هنر >> طراحی پارچه و لباس

مقدمه

برای بزرگداشت و ارج گذاشتن به مقام شاعران، نویسندگان، دانشمندان و وزیران، بهآن‌ها جامه‌ای دوخته می‌بخشیدند که به آن خلعت می‌گفتند. برای مجازات مقصران نیزلباس ناموزون بر تنشان می‌کردند و کلاهی مضحک بر سرشان می‌گذاشتند و او را پیاده یاسواره در شهر می‌گرداندند. حتی وقتی می‌خواستند از قدیمی‌‌ترین و مجرب‌ترینپهلوان‌ها سخن بگویند، می‌گفتند که فلانی پیش‌کسوت است، یعنی که او یک پیراهن بیشترپاره کرده و یا در زورخانه لنگ و اِزار را زودتر گرفته است.به عبارت دیگر در طیتاریخ همیشه لباس بیانگر فرهنگ، قومیت، شخصیت و مقام یک فرد بوده و به همین دلیلارزش و اهمیت بسیاری داشته است و باز به همین دلیل باید برای رشته طراحی پارچه ولباس، ارزش بسیاری قائل شد چرا که این رشته از یک سو در حفظ فرهنگ و ملیت یک کشورنقش به سزایی دارد و از سوی دیگر می‌تواند بهترین، راحت‌ترین و کاربردی‌ترینلباس‌ها و پارچه‌ها را برای مردم جامعه به ارمغان بیاورد. رشته‌ طراحی‌ پارچه‌ ولباس‌ یک‌ رشته‌ هنری‌ کاربردی‌ است‌ که‌ دارای‌ سه‌ گرایش‌ طراحی‌ لباس‌، طراحی‌چاپ‌ پارچه‌ و طراحی‌ بافت‌ پارچه‌ می‌باشد.


رشته.ای کاملا ذوقی و هنری که دانش.آموزانی که این رشته را انتخاب می.کنند چه بخواهند چه نخواهند باید اهل حوصله و آشنا به شرایط اجتماعی و روحیات و ارزش.های اعتقادی مردم ایران باشند. در طراحی پارچه خصوصیات اقلیمی، آداب و رسوم و باورهای مردم در رنگ.ها و طرح و اشکال مختلف تأثیر گذار است. رابطه این رشته به صنعت نساجی، که بعد از نفت از صنایع مهم و اشتغال.زای کشورمان است، مانند رابطه روز و خورشید است.
علاقه به لباس در دختران دانش.آموز می.تواند شانس بیشتری را برای موفقیت آن.ها به ارمغان آورد. بد نیست بدانید که ضریب درس خلاقیت تصویری و تجسمی در این رشته ۴ می باشد.


درسهای رشته
آشنایی با پارچه و لباسهای سنتی ایران
آشنایی با رشته.های هنری معاصر

آشنایی با هنر در تاریخ
آشنایی با هنرهای سنتی ایران
انسان طبیعت و طراحی

انقلاب اسلامی و ریشه.های آن از قرن سیزدهم
پارچه شناسی
تاریخ اسلام
تاریخ پارچه و نساجی
تاریخ لباس در ایران و جهان
تحقیق

تحول صنایع دستی در دنی
تربیت بدنی
خوشنویسی و طراحی حروف

زبان خارجی (نظری و عملی)
زیست.شناسی
طرح و رساله نهایی
فارسی
مبانی هنرهای تجسمی
متون اسلامی (آیات و احادیث)
معارف اسلامی
هندسه نقوش در صنایع دستی ایران
هنر و تمدن اسلامی
کارگاه دوخت
کارگاه رنگرزی
کارگاه طراحی بافت مقدماتی
کارگاه طراحی پایه
کارگاه طراحی تخصصی
کارگاه طراحی چاپ
کارگاه طراحی چاپ مقدماتی
کارگاه طراحی لباس
کارگاه طرح و تهیه الگو
کارگاه عکاسی پایه

صنعت و بازار کار
زمینه.ها و مشاغلی که فارغ.التحصیلان این رشته می توانند در آنها مشغول بکار
شوند عبارتند از:
ـ ارائه خدمات مشاوره.ای به نهادها، کارخانجات، مؤسسات آموزشی و تولیدی و… ، در زمینه طراحی لباس مناسب برای عملکرد خاص مورد نظر آنها.
ـ خدمت در مؤسسات تولید و دوخت لباس، کارگاهها و کارخانه.های نساجی دولتی و خصوصی که با کار بافت و چاپ پارچه اشتغال دارند ، به عنوان طراح.
– تأسیس کارگاههای بافت و چاپ پارچه (اعم از مفرح و تزئینی) و دوخت لباس.
– مشاوره تدریس و کار پژوهشی در نهادهای دولتی و خصوصی مانند سازمان صنایع دستی ایران، اداره کل هنرهای سنتی اسلامی، موزه.های مختلف، هنرستانهای هنری و… در زمینه لباس و پارچه.
طرح‌ها و نقش‌های پارچه، جلوه‌ای از اصالت هنری و فرهنگی یک ملت است. ایران نیز در زمینه طراحی بافته‌های گوناگون که هم‌اکنون زینت بخش موزه‌های معتبر است دارای سابقه درخشان و غنی‌ای است. به منظور اعتبار بخشیدن به این هنر و احیای سنن هنری ایران، رشته طراحی پارچه و لباس با سه گرایش «‌طراحی لباس » ، «طراحی بافت پارچه» و « طراحی چاپ پارچه» به عنوان یکی از رشته‌های دانشگاه هنر ایجاد شد. هدف این رشته آماده کردن متخصصانی است که به بتوانند با بهره‌‌گیری از میراث غنی فرهنگی و هنری که در زمینه طراحی لباس و نقش و چاپ پارچه داشته‌ایم به طراحی بپردازند و از این طریق به بالا بردن کیفیت هنری منسوجات داخل کشور پرداخته و حرکتی به سوی استقلال اقتصادی و فرهنگی داشته باشند.
دانش آموختگان این دوره قادر خواهند بود به عنوان طراح در کارگاه‌ها و کارخانجات نساجی اشتغال یابند، همچینین با راه‌‌اندازی کارگاه‌های کوچک، به چاپ پارچه اعم از مصرفی و تزیینی پرداخته و با ارائه خدمات مشاوره‌ای و کار پژوهشی در سازمان‌های صنایع دستی و موزه‌های مختلف فعالیت داشته باشند.

گرایش‌ طراحی‌ لباس‌:

این‌ گرایش‌ دارای‌ دو شاخه‌ اصلی‌ تک‌ دوزی‌یا مزون‌ و صنعت‌ است‌ که‌ شاخه‌ تک‌دوزی‌ به‌ طراحی‌ و دوخت‌ لباس‌ برای‌ افرادمختلف‌ می‌پردازد و شاخه‌ صنعت‌ که‌ کاربردی‌تر است‌ به‌ بخش‌های‌ مختلفی‌ تقسیم‌می‌شود که‌ از آن‌ جمله‌ می‌توان‌ به‌ بخش‌های‌ پارچه‌ جین‌، پیراهن‌ بچه‌، پیراهن‌زنانه‌، لباس‌ مردانه‌ و... اشاره‌ کرد. به‌ گفته‌ دیگر گرایش‌ طراحی‌ لباس‌ به‌آموزش‌ طراحی‌ کاربردی‌ و طراحی‌ مـُد می‌پردازد که‌ در این‌ میان‌ طراحی‌ کاربردی‌شامل‌ طراحی‌ لباس‌ مشاغل‌ و گروه‌های‌ مختلف‌ جامعه‌ مثل‌ ورزشکاران‌، قوای‌ سه‌گانه‌ ارتش‌ و مواردی‌ از این‌ قبیل‌ می‌شود و طراحی‌ مد نیز جنبه‌ فانتزی‌ دارد؛در این بخش،‌ طراح‌ با کار خود، خلاقیتش‌ را نشان‌ می‌دهد تا افراد دیگر از این‌طرح‌ جدید ایده‌ بگیرند و کارهای‌ تازه‌ای‌ را به‌ بازار عرضه‌ کنند.
درس‌های‌ این‌رشته‌ در طول‌ تحصیل

دروس‌ مشترک‌در‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ طراحی‌ پارچه‌ و لباس‌:

مبانی‌ هنرهای‌ تجسمی‌، کارگاه‌ طراحی‌ پایه‌،کارگاه‌ عکاسی‌ پایه‌، هنر و تمدن‌ اسلامی‌، آشنایی‌ با هنر در تاریخ‌ ، آشنایی‌ باهنرهای‌ سنتی‌ ایران‌، هندسه‌ نقوش‌ در صنایع‌ دستی‌ ایران‌، خوشنویسی‌ و طراحی‌حروف‌، آشنایی‌ با پارچه‌ و لباس‌های‌ سنتی‌ ایران‌، پارچه‌شناسی‌، کارگاه‌ طراحی‌بافت‌ مقدماتی‌، کارگاه‌ طراحی‌ چاپ‌ مقدماتی‌، کارگاه‌ طراحی‌ لباس‌ مقدماتی‌،آشنایی‌ با رشته‌های‌ هنری‌ معاصر، انسان‌، طبیعت‌ و طراحی‌.

دروس‌ تخصصی‌گرایش‌ طراحی‌ لباس‌:

تاریخ‌ لباس‌ در ایران‌ و جهان‌، کارگاه‌طراحی‌ تخصصی‌، کارگاه‌ دوخت‌ ، کارگاه‌ طرح‌ و تهیه‌ الگو، کارگاه‌ طراحی‌ لباس‌،انسان‌، طبیعت‌ و طراحی‌، تحقیق‌ (طراحی‌ لباس‌)، طرح‌ و رساله‌ نهایی‌.
گرایش‌طراحی‌ چاپ‌ پارچه:

در طراحی‌ چاپ‌ پارچه‌، دانشجویان‌ آموزش‌می‌بینند که‌ چگونه‌ برای‌ پارچه‌های‌ بافته‌ شده‌ طرح‌ بدهند. در طراحی چاپپارچه‌، از لحاظ‌ رنگ‌بندی‌، طراحی‌ با راپورت‌بندی‌ روبرو است‌. و منظور ازراپورت‌بندی‌ این‌ است‌ که‌ طراح‌، طرح‌ را بر روی‌ پارچه‌ به‌ گونه‌ای‌ تکرار کندکه‌ این‌ تکرار چشم‌ آزار نباشد، یعنی‌ طراح‌ با توجه‌ به‌ نوع‌، تراکم‌ تار و پود،رنگ‌ و میزان‌ پذیرش‌ رنگ‌ یا آبی‌ که‌ در پارچه‌ وجود دارد و همچنین‌ نوع‌ چاپ‌پارچه‌ که‌ می‌تواند چاپ‌ روتاری‌، سیلک‌، غلطکی‌ یا چاپ‌های‌ مدرن‌ باشد؛ طرح‌ خودرا ارائه‌ می‌دهد.

دروس‌ تخصصی‌گرایش‌ چاپ‌ پارچه‌:

پارچه‌شناسی‌ تخصصی‌، تاریخ‌ پارچه‌ و نساجی‌،کارگاه‌ رنگرزی‌، تحول‌ صنایع‌ دستی‌ در دنیا، کارگاه‌ طراحی‌ چاپ‌، تحقیق‌ (چاپ‌پارچه‌)، طرح‌ و رساله‌ نهایی‌.
گرایش‌طراحی‌ بافت‌ پارچه‌:

گرایش‌ بافت‌ پارچه‌ به‌ طراحی‌ و نفش‌بندی‌پارچه‌ می‌پردازد. به‌ عبارت‌ دیگر دانشجویان‌ این‌ رشته‌ با طراحی‌ بافت‌پارچه‌هایی‌ که‌ ساختمان‌ آنها از تاروپود تشکیل‌ شده‌، آشنا می‌شوند. دانشجوی‌طراحی‌ بافت‌ پارچه‌ با تاروپود پارچه‌ بازی‌ می‌کند تا طرح‌ جدیدی‌ ارائه‌ دهد ودر این‌ راستا لازم‌ است‌ که‌ با انواع‌ بافت‌ پارچه‌ آشنا باشد تا بتواند با توجه‌به‌ نوع‌ کاربرد، طرح‌ مورد نظرش‌ را ارائه‌ دهد. برای‌ مثال‌ پارچه‌ای‌ که‌ برای‌مبلمان‌ اداری‌ طراحی‌ می‌شود، جنس‌، طرح‌ و رنگش‌ با پارچه‌ مبلمان‌ منزل‌ متفاوت‌است‌.
دروس‌تخصصی‌ گرایش‌ بافت‌ پارچه‌:

پارچه‌شناسی‌ تخصصی‌، تاریخ‌ پارچه‌ و نساجی‌،کارگاه‌ رنگرزی‌، تحول‌ صنایع‌ دستی‌ در دنیا، کارگاه‌ طراحی‌ بافت‌، تحقیق‌ (بافت‌پارچه‌) ، طرح‌ و رساله‌ نهایی‌.
توانایی‌های‌ لازم :

یک‌ دانشجوی‌ طراحی‌ پارچه‌ و لباس‌ بایدهنرهای‌ تجسمی‌ را بشناسد و دارای‌ خلاقیت‌ و دید هنری‌ باشد. داوطلبان‌ بایدبدانند که‌ رشته‌ طراحی‌ پارچه‌ و لباس‌، یک‌ رشته‌ کاربردی‌ است؛‌ یعنی‌ هدف‌ این‌رشته‌ طراحی‌ اصولی‌ پارچه‌ و لباس‌ با حفظ‌ خلاقیت‌ هنری‌ است و در نهایت‌ بایدمحصول‌ هنرمند، به‌ صورت‌ تولید انبوه‌ وارد بازار شود. به‌ همین‌ خاطر هنرمندانی‌که‌ فقط‌ برای‌ حس‌ خودشان‌ طراحی‌ می‌کنند، در این‌ رشته‌ موفق‌ نمی‌شوند و بهتراست‌ رشته‌ نقاشی‌ را انتخاب‌ کنند.
موقعیت‌شغلی‌ در ایران :

امروزه‌ صاحبان‌ صنایع‌ متوجه‌ شده‌اند که‌باید اصول‌ علمی‌ طراحی‌ و رنگ‌بندی‌ را رعایت‌ کنند تا کارشان‌ توان‌ رقابت‌ دربازار را داشته‌ باشد. برای‌ مثال‌ شرکت‌های‌ خودروسازی‌ به‌ دنبال‌ الگوساز وطراح‌ بافت‌ پارچه‌ برای‌ روکش‌ صندلی‌ خودرو هستند. بازار کار طراحی‌ لباس‌ نیزبسیار خوب‌ است‌ و حتی‌ اگر فارغ‌التحصیل‌ این‌ گرایش‌ جذب‌ سازمان‌ها و مراکزخصوصی‌ و دولتی‌ نشود، می‌تواند با سرمایه‌ای‌ اندک‌ برای‌ خود، کار کند.