[مشاهده فقط برای اعضا امکان پذیر است . برای ثبت نام اینجا کلیک کنید ...]

موقعیت : جنوب شرقی ایران
مجاورت : شمال: استانهای خراسان و یزد جنوب: استان هرمزگان شرق:استان سیستان و بلوچستان غرب: استان فارس
آب و هوا:
وسعــــت: 175069 کیلومتر مربع
جمعـیــت:
تقسیمات: ۱۱ شهرستان، ۷ شهر و ۳۱ بخش
شهرستانها: بافت، بردسیر، بم، جیرفت، راور، رفسنجان، زرند، سیرجان، شهر بابک، عنبرآباد، کرمان، کهنوج، منوجان
مرکـــــز : کرمان

محمد اسماعیل خان نوری اسفندیاری ملقب به وکیل الملک از سال 1275 هجری قمری بر کرمان حکومت کرد



در زمان فرمانروایی خویش بناهای زیادی در کرمان تعمیر و بنیاد نهاد که از آن جمله مجموعه وکیل می باشد مجموعه وکیل سامل بازار و کاروانسرا است

گنجعلیخان که از حکام مشهور زمان شاه عباس است از سال 1005 تا 1034 هجری قمری بر کرمان فرمان روایی کرد و در زمان فرمانروایی بر کرمان آثار و ابنیه زیادی بنا کرد و در عمران آبادی این منطقه کوششهای فراوانی نموده است



از جمله آثارعامالمنفعه ای که از این حکمران مشهور بجا مانده مجموعه گنجعلیخان در داخل شهر و ربا ط زین الدین (کاروانسرای گنجعلیخان) بر سر راه یزد و کرمان حوض خان بر سر راه کرمان به مشهد وتعدادی قنات در شهر کرمان بوده است. سهمی از درآمد مجموعه و قنوات اختصاص به آستان قدس رضوی داشته است بناهای مذکور در لشکرکشی های آقا محمدخان صدمات جبران ناپذیری دیده است.

حمام گنجعلیخان

ورودی حمام در بازار جنوبی واقع شده است این حمام مجموعه ای است از تلفیق هنر معماری و کاربرد مصالح گوناگون با فضایی مناسب .معمار حمام و مجموعه استاد محمد معمار یزدی است . معماری که بحق اوضاع اقلیمی و اقتصادی فرهنگی زمان و محیط خود را می شناخته و در خلق آثار فوق از هنر مندانی چون علیرضا عباسی یاوری جسته است.حمام گنجعلیخان اثریست بدیع با کاشیکاری ها نقاشی ها گچبری ها مقرنس کاری ها و کاربندی ها ی زیبا با به کار گرفتن سنگها و تزئینات سنگی بسیار ظریف با مساحتی حدود 1000 متر مربع .

حمام از دو بخش کلی رختکن و گرمخانه تشکیل شده است . در قسمت رختکن با ایجاد قرینه سازی در ایوانها و ایوانچه ها و ستون های سنگی تزئینی فضای مناسبی به وجود آمده است .در بخش گرم خانه قسمت خصوصی از عمومی جدا شده و شبکه آبرسانی منظمی آب را به خزینه و حوضچه های اطراف منتقل می نموده است .

یک چال حوض آب سرد با سقفی شبیه خیمه و هشت ستون حمال بر زیبایی حمام افزوده است همچنین دو سنگ مرمر بزرگ در نورگیری گرمخانه دخالت مهمی داشته اند حمام تا 55 سال پیش دایر بوده و از آن زمان تا سال 1328 محل انبار کسبه و اجناس اسقاط در آمده بود و در حالحاظر از جمله جاذبه های توریستی شهر کرمان به حساب می آید .تعمیرات حمام از سال 1328 شروع شده و حمام به صورت موزه مردم شناسی در آمده است .

در حال حاظر موزه حمام دارای تعدادی مجسمه و اشیائ با ارزش می باشد .

مدرسه گنجعلیخان

مدرسه گنجعلیخان در ضلع شرقی میدان قرار گرفته است . تاریخ بنای آن مطابق کتیبه سر در 1007 هجری قمری است . کتیبه مذکور که بیشتر آن ریخته به خط علیرضا عبا سی خطاط مشهور زمان صفوی است. این سر در دارای مقرنس کاری های بسیار نفیس بوده که در حال حاظر قسمت کمی از آن بر جای مانده است . کاشیکاری نمای داخلی مدرسه که شامل کاشی معلقی و معرق می باشد نمونه های زیبایی از کاشیکاری دوره صفویه به شمهر می رود

ضراب خانه

ضراب خانهدر ضلع شمالی میدان گنجعلیخانو مقابل حمام قرار دارد . نقشه آن هشت ضلعی و عبارت استاز یک طاق چهار ایوان و چهار غرفه در چهار زاویه . مصالح اصلی بنا آجر و گچ و تزئینات آن گچبری (شامل طرحهای خشتی) است . این بنا از سال 1325 به کمک بانک مرکزی مرمت و بازسازی ش

آب انبار

از بناهای دیگر مجموعه گنجعلیخان آب انبار است بنای مذکور در تاریخ 1029 هجری قمری اتمام یافته و گنجعلیخان این آ ب انباررا به اسم پسر خود علیمردان خان نامیده است.

kmsrc.kmu.ac.ir

ابراهیم خان ظهیرالدوله از 1218 تا 1240 هجری قمری در دوره حکومت فتحعلیشاه قاجار حاکم کرمان بوده است



ابراهیم خان ظهیرالدوله از 1218 تا 1240 هجری قمری در دوره حکومت فتحعلیشاه قاجار حاکم کرمان بوده است . ابراهیم خان که از خویشاوندان نزدیک شاه قاجار بوده در دوران فرمان روایی در کرمان مبادرت به ایجاد یک سری بناهای بسیار ارزنده در مرکز شهر و جنب مجموعه گنجعلیخان نموده است که امروز این بناها یکی از چند مجموعه تاریخی کرمان را تسکیل می دهد این مجموعه عبارت است از بازار حمام آب انبار مدرسه و خانه مدرس یا خلوت . این بنای اخیر یادگاریست از ابراهیم خان ظهیرالدوله که بعدها به مجموعه اضافه شده است . مجموعه ابراهیم خان تا حدود زیادی از فضاهای معماری صفوی الهام گرفته و اکنون یکی از مجموعه های با ارزش و زیبای آثار تاریخی کرمان است.

kmsrc.kmu.ac.ir

مجموعه حاج آقا علی نزدیک مجموعه ابراهیم خان واقع و در اواخر قرن سیزدهم هجری ساخته شده است



این مجموعه مشتمل است بر مسجد آب انبار کاروانسرا و بازار . بانی مجموعه حاج آقا علی مشهور به زعیم اله است. مسجد حاج آقا علی با الهام از مسجد وکیل شیراز بنا گردیده است . دارای چهل ستون سنگی یک پارچه دارد. در دوره اخیر مسجد را توسعه داده و الحاقیات مانند شبستان وسیع در شمال آن احداث کرده اند

kmsrc.kmu.ac.ir

مسجد پامنار که در کنار میدان پامنار قرار گرفته است از آثار دوره حکومت آل مظفر است .


این بنا در سال 793 هجری به فرمان عمادالدین سلطان محمود برادر شاه شجاع ساخته شده و شامل سر در ورودی و مناره و صحن کوچکی می باشد. نمای سر در با کاشیکاری و مقرنس سازی زیبائی تزئین یافته است.

kmsrc.kmu.ac.ir

این مسجد که در خیابان امام واقع شده از نوع مسجد چهار ایوانی و یکی از بزرگترین مسجدهای کرمان میباشد .



سابقه تاریخی این مسجد به قرن پنجم هجری و زمان توران شاه سلجوقی می رسد . قسمتهای مختلف مسجد به مرور زمان تعمیر گردیده است به خصوص صفحه اصلی در زمان وکیل الملک(1285 ه.ق)و ایوان شرقی در قرن اخیر بوسیله ی مرحوم دیلمقانی بازسازی شده است . آنچه از قسمتهای اصلی دوره سلجوقیان بر جای مانده برج آجری ضلع شمال شرقی و سه محراب گچبری شده می باشد

kmsrc.kmu.ac.ir

مسجد جامع کرمان که در کنار میدان شهدا (میدان مشتاق )قرار گرفته و به مسجد جامع مظفری نیز شهرت دارد



از جمله مساجد چهار ایوانی است که دارای سردر رفیع صحن ایوان و شبستان است این مسجددر دوران حکومت امیر مبارزالدین محمد مظفر سر سلسله آل مظفر بنا گردیده است تاریخ بنا در کتیبه سر در اصلی750 هجری قمری ذکر شده است ولی در دوره های بعد الحاقات و تعمیراتی در مسجد صورت گرفته است از جمله مرمت کاشیکاری ایوان بزرگ در زمان وکیل الملک و کاشیکاری ستون ها و لچکی های داخل مسجد و احداث شبستان شمالی در دوره اخیر را می توان نام برد. ارزشمند ترین قسمت بنا کاشیکاری معرق محراب و سردر شرقی مسجد می باشد
kmsrc.kmu.ac.ir

مشتاقیه به سه گنبد نیز شهرت دارد از آثار دوره قاجاریه می باشد .



سه گنبد مزبور بر روی سه مقبره بنام مشتاق علیشاه و شیخ اسماعیل و کوثر علیشا بنا گردیده است مشتاق علیشاه از متصوفه قرن سیزدهم هجری است که در اواخر زمستان سال 1206هجری قمری سنگسار شد گویند جرم مشتاق این بود که قرآن را با نوای سه تار می خوانده است . گنبدی که بر روی مزار مشتاق قرار دارد در 1260هجری قمری بنا گردیده است . از جمله آثار هنری مقبره فوق کاشیکاری و تزئینات داخل بنای مذکور می باشد

kmsrc.kmu.ac.ir