شور انگیز

نکته"
پشت پارچه ترمه رو حتما بايد لايه چسب بچسبونيد . به همون اندازه كه پارچه داريد بايد لايه چسب تهيه كنيد و با اتو به اون بچسبونيد . و براي طرح ها چند تا راه داره اول اينكه بعضيها كاغذ كاربون مخصوص( كاغذ كوپي) رو ميزارند روي پارچه بعد طرح رو رو كاغذ كاربون ميزارن و بعد عكس طرح رو با مداد پرنگ ميكنند كه طرح با استفاده از كاغذ كاربون روي پارچه انداخته بشه
. يك راه ديگه اينكه طرح رو روي كاغذ روغني پياده ميكنيم بعد كاغذ روغني رو روي پارچه ميزاريم و تمام تصاوير طرحمونو با نخ و سوزن ميدوزيم . بعد كه دوختيم يك كم به كاغذ روغني آب ميزنيم تا راحت از كوكهايي كه زديم جداشه . بعد رد كوكها رو سرمه دوزي ميكنيم . بعضي هام كه خيلي واردند با صابون خياطي طرح رو به صورت دستي ميكشند . البته بايد موقع انداختن طرح حتوا فاصله ها رو رعايت كنيد و قبلش با سانتي متر از كوشه و كناره هاي پارچه به يك اندازه علامت بزنيد كه طرحتون بعد از دوخت كج نشه .

در گذشته از انواع طرحهای مختلف استفاده میشده با ورود هنر و فرهنگ چینی توسط مغول از نقوش چینی استفاده میشده در دوره صفویه از انواع طرحهای اسلیمی ،طرح جقه و بته ،انواع گلهای شاه عباسی ،اناری و غیره استفاده میشده در دوره های بعدی با اضافه شدن دوختهای مختلف از انواع طرحها استفاده میشده تا امروز که همچنان این طرحها زیبایی و تازگی خود را حفظ کرده اند و مورد توجه و تحسین هنرمندان و هنردوستان هستن.

[مشاهده فقط برای اعضا امکان پذیر است . برای ثبت نام اینجا کلیک کنید ...]

[مشاهده فقط برای اعضا امکان پذیر است . برای ثبت نام اینجا کلیک کنید ...]

[مشاهده فقط برای اعضا امکان پذیر است . برای ثبت نام اینجا کلیک کنید ...]

[مشاهده فقط برای اعضا امکان پذیر است . برای ثبت نام اینجا کلیک کنید ...]

[مشاهده فقط برای اعضا امکان پذیر است . برای ثبت نام اینجا کلیک کنید ...]

[مشاهده فقط برای اعضا امکان پذیر است . برای ثبت نام اینجا کلیک کنید ...]

__________________
من وضو با نفس خیال تو میگیرم
و تو را میخوانم
و به شوق فردا که تو را خواهم دید
چشم به راه میمانم

شور انگیز

سرمه دوزی : سرمه از کشور پاکستان وارد ایران میشه ، اشکال فنر مانندی دارند تو رنگ ها و قطر های نازک و قطور تو بازار بیدا میشه ،سرمه هم انواع درخشان و مات داره سرمه های نقره ای و طلایی و مسی معمولا نسبت به مدل های رنگی براق ترند،. اما نحوه دوختن سرمه
نوار های سرمه رو توسط قیچی به اندازه های یک سانتی متری برش می ریم و با سوزن نازک مخصوص این کار شروع به دوختن می کنید .
1- ساقه دوزی: برای ساقه دوزی هر سرمه رو از پهلوی سرمه قبلی می دوزید منظورم اینه که سرمه ها رو پشت سر هم راست ردیف نمی کنید.تو شکل لباس مشکی بالایی کاملا معلومه چی می گم حتی ملیله های مشکی رو هم به همین روش ساقه دوزی کرده ولی چون خواسته ساقش کلفت از آب در بیاد ملیله ها رو تو در تو تر ردیف کرده هر چه ابتدای سرمه دومیتون به انتهای سرمه قبلی نزدیک تر باشه کارتون ظریف تر درمیاد و ساقه باریک تر میشه .
2-گل: اگه برای روی ترمه می خوایید سرمه بزنید بهتره واسه اینکه کارتون باارزش تر بشه گل ها رو با مروارید بزنید مروارید ها مخصوص سرمه دوزی تو بازار فراوونه مروارید ها خیلی ریز اندازه منجق زرد رنگ هم هستن قیمتشون هم ارزشونه یه شدّه اش(نیم متر)300یا 400 تومنه .اول با الگو شکلی که می خوایی رو ترمه پیاده کنید رو کاغذ نازک بکشید (پوستی می گن بهش).با تیکه های ابر کوچو لو گلبرگ ها رو پر کنید . می دونید واسه چی؟می خوام گل ها تون برجسته بشه .مروارید ها رو دو نه دونه تو نخ کنید یه ردیف مروارید رو با هم می دوزیم لازم نیست تک تک مروارید بدوزید حالا شروع کنید به پر کردن روی اسفنجی که رو گلبرگ ها گذاشتین.
وسط گل ها می تونید یه نگین بدوزید یا مروارید درشت.
ساده ترین راهنمایی اینکه واسه سرمه دوزی فقط کافیه روش های مختلف نخ دوزی بلد باشی مثل دوخت ساده ،شلال ،زنجیر دوزی و ... چون سرمه انعطاف پذیره و فنریت داره وقتی تو نخ می کنید میشه جزوی از نخ شما و به هر طریقی بدوزید همون شکل در میاد

__________________
من وضو با نفس خیال تو میگیرم
و تو را میخوانم
و به شوق فردا که تو را خواهم دید
چشم به راه میمانم

شور انگیز

مراحل سرمه دوزی:

1-چاپ طرح بر روی پارچه:

قبل از شروع به دوخت باید طرح مورد نظر بر روی پارچه پیاده شود.

جهت این کار از قدیم الایام از کلیشه های چوبی استفاده می شده (که چاپ بر روی قلمکار نیز به همین سبک انجام می شود).طرح مورد نظـــر توسط هنرمندان منبت کار بر روی تخته چوبین از چوبهای گردو 10ساله(که کاملا آب چوب گرفته شده باشد)حکــــاکی می شود.سپس قالب تراشیده مورد نظر به مدت یک ماه در روغندنبه(پیه گاو)می ماند تا از ترک خوردن آن در حین شستشوی رنگ جلوگیری شود.


در هنگام چاپ طرح،کلیشه چوبی آماده شده بر روی رنگ قرار می گیرد(در ترکیب رنگ مورد نظر از مواد تولوزو بیندل استفاده می شود تا رنگ پس از خشک شدن در حین دوخت نریزد.)و پس از آن بر روی پارچه نقش رابرمی گرداند.به دلیل شکل ثابت کلیشه ها و دشواری تهیه و ساخت آنها نمی توان تعداد نا محدودی از آنها راتهیه کرد. بنابراین عموما در چاپ طرح در گوشه کار و یا قطعات کوچک(که نیاز به کوچک کردن همان طرح می باشد)مشکلاتی وجود دارد که البته اینها لازمه کار دست است .در این راستا جهت استفاده از تکـــنولـــــوژیروز،خانه ترمه ایران با استفاده از دستگاه کامپیوتری چاپ بر روی پارچه که جدیدترین مدل آن در سطح جهاناست،می تواند هر طرحی را بر روی پارچه چاپ بزند.




2-لایی چسبانی:

جهت سرمه دوزی از لایی پارچه ای ضخیم استفاده میشود و آن را قبل از دوخت به پشت پارچـــه میچسبانند.
البته روش سنتی آن استفاده از متـــقال،چسب سیـــــریش رقیـــــق شده می باشد که پس از مالیــــــدن به



پشت پارچه و چسباندن متقال ،کار به پشت و رو در زیر آفتاب به مدت یک روز باید خشک شود،خانه ترمه ایران



جهت حفـظ سنتها،منتهای سعی خود را به کار می گیرد که هم در چــــــاپ طـــــرح از روش سنتی و هم در
چسباندن لایی از این روش استفاده شود.البتـــــه در زمستانها که مشکل هوای آفتـــابی وجود دارد ،بعضا از

روشهای گرم کردن با المنت استفاده می شود.

3-آماده سازی مواد مصرفی(سرمه،تراش،منجوق):

بر اساس طرح موردنظر و نظر مشتری،در انتخاب دوخت ورنگ سرمه(تمام سرمه،تمام منجوق،ترکیبی،سرمه

هندی،سرمه فرانسه مات،سرمه پیچ ایتالیایی،رنگ سرمه طلایی،یا نقره ای و000)مواد مورد نظر مثقال شده

و در اختیار دوزنده قرار می گیرد .

توضییح:عموما نوع دوخت ترکیبی(ترکیب سرمه و منجوق)بیشتر مورد نظر مشتریان بوده و از لحاظ رنگ سرمه

جهت پارچه های زرشکی ،سرخابی و قهوه ای بیشتر رنگ سرمه طلایی و جهت پارچه های سبز،آبی ،کــرم

بیشتر سرمه نقره ای رنگ پیشنـــهاد می شود.(جهــــت اینکه کار اصیل تر نشان داده شود و احیانا نزدیک به

کارهای قدیم بنظر آید،از سرمه مسی که تقریبا حالت سیاه شده دارد استفاده می شود.از لحاظ کیفیت مـواد

سرمه پیچ ایتالیایی بالاترین کیفیت و ثبات رنگ را دارد،که البته فوق العاده گران است.

کیفیت سرمه فرانسه در حد متوسط است و سرمه هنــــدی که براق می باشد ،به هیــــچ عنوان به مشتریان

گرامی توصیه نمی شود،چرا که پس از زحمات فراوان دوخت،به جهت اینکه در آبکاری آن سرمه از آب برنج و

نیکل به جای آب طلا یا نقره استفاده شده ،پس از حــــدود 6ماه تا یکسال تماما سیاه می شود.


4- مرحله دار کشی:

پس از مراحل فوق کار در داخل دار (شبیه دار قالی)کشیده می شود.تا در هنگام دوخت ،کیس و چـــــروک بر

ندارد.این نکته بسیار حائز اهمیت است،چرا که وجه تمایز کار با دوزنده هــای دیگر که بر روی دست کار را می

دوزند ، در انتهای کاملا مشهود می باشد.دارکشی توسط استاد کاران برجسته این هنر انجام می شود.

5-مشخص شدن نوع دوخت و محل دوخت سرمه و تراش و منجوق به تفکیک،که این کار نیز توسط استادکاران

انجام شده و کار پس از تفهیم به دوزنده به آنان سپرده می شود.

6-پس از انجام دوخت که حدودا یک ماه به طــــــول می انجامد ،در پشت قسمت دوخته شده چسب سیریش

رقیق شده زده می شود ،تا اگر در هنگام مصرف کالا،جسم تیزی قسمتی از سرمه دوزی را زخمی کرد ،بقیه

کار از هم در نرود.

7-باز کردن از دار و رفع کجی دارکشی توسط استادکاران.

8-آستر کشی و مغزی دوزی.

__________________
من وضو با نفس خیال تو میگیرم
و تو را میخوانم
و به شوق فردا که تو را خواهم دید
چشم به راه میمانم

شور انگیز

ترمه يكي از قديميترين هنــرهاي اصيل ايــــــران مي باشد كه قدمت ديرينه دارد.در قديم به صورت دستي بافته مي شده و در حال حاضر ترمه هاي ابريشمي دررنگهاي مختلف در شــــــهر يزد، در كشور ايران توليد و بافته مي شود. هنر ترمه و سرمه دوزي سالها قبل از ميلاد مسيح وجود داشته و در ايران به دوران هخامنشي باز مي گردد. با اين نگـرش مي توان از تـــــــرمه و سرمه دوزي به عنوان يكي از كهنترين و اصيلترين آثار هنري برجاي مانده نام برد.‌ ترمـــــه‌های بافت‌ ايران در مقام‌ مقايسه با آنچه در کشمير تولــــيد می‌شده نه‌ فقط چيزی کم‌ ندارد، بلکه گاهی‌ از نظر‌رنگ‌آميزی و طرح ازتوليدات کشمير نيز پيشی گرفته است‌ و تنها آنچه باعث‌ شهرت ‌تـــــرمه‌های کشمير گرديد، استفاده‌ از نوعی‌ نخ‌ است‌ که‌ از کرک بز کوهی‌ به‌ دست می‌آيد و‌ چون زيستگاه اصــــلی اين‌ بز در ارتفاعات هيمالياست‌، ترمه‌ بافان کشميری دسترسی بيشتری ‌به آن داشته‌اند، در حاليکه بافندگان ايراني‌ اجبارا‌ پشم را مورد استفاده‌ قرار داده‌اند. يكي از علل مهم قدمت و ارزشمند بودن تــــــرمه تا عصر حاضر، با مفهوم بودن طرح آن است. بدين گونه كه شكلهاي بته و جقه كه بر روي تـــرمه نقش بسته، حالت سروي است كه در برابر عظمت خداوند تعظيم نموده است.طرحهاي سرمه دوزي كه بر روي ترمه منقش مي شود در اشــــكال مختلفي از جمله : طاووس ، سيمرغ ، نقشهاي درختي و گلداني ، هخامنشي ، ترنج ، نقش رستم ، آيات قرآني و اديان الهي و نقش جقه(سرو) طراحي و احيا شده است.گفتني است پرده معروف كعبه كه هم اكنون در موزه ايران باستان ازآن ياد شده به صورت ســـــرمه دوزي مي باشد و بيان گر اين است كه هنر ترمه و سرمه دوزي در خدمت ايرانيان باستان نيز بوده است. سرمه يا مليله دوزي كاربرد هاي مختلفي دارد و ايرانيان در منـــــازل خود با اشكال مختلف لباس ، سجاده و جانماز و... و در جهيزيه عروس استفاده مي كنند.

__________________
من وضو با نفس خیال تو میگیرم
و تو را میخوانم
و به شوق فردا که تو را خواهم دید
چشم به راه میمانم

شور انگیز

انداختن طرح روی پارچه:
برای انتقال طرح به روی پارچه مورد نظر چند راه وجود دارد از جمله:
1. استفاده از کاربن: این روش بر روی پارچه ترمه به علت نبود دید کافی بر روی خطوط مشکل است.
2. استفاده از کاغذ روغنی: طرح را روی کاغذ روغنی کپی کرده و سپس کاغذ را روی پارچه کوک می­زنیم و بعد از ثابت شدن طرح دوخت را روی کاغذ روغنی شروع می­کنیم.
3. روش شلالی(کوک زدن): در این روش ابتدا طرح خویش را به پشت پارچه منتقل کرده و سپس روی تمام خطوط طرح شلالهای بزرگ می­زنیم.
4. روش چاپ روی پارچه: برای آماده کردن پارچه یک قطعه متقال یا کتان به اندازه ترمه­ای که می­خواهند بر آن سرمه دوزی کنند، بریده با قلم موی پهن به تمام نقاط آن به طور یکنواخت محلول غلیظی از سریش و آب مالیده، ترمه را روی آن قرار داده با دست چند مرتبه روی آن می­کشند تا صاف شود و به پارچه زیرین(متقال یا کتان) بچسبد. پس از آنکه پارچه­ها خشک شد نقشهایی را که قبلا آماده شده روی پارچه ترمه چاپ می کنند.
انواع دوخت:
بعد از آماده سازی پارچه و انتقال طرح مورد نظر روی آن شروع به دوخت روی پارچه می­کنیم. برای دوخت می­توان از انواع جنسها مانند سرمه، مروارید، ملیله و یا منجوق و یا حتی مخلوطی از اینها استفاده کرد.
در این نوع رودوزی دوختهای متنوعی برای زیباتر شدن کار وجود دارد که در زیر به برخی از آنها اشاره می­کنم:
1. ساقه دوزی:
برای شروع کار ابتدا سرمه­ها را به یک اندازه که می­توان گفت اندازه مناسب برای آن نیم سانت، نیم سانت است، قیچی می­کنیم و بعد دور تا دور طرح را که شامل ساقه­ها، گل­ها و برگهاست، از روی خطوطی که روی پارچه چاپ شده می­دوزیم. به این صورت که ابتدا سوزن نخ شده را از ابتدای ساقه بیرون می­آوریم، بعد یکی از سرمه­هایی که قبلا قیچی کردیم را داخل سوزن کرده و سوزن را به صورت خیلی کم مایل به طرف راست ساقه داخل پارچه کرده سپس سوزن را از طرف چپ سرمه بیرون می­آوریم و این کار را تا پایان ساقه ادامه می­دهیم. برای زیباتر شدن کار می­توانیم سرمه­ها را کمی بزرگتر قیچی کنیم و سوزن­ها را به هم نزدیکتر بزنیم، تا سرمه­ها در هم پیچ خورده و حالت زیباتری به خود بگیرد که به آن ساقه دوزی پیچ گفته می­شود.

__________________
من وضو با نفس خیال تو میگیرم
و تو را میخوانم
و به شوق فردا که تو را خواهم دید
چشم به راه میمانم

شور انگیز

دوخت گل:
دوخت گل بر دو نوع است: 1- دوخت گل با دوردوزی 2- دوخت گل بدون دوردوزی

دوخت گل با دوردوزی در سه مرحله انجام می­شود:
الف- دوردوزی به صورت ساقه دوزی: ابتدا دور گلبرگها را به همان روش ساقه دوزی که در بالا ذکر شد، می­دوزیم.
ب- برجسته سازی: در این دوخت ابتدا مقداری ابر را به اندازه یکی از گلبرگها برش می­زنیم و بعد آن را در داخل گلبرگ می­دوزیم تا یک سطح برجسته در داخل گلبرگها پدید آوریم.

ج- پردوزی: در این نوع دوخت سوزن را از یک طرف گلبرگ بیرون آورده و مرواریدها را تا حدی که به آن طرف گلبرگ برسد و هیچ قسمتی از کار خالی نماند، داخل سوزن می­کنیم و سوزن را در طرف مقابل فرو می­بریم و این کار را ادامه می­دهیم تا گلبرگ پر شود و ابری که زیر مرواریدهاست پیدا نباشد. برای پر کردن گلبرگها می­توان از سرمه هم استفاده کرد.

[مشاهده فقط برای اعضا امکان پذیر است . برای ثبت نام اینجا کلیک کنید ...]

__________________
من وضو با نفس خیال تو میگیرم
و تو را میخوانم
و به شوق فردا که تو را خواهم دید
چشم به راه میمانم

شور انگیز

برگ دوزی:
دوخت برگ نیز بر دو نوع است: 1- دوخت برگ با دوردوزی 2- دوخت جناقی
دوخت برگ با دوردوزی نیز شبیه روشی است که برای دوخت گل شرح داده شد و به همان سه روش انجام می­شود
الف- ابتدا دور تا دور برگ را دوردوزی می­کنیم.
ب- به کمک ابر داخل برگها را پر می­کنیم تا یک سطح برجسته بدست آوریم.
ج- در انتها به پر کردن داخل برگها می­پردازیم یعنی سوزن را از ابتدای برگ بیرون آورده و یک عدد سرمه در داخل سوزن کرده و بعد به حالت اریب در قسمت راست برگ فرو می­بریم و این کار را تا پایان برگ ادامه می­دهیم. باید توجه داشت که اندازه سرمه به نسبت پهنای برگ است و به همان اندازه آن را قیچی می­کنیم.

__________________
من وضو با نفس خیال تو میگیرم
و تو را میخوانم
و به شوق فردا که تو را خواهم دید
چشم به راه میمانم

شور انگیز

تک دوزی: برای تکراری نشدن و تنوع در طرح از روش تک دوزی استفاده می­کنیم به این صورت که بعد از دوردوزی برگها چند عدد مروارید به صورت پراکنده در تمام سطح برگ می­دوزیم.

زنجیره دوزی: سوزن را از پایین کار بیرون آورده و سرمه را داخل آن می­کنیم(سرمه5/1سانتیمتری) حال شست خود را روی سرمه گذاشته و سوزن را در راستای دوخت اولیه فرو می­کنیم و آنگاه در بالای دوخت که کمی گرد شده سوزن را بیرون می­آوریم و دوخت را به همین صورت ادامه می­دهیم و در پایان کار یک بست کوچک روی آخرین حلقه می­زنیم تا حلقه به همان حالت باقی بماند. همچنین در پایان هر دوخت در پشت کار ندین بست کوچک زده تا دوخت ثابت شده و دوختها باز نشود.
برخی دیگر از انواع دوخت که در سرمه دوزی از آنها استفاده می­شود به شرح زیر است که فقط به ذکر توضیح مختصری درباره آنها می­پردازم:
گیسوباف: این مدل دوخت به این صورت است که ساقه را یک دور ساقه دوزی می­کنیم و دوباره همین ساقه را با دوخت ساقه دوزی اما برعکس حرکت دوخت قبلی می­دوزیم.
رگبرگ دوزی: بوسیله این مدل می­توان رگبرگهای برگ را دوخت، به این صورت که سرمه­ها را به اندازه مناسب برش می­زنیم و به حالت رگبرگ داخل برگ را می­دوزیم.(این مدل دوخت یکی از حالات پردوزی برگهاست.)
زیگزاگ دوزی: این دوخت بیشتر برای دور حاشیه­ها بکار می­رود. هم می­توان از سرکه و هم از دیگر جنسها مانند ملیله یا منجوق یا مروارید استفاده کرد، به این صورت که سرمه را به اندازه مناسب قیچی کرد و آنها را به صورت زیگزاگ دور حاشیه بدوزیم.
پرتودوزی: از این دوخت می­توان برای دور بیرونی برگها و گلها و جقه­ها استفاده کرد. سرمه را به اندازه مناسب برش می­دهیم و آنها را از انتهای بیرونی برجگ بصورت اریب به سمت بالا و بیرون می­دوزیم.
پنجه گنجشکی: این دوخت به این گونه است که ابتدا یک سرمه 1.5 سانتیمتری را داخل سوزن کرده و به صورت صاف می­دوزیم، سوزن را دوباره از دوخت بیرون آورده و این بار سرمه را به صورت اریب به سمت راست می­دوزیم. مجددا سوزن را از همان دوخت اولیه بیرون آورده و سرمه را به صورت اریب به سمت چپ می­دوزیم.
اریب دوزی: این روش دوخت بیشتر برای پردوزی ساقه­ها و حواشی بکار می­رود به این صورت که سوزن را از طرف چپ کار بیرون آورده و 4 الی 5 مروارید را داخل سوزن کرده و در طرف راست به حالت اریب داخل می­کنیم. این کار را تا پایان دوخت ادامه می­دهیم.

بعد از طی مراحل فوق برای اینکه نخها از زیر کار پیدا نباشد پشت کار را آستر زده و برای نمود بهتر آن، دور آن را یراق مناسب می­دوزیم.
در آخر برای صاف شدن سطح کار روی آن را اتوی بخار می­زنیم. این کار به زیباتر شدن کار کمک می­کند و جلوه زیبایی به آن می­دهد.

__________________
من وضو با نفس خیال تو میگیرم
و تو را میخوانم
و به شوق فردا که تو را خواهم دید
چشم به راه میمانم