به فاصله 30 کیلومتری شمال خاوری شهر یزد روستایی بر بلندای کوهی قرار گرفته است


مشهور به نارستانه عمارت زیارتگاه پیرنارستانه بر بلندای آن روستا واقع شده و قرنهاست معبد و زیارتگاه زرتشتیان است. این بنا از دوران ساسانیان برجای مانده است.

istta.ir

این مقبره در روستای ندوشن در 35 کیلومتری یزد، قرار دارد. بنای آن مرکب از دو اتاق با سقف گنبدی است و اطرافش را قبرستانی احاطه کرده است.



شیخ علی از عرفا و صوفیه بود که به شهادت رسید و مزارش زیارتگاه و محل نذورات است و مردم به آن احترام بسیار می*گذارند. بنای آن خشتی و گلی و عاری از کاشی، گچ کاری و سایر تزئینات است. قدیمی*ترین اثر تاریخی*دار آن تکه سنگی به اندازه 25 * 20 سانتی متر است که اشعاری به خط نستعلیق بر آن نقر شده است. صندوق چوبی مشبک روی مزار، تعدادی رحل وقف شده، قرآن خطی نفیس به خط نسخ مربوط به قرن هفتم هجری، قندیل*های مزار و... از آثاردیدنی و جالب توجه این بقعه هستند.

istta.ir

قلعه ای به صورت باغ بزرگ و خشکیده ای و به صورت مربع است و چهار برج حفاظتی در چهار زاویه آن وجود دارد.



عمارتی دو طبقه و خشتی در وسط باغ وجود دارد. قدمت بنا به دوره اواخر زندیه و قاجاریه مربوط است.

istta.ir

این میدان وسیع و خوش طرح و سبک، از مکان*های زیبای شهر یزد و یکی از آثار محمد تقی خان (متوفی در 1213) است.



در چهار سوی میدان، دکان*هایی قرار دارد. پیش روی آن*ها سایبان راهرو گونه ای ساخته شده و سر در دکان*ها هلالی است. این میدان راهی به قیصریه و راهی به مسجد ریگ دارد. مدرسه شفیعیه در زاویه شمال خاوری آن واقع شده است. میدان خان جزو مجموعه ای است که محمد تقی خان با طرحی هماهنگ آن را به وجود آورد. این مجموعه مشتمل بر مدرسه و قیصریه است و جملگی آن*ها جزو نقاط دیدنی شهر محسوب می*شوند.

istta.ir

این بنا در محله پشت باغ یزد واقع شده و از آثار سال 1220 هـ.ق است.



محراب شبستان زمستانی، مزین به کاشی*های خشتی گل و بوته*دار دوره قاجاری به ابعاد 25×25 سانتی متر است. از آثار تاریخی دیگر مسجد، زیلوی قدیمی مورخ 1223هـ.ق و لوح قبر کاشی مورخ 1130 هـ.ق است

istta.ir

این بنا در سربازخان و نزدیک پنجه*علی واقع شده و از آثار دوره قاجاریه است که توسط شاهزاده محمد ولی میرزا ـ حاکم یزد در سال*های 1243 به بعد ـ و مادرش بنا شده است.


این مسجد دارای ایوان بزرگ تابستانی به ابعاد 28×20 متر با هشت ستون در میان و شبستانی زمستانی به ابعاد 18×11/5 متر به آن هم با هشت ستون در میان است. در زیلوهای قدیمی موجود در مسجد، تاریخ 1242 ه*.ق یافته شده است.

این مسجد در محله فهادان، نزدیکی مدرسه ضیاییه، متصل به حمام ابوالمعالی و روبه روی مجموعه عرب ها واقع شده است.



این بنا توسط خواجه شمس*الدین محمد تازیکو در قرن هفتم ساخته شده است. مسجد چهل محراب دارای صحن، گرم خانه، سردرب و غرفه*ها و زیارتگاه های کوچکی در اطراف صحن و مأذنه ای بر سر درب ورودی است. سردرب ورودی دارای نماسازی آجری است. دیوارهای صحن از اندود ریگ آهک پوشیده شده است و در ضلع جنوبی صحن مقبره ای در اصطلاح محلی «مزارآقا» دیده می*شود. محراب*های از جنس کاشی مسجد در ضلع های خاوری، باختری و در مقبره ضلع جنوبی تعبیه شده است

istta.ir

این مسجد در محله ابوالمعالی یا بوالمیری، از محلات قدیم یزد و ظاهراً منسوب به خواجه کمال*الدین ابوالمعالی بن برهان الدین لطف الله یا خواجه حاجی ابوالعمالی ـ هر دو مربوط به قرن 8 هجری است.



در این محله دو مسجد، موسوم به مسجد بزرگ و مسجد کوچک وجود دارد. مسجد بزرگ، درگاهی دارد که ازاره آن با کاشی*های شمش صلحی لاجوردی در حاشیه ای از قطعات کاشی معرق پوشش یافته است. بر روی این زمینه لاجوردی رنگ، مربع*هایی از کاشی معرق در گوشه*های ازاره نصب شده و بر این مربع*ها، نقوش ساده هندسی براساس ستاره*های هشت پر طرح شده است. مسجد کوچک که بر روی آب انباری واقع شده در محراب یک قطعه کاشی محرابی لاجوردی به ابعاد45×30 سانتی متر است که از ساخته*های قرن هفتم هجری است.این کاشی آسیب دیده و احتمال می*رود از مسجد چهل محراب به این مسجد منتقل شده باشد.

istta.ir

این روستا در 20 کیلومتری جنوب خاوری مهریز و یک کیلومتری باختر جاده یزد ـ کرمان قرار دارد.



دو قلعه کهن درنزدیکی مزرعه و یک قلعه دیگر در داخل آن مهم ترین آثار تاریخی روستا را تشکیل می*دهند. روستای مزرعه شریف در یک منطقه کویری قرار گرفته و دارای آب و هوای معتدل خشک است.

istta.ir