فایش وا نابی

كه تو جیت هیشتم گولم چرو بوو
ئاخر عیشقی تو هه مووی درو بوو

عیشقم چوو ، گولم چوو
روژگارم به سر چوو ( عومریشم)

چاوه ریی به هار بووم
قه ت نه مدی و به سه ر چوو

دلیك عاشق بی هه ر ده نالینی
دلی تو به رده دلم ده شكینی

نه تو عاشقی نه عیشقیش وایه
خوشه ویستی من به بی په روایه

نه مزانی ئه توش ده روی به ویلی
وه ها به جاری توش به جیم دیلی

[به یان]

ئه‌رێ دڵ بێ‌شه‌رابی له‌علی گوڵ ڕه‌نگت له‌ گوڵ چبكا؟
كه‌جیلوه‌ی گوڵ له‌ گوڵشه‌ندا نه‌بێ، بولبول له‌ چڵ چبكا ؟

كه‌هه‌ڵ گیرسا له‌ نۆره‌ی باده‌ شه‌معی حوسنی جانانه‌
نه‌چێته‌ سه‌ر ته‌ریقه‌ی حه‌زره‌تی په‌روانه‌، دڵ ،چبكا؟

له‌هه‌ر جێیه‌ك هه‌ڵێ خورشیدی عیشقی گوڵ‌ڕوخانمه‌حوی
ئه‌گه‌ر عه‌قڵی ببێ، له‌و جێگه‌ ئاونگی عه‌قڵ چبكا؟

(مه‌حوی)

[به یان]

به‌نوری باده‌ كه‌شفی زوڵمه‌تی ته‌قوا نه‌كه‌م ، چیبكه‌م !
به‌شه‌معێكی وه‌ها چاری شه‌وێكی وا نه‌كه‌م، چیبكه‌م !

له‌خه‌زنه‌ی دڵمدا هه‌رچی هه‌یه‌، هه‌رداغی سه‌ودایه‌
ده‌سا ئه‌م نه‌قده‌ ده‌ردی عیشقی پێ سه‌ودا نه‌كه‌م چیبكه‌م !؟

له‌گه‌ڵ ده‌ستی مه‌لا ڕێ ناكه‌وێ زونناری زوڵفی یار
وه‌كو (شێخ) ئیختیاری مه‌زهه‌بی (ته‌رسا) نه‌كه‌م ،چیبكه‌م !؟

(مه‌حوی)

[به یان]

خه‌رامی ناز ئه‌گه‌ر هێنایه‌ له‌نجه‌ سه‌روی مه‌وزونت
وه‌كو له‌یلا، له‌سه‌ر ڕێ پرسشێ كه‌ حاڵی مه‌جنونت

ده‌ترسم گه‌ردی خوێنی من له‌ شیشه‌ی گه‌ردنت نیشێ
وه‌گه‌رنا ، غه‌م نیه‌ بمرم له‌ حه‌سره‌ت لێوی مه‌یگونت

(مه‌حوی)

[به یان]

وه گه‌رد مشتي ژانه‌و هه‌م هاتنو خه‌نستِن
هه‌ر چيگه دار سه‌وزه شكانن و خه‌نستِن
منسْتِنه كه‌لاوه‌يگ وه ناو ديه‌كه ي خراويگ
ماله‌يل به‌رز ئيمه رمانن و خه‌نستِن
تا ديوْنيان وه ماليگ تريْوْسكه‌ي ئاگري تي
هه ر چيگْ بريقه دادِن كُشانن و خه‌نستِن
ريوْ نانه هه‌ر چي وه‌رده گه‌نِم گه‌نِم هه ل كه نين
تُيوه‌م نه‌هات وه جايان وه شانن و خه‌نستِن
دي داشتيا خاسه‌و بيْوْن ئه‌و زه‌خم كونه‌گانه
هاتن و هه‌ر چي زه‌خمه كُلانن و خه‌نستِن
ئه‌را يه‌كِ نه‌ميني ئاگرْ وه ناوِ كوواني
هه‌ر چيگِ چيلگه‌يله سزانن و خه‌نستِن
ئه را يه‌كِ بزانن چه ها دله‌يل ئيمه
دل و ده‌ريْوْن گشتي چه‌كانن و خه‌نستِن
كليل قُرس گه‌ورايگْ وه بان ده‌روه‌چه‌يل دان
خوه‌يان وه ژير خاني دراتن و خه‌نستِن

[به یان]

وه‌ک هه‌وری پڕله ‌بارانی
چله‌ی زستان.
وه‌ک چۆڕاوگه‌ی چیایه‌کی


هه‌میشه به‌فر هه‌ڵگرتوو.
وه‌ک شه‌لاله‌که‌ی عه‌لی به‌گ.
چاوه‌کانم
په‌یتا
په‌یتا
فرمێسک بۆ تۆ !
هه‌ڵ ده‌ڕێژن...
وه‌ک باوکیکی جگه‌ر بڕاو.
وه‌ک دایکێکی
کۆرپه‌ له‌لێ بزرکراو.
وه‌ک ئه‌وانه‌ی
چه‌ند کۆرپه‌یه‌کی شیرینیان
به ده‌ستی خۆ
له غۆڕستانی سینه‌دا
ناشت بێ..!
خه‌م و خه‌یاڵ
ئێش و ئازار
ڕۆژی چه‌ند جار
جه‌سته‌ی جوان و
پڕ له حه‌زی
ئاواته‌کانم ده‌نێژن
دڵه‌ی له‌ت له‌ت و
خوێناویم.
هه‌مووئه‌ندامانی
له‌شم
ده‌ردی دووری تۆ
ده‌چێژن...!

[به یان]

نه قصه ت راسه نه وه قه ول که س که ی
نه ری وه راس به ی نه هاوار ده رکه ی
هه م بی اعتمادی هه م اعتماد نه یری
وه یجوره زانم تو فره سه یری
زه خم زوانت زه ره ر له خوه ت ده ی
کی قازانچ که یتن کی منفه عه ت به ی
یه ک جه م نیشتنه له بان تا وه خوار
هه رکه س وه شکلیک مه که یتن هاوار
یه کی نقوض ده ی یه کی که ی ته فسیر
له لیان هالی ناوم وه صداقه ت پیر
نه وه گفتار باوه ر که ی نه یچ خو وه قه له م
که س راس ناویشی یا خو من هه له م
گشتی وه قصه تومه ت بار یه ک که ن
وه هاوار هاوار وه دادو شیوه ن.
بایه د جور سه رباز فه رمانبه ر بیمن
له تصمیم گیری بی خه وه ر بیمن
بیست و هه شت سال نه و که ری بیگانه به سه
ته فره قه و دو دلی، ئیمه خواست ناکه سه
ده س قه یبیک له کوروه بایت بیه یت نجاتمان
خو بیگانه یچ هه رگز ناکه ی خه لاتمان
فقط خوه مانیم چاره ی خوه مان که یم
با له بیگانه ده س دریژ نه که یم
یه ک ریگای راسی بخه نه وه رمان
تا بزانیم چه که یم خه رگ وه سه رمان
ئه وقه ره وه تیم ئه وقه یچ ژنه فتیم
هه مرای هیچ نه ویه گشت له پا که فتیم

[به یان]

به‌س بكه‌ ئه‌ی ئه‌شكی خوێنینم ، به‌ غه‌ممازی ته‌لاش
ڕازی عیشق و ده‌ردی دڵ خۆ هه‌ر چی بۆ كردۆته‌ فا‌ش

شه‌رتی كرد ئیتر له‌ كوشتن به‌س بكا، یا ڕه‌ب بكه‌ی
ئه‌و وه‌فا به‌م شه‌رته‌ كا، ئه‌مما له‌ قه‌تڵی من به‌پاش

(مه‌حوی)

[به یان]

دڵم ئه‌مشه‌و نه‌خۆشی نیسبه‌تی چاوێكی بیماره‌
جگه‌ر غه‌ڵتانی خوێنی حه‌سره‌تی لێوێكی خۆنخواره‌

سه‌رم شێواوی شێوه‌ی فیتنه‌ هه‌ڵگیرسێنی شوخێكه‌
حه‌واسم ته‌فره‌قه‌ی عیشوه‌ی دڵ ئاشووبێكی عه‌ییاره‌

خه‌یاڵی زوڵفی ده‌رناچێ له‌ دڵ تا ده‌رنه‌چێ ڕۆحم
سپێراوه‌ خه‌زینه‌ی به‌ختی ئێمه‌ به‌و سیاماره‌

له‌شینی فیرقه‌تی ئه‌ودا ئه‌وه‌نده‌ش ئه‌شكی سورم ڕێت
به‌ده‌وری جێگه‌مه تا بڕ ده‌كاتن دیده‌، گوڵزاره‌



(مه‌حوی)